د ټرمپ د تګلارو پر ضد؛ ټوله امریکا کې ۲نیم زره لاریونونه شوي

د ملګرو ملتونو په وینا، دا اقدام د افغان ښځو لپاره د زده کړې، د عایداتو ترلاسه کولو او اړیکو وروستی دروازه هم ور بنده کړه.

په راپور کې ویل شوي، په داسې حال کې چې طالبانو ښځې له ښوونځیو او پوهنتونونو څخه منعه کړي، اوس رادیو د زده کړو یوه بدیله وسیله ګرځېدلې؛ خو د سپټمبر میاشتې په ۳۰مه نېټه د انټرنېټ پرېکون د ښځو او نجونو پر ژوند لا ژورې اغیزې وکړې.

ملګرو ملتونو په خپل راپور کې د ختیځ افغانستان وروستیو زلزلو، وچکالۍ او د مېلیونونو کډوالو بېرته ستنېدو ته په اشارې سره ویلي، د ښځو او نجونو ژوند له هر وخت ډېر ستونزمن شوی دی.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ استازی عرفات جمال هم د انټرنېټ د پرې کېدو له منفي اغېزو څخه خبرداری ورکړی دی. 

ملګرو ملتونو لیکلي: «که څه هم په ډېرو سیمو کې انټرنېټ ته لاسرسی بیا فعاله شوی، خو دا ارزښتمنه دروازه د زده کړو او اړیکو لپاره هر وخت بېرته تړل کېدای شي». یاد سازمان ټینګار کړی چې د ښځو زده کړې، رواني روغتیا او د ژوند وسایل د جدي خطر سره مخ دي.

د بلجیم د کډوالۍ او پناه غوښتنې فډرالي وزیر انلین ون بوسویټ ویلي، چې دغو هېوادونو په یوه ګډ لیک کې د اروپايي ټولنې د کډوالۍ کمېشنر مګنوس برونر تر فشار لاندې راوستی، چې باید د دغو افغانانو د بېرته ستنولو لپاره لارې چارې پیدا کړي.

دا اقدام چې د بلجیم له خوا رهبري کېږي، د اتریش، بلغاریا، قبرس، چک جمهوریت، استونیا، فنلنډ، جرمني، یونان، هنګري، اېرلنډ، ایټالیا، لیتوانیا، لوګزامبورګ، مالټا، هالنډ، پولنډ، سلواکیا، سویډن او ناروې هېوادونه یې ملاتړ کوي.

د اروپايي ټولنې ډېری هېوادونه وايي، چې افغانستان ته د رسمي ستنولو تړون د نشتوالي له امله د افغانانو د شړلو ناکامي ملي امنیت ګواښي او د پناه غوښتنې په پالیسۍ د خلکو باور کمزوری کوي.

دغه هېوادونو له اروپايي کمېسیون څخه غوښتي، چې د افغانانو د بېرته ستنولو موضوع باید خپل لومړیتوب وګرځوي. هغوی ویلي، دا کار کولای شي د طالبانو له خوا د یوه تفاهم له لارې هم ترسره شي.

د بلجیم د کډوالۍ وزیر وړاندیز کړی، چې د اروپايي ټولنې سرحدي ادارې ته باید پیاوړی رول ورکړل شي، تر څو د بېرته ستنولو داوطلبانه پروسه په ځانګړي ډول د اروپايي اتحادیې د «بیا ستنولو پروګرام» له لارې تنظیم او ملاتړ وکړي.

په لیک کې وړاندیز شوی، هغه کسان چې خطرناک یا مجرم پېژندل شوي وي باید لومړیتوب ورکړل شي او د دوی بېرته ستنول باید د اروپايي کمېسیون، د اتحادیې د بهرنۍ کړنو خدماتو او د علاقمند غړو هېوادونو تر منځ د یوه ګډ ماموریت له لارې ترسره شي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په شپه ناوخته په یوې خبرپاڼه کې اعلان وکړ، چې د قطر دولت او ترکیې جمهوريت په منځګړېتوب د پاکستان او طالبانو ترمنځ د خبرو لومړی پړاو تر سره شو.

په خبرپاڼه کې لیکل شوي: «د دغو خبرو اترو پر مهال دواړو خواوو پر یوه سمدستي اوربند هوکړه وکړه او باید داسې میکانېزمونه رامنځته شي چې د دواړو هېوادونو تر منځ تلپاتې سولې او ثبات ته لاره هواره کړي.»

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دواړو خواو د پرېکړو له مخې د اوربند د تضمین او تطبیق لپاره به تعقيبي ناستې هم تر سره کړي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت هیله څرګنده کړې، چې دا مهم ګام به د دواړو ورونو هېوادونو تر منځ د سرحدي ترینګلتیاوو پای ته رسېدو او په سیمه کې د دوامدارې سولې د بنسټ اېښودو سبب شي.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې روسي او چینايي چارواکو پرون جمعه د افغانستان په ګډون په سیمه کې د امنیتي همکاریو د پراختیا په تړاو خبرې کړي دي.

د سرچینې د معلوماتو له مخې، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف هم په دې لیدنه کې حضور درلود.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت همدا شان ویلي چې مسکو غواړي د ملګرو ملتونو، برېکس او جي ۲۰ سربیره په نورو نړیوالو سازمانو کې هم له چین سره ګډ کار او خپله همکاري پراخه کړي.

مسکو ټینګار کوي چې «مسکو او بېجینګ د نړۍ د لوېدیځ او ختیځ هېوادونو ملاتړ کوي او غواړي په نړۍوالو مسایلو کې د دغه هېوادونو غږ لا پیاوړي شي.

روسیه او چین له طالبانو سره نږدې سیاسي او اقتصادي اړیکې لري، خو یوازې مسکو طالبان په رسیمت پیژندلي دي.‎

د مجاهد په خبره افغانستان د یوه خپلواک هېواد په توګه غواړي چې له ټولو هېوادونو سره پر متقابل درناوړي ولاړې او ټینګې اړیکې ولري.

مجاهد وايي، هند په سیمه کې مهم هېواد دی او د دوی اړیکې بیخي بېلې او له پاکستان سره هیڅ تړاو نه لري. نوموړي ټینګار کړی چې طالبان د خپلې تګلارې له مخې له ټولو هېوادونو سره ښې اړیکې غواړي او دا خبره یې وړاندې پاکستان ته هم کړې وه.