په رفح کې د اوربند تر سیوري لاندې د اسراییل په بریدونو کې ۱۱ کسان وژل شوي

د دغو لاريونونو ګډونوالو د هغو کړنو پر ضد خپل غږ اوچت کړ چې په‌کې د ټرمپ سياسي مخالفينو ته د جنايي دوسيو جوړول، د کډوالۍ په چارو کې پوځي سخت‌دريځي او ښارونو ته د ملي ګارډ ځواکونو استول شامل دي.

د پوليسو د مالوماتو له مخې، يوازې د نيويارک په پنځو سيمو کې له ۱۰۰ زرو زياتو کسانو په لاريونونو کې برخه اخيستې وه. همدارنګه، د باسټن، فيلادلفيا، اټلانتا، ډينور، شيکاګو او سياټل ښارونو کې هم زرګونه کسان راټول شوي وو.

په داسې حال کې چې د «پاچاهانو ته نه وايو» تر عنوان لاندې مظاهرې دوام لري، د ټرمپ مرستيال جې‌ډي ونس په خپل اېکس حساب کې د ټرمپ يوانځور خپور کړ چې په سر يې د پاچا تاج اېښی و. دا انځور وروسته د سپينې ماڼۍ له حسابه هم بيا خپور شو او څو شېبې وروسته د سپينې ماڼۍ په بل پوسټ کې د ټرمپ او جې‌ډي ونس ګډ انځور خپور شو چې دواړو ته د پاچاهۍ تاجونه ور په سرونو اېښودل شوي وو.

د بلجیم د کډوالۍ او پناه غوښتنې فډرالي وزیر انلین ون بوسویټ ویلي، چې دغو هېوادونو په یوه ګډ لیک کې د اروپايي ټولنې د کډوالۍ کمېشنر مګنوس برونر تر فشار لاندې راوستی، چې باید د دغو افغانانو د بېرته ستنولو لپاره لارې چارې پیدا کړي.

دا اقدام چې د بلجیم له خوا رهبري کېږي، د اتریش، بلغاریا، قبرس، چک جمهوریت، استونیا، فنلنډ، جرمني، یونان، هنګري، اېرلنډ، ایټالیا، لیتوانیا، لوګزامبورګ، مالټا، هالنډ، پولنډ، سلواکیا، سویډن او ناروې هېوادونه یې ملاتړ کوي.

د اروپايي ټولنې ډېری هېوادونه وايي، چې افغانستان ته د رسمي ستنولو تړون د نشتوالي له امله د افغانانو د شړلو ناکامي ملي امنیت ګواښي او د پناه غوښتنې په پالیسۍ د خلکو باور کمزوری کوي.

دغه هېوادونو له اروپايي کمېسیون څخه غوښتي، چې د افغانانو د بېرته ستنولو موضوع باید خپل لومړیتوب وګرځوي. هغوی ویلي، دا کار کولای شي د طالبانو له خوا د یوه تفاهم له لارې هم ترسره شي.

د بلجیم د کډوالۍ وزیر وړاندیز کړی، چې د اروپايي ټولنې سرحدي ادارې ته باید پیاوړی رول ورکړل شي، تر څو د بېرته ستنولو داوطلبانه پروسه په ځانګړي ډول د اروپايي اتحادیې د «بیا ستنولو پروګرام» له لارې تنظیم او ملاتړ وکړي.

په لیک کې وړاندیز شوی، هغه کسان چې خطرناک یا مجرم پېژندل شوي وي باید لومړیتوب ورکړل شي او د دوی بېرته ستنول باید د اروپايي کمېسیون، د اتحادیې د بهرنۍ کړنو خدماتو او د علاقمند غړو هېوادونو تر منځ د یوه ګډ ماموریت له لارې ترسره شي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په شپه ناوخته په یوې خبرپاڼه کې اعلان وکړ، چې د قطر دولت او ترکیې جمهوريت په منځګړېتوب د پاکستان او طالبانو ترمنځ د خبرو لومړی پړاو تر سره شو.

په خبرپاڼه کې لیکل شوي: «د دغو خبرو اترو پر مهال دواړو خواوو پر یوه سمدستي اوربند هوکړه وکړه او باید داسې میکانېزمونه رامنځته شي چې د دواړو هېوادونو تر منځ تلپاتې سولې او ثبات ته لاره هواره کړي.»

100%

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دواړو خواو د پرېکړو له مخې د اوربند د تضمین او تطبیق لپاره به تعقيبي ناستې هم تر سره کړي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت هیله څرګنده کړې، چې دا مهم ګام به د دواړو ورونو هېوادونو تر منځ د سرحدي ترینګلتیاوو پای ته رسېدو او په سیمه کې د دوامدارې سولې د بنسټ اېښودو سبب شي.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، سره له دې چې د حماس او اسراییل تر منځ اوربند شوی، خو د جګړې له امله ډېرې لارې ویجاړې شوې او هغه اصلي لارې چې شمالي غزې ته رسېږي، لا هم تړلې دي.

د خوړو نړیوال پروګرام په وینا، د جګړې تر پای وروسته هره ورځ شاوخوا ۵۶۰ټُنه خوراکي توکي غزې ته لېږدول کېږي، خو دا اندازه لا هم د بشري اړتیاوو د پوره کولو لپاره کافي نه ده.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو مشر ټام فلېچر ویلي، چې د پراخې لوږې، بې‌کوره‌توب او د بنسټیزو خدمتونو د ړنګېدو د مخنیوي لپاره باید هره اونۍ زرګونه موټر په مرستو بار غزې ته داخل شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په تازه څرګندونو کې یو ځل بیا ځان د سولې منځګړی بللی او زياته کړې یې ده، چې د خپل حکومت د چلولو ترڅنګ د جګړو حلولو ته هم ژمن دی.

ټرمپ وویل:«په اوس وخت کې، زه باید امریکا اداره کم. خو زه د جګړو د حل کولو سره مینه لرم. ولې؟ ځکه زه د خلکو د وژل کېدو مخه نیسم او ما د میلیونونو ژوندونه ژغورلي دی.»

هغه ټینګار کړی، چې د سولې منځګړی رول یې په پام کې نیولی او باور لري چې د هغه منځګړتوب به ملتونه د غمونو څخه وژغوري.

ټرمپ د دې څرګندونو په ترڅ کې یادونه وکړه، چې د هغه تر مشرې لاندې، څو نړیوالې لانجې یې د خبرو، فشار او دیپلوماتیکو هڅو په مرسته په اوربند او د شخړو د حل لوري ته سوق کړې دي.

د امریکا د عامه اړیکو دفتر تر اوسه په رسمي ډول توضیح نه ده ورکړې، چې د ټرمپ ادعاوې په کومو ځانګړو جګړو پورې اړه لري؛ خو د هغه پخواني اقدامات لکه منځګړیتوب د اسرائیل-غزې موافقه، د اذربایجان-ارمنستان د سولې پلان او همدارنګه د هندوستان او پاکستان ترمنځ د اوربند هڅې د سیاستوالو او رسنیو پام ځانته را اړولی دی.