ایټالیا د را ستنو شویو افغان کډوالو لپاره دوه میلیونه یورو مرسته اعلان کړې

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال نن دوشنبه، د تلې ۲۸مه وویل، د نندارتون د پرانېستې پرمهال وویل، چې افغانستان په تېرو شلو کلونو کې د بې‌کیفیته توکو د وارداتو له امله له سختو اقتصادي او روغتیایي زیانونو سره مخ شوی و او د نورو هېوادونو لپاره د بې‌کیفیته موادو د پلور بازار و.

نوموړي ادعا وکړه، چې د طالبانو له راتګ سره دغه ناوړه حالت ته د پای ټکی ایښودل شوی دی.

احمدالله زاهد زیاته کړه:« چې د اقتصادي معاونیت تر رهبرۍ لاندې د ستندرد بورډ جوړ شوی، چې د واردېدونکو توکو لپاره لازم نورمونه ترتیب کړي، چې په رڼا کې یو شمېر هغه تولیدي شرکتونه چې د انسانانو له ژوند سره یې لوبې کولې پر وارداتو یې بشپړ بندیز لګېدلی.»

د نورم او سټنډرډ اداره د افغانستان په تېرو حکومتونو کې جوړه شوې وه، چې یو بنسټیز هدف یې د بې کیفیته توکو تشخیص و.

په ورته وخت کې د طالبانو د لوګر مرستیال والي محمدانور دین‌پرور د کورنیو تولیداتو د ملي نندارتون د پرانیست غونډې په ترڅ کې وویل، چې دا ډول پروګرامونه د اقتصاد د ودې او د کورنیو تولیداتو د ملاتړ لپاره یو ارزښتناک ګام دی.

د طالبانو د رییس‌الوزرا د اقتصادي مرستیال د دفتر رییس عبدالله عزام د دوشنبې په ورځ پر خپل اېکس ولیکل، چې د ۲۰۲۱ز کال د جون پر درېیمه نېټه په قطر کې د بین‌الافغاني مذاکراتو پر مهال د پاکستان د استخباراتو د هغه مهال رییس فیض حمیدله طالبانو سره د لیدو پر مهال له ملا برادر نه وغوښتل، چې د ډېورنډ کرښې په اوږدو کې د اغزن تار غځولو پر ضد وسله‌وال مخالفت ودروي.

د عزام په وینا، دا لیدنه د رسمي مذاکراتو تر پای وروسته ترسره شوې وه، چې فیض حمید پکې د طالبانو له جګپوړي استازي ملا برادر سره په انفرادي ډول خبرې کړې وې.

عزام وايي: «فیض حمید وویل چې موږ پر کرښه د اغزن تار تېرول بشپړ کړي، خو په بهرامچه کې طالبانو مخالفت کړی او شاوخوا پنځه سوه کسان راټول شوي دي او پر پاکستاني ځواکونو ډزې کوي».

نوموړی وايي، « هغه غوښتنه وکړه چې ملا یعقوب ته ووایئ څو مجاهدینو ته سپارښتنه وکړي چې ډزې ونه کړي».

د عزام په وینا، د طالبانو استازي د دې غوښتنې پر وړاندې سخت غبرګون ښودلی و. د نوموړي په وینا، ملا برادر فیض حمید ته وویل، «زه د سیاسي چارو مسوول یم، خو دا خبره نظامي اړخ لري. هغوی به په خپله ژبه ځواب درکړي».

عزام لیکي چې دا پېښه هغه مهال رامنځته شوې وه چې طالبان لا هم د نړیوالو ځواکونو پر ضد په جګړه بوخت وو او د ډېورنډ کرښې د اغزن تار موضوع د افغانستان او پاکستانترمنځ د پام وړ جنجال بلل کېده.

د نوموړي په وینا، د افغانستان د پخواني حکومت په حضور کې، پاکستان وتوانېد چې د اغزن تار پروژه بشپړه کړي.

عزام همداراز یادونه کوي چې د همدې شپې په ترڅ کې فیض حمید د دوحې په جومات کې ددوی په امامت لمونځ کړی و.

جیو نیوز د خواجه اصف له خولې لیکلي:« دواړه هېوادونه به د ترهګرۍ د کابو کولو لپاره جدي هڅې وکړي؛ خو که ترهګري کابو نه‌شي د سیمې امن ته جدي ګواښونه پېښولای شي.»

د پاکستان دفاع وزیر له طالبانو سره د اوربند تړون په اړه ویلي، چې دغه تړون په اصل کې د قطر او ترکيې په منځګړیتوب شوی دی. هغه ویلي:« موږ د قطر د امیر شیخ تمیم بن حمد ال ثاني او د ترکيې له ولسمشر رجب طیب اردوغان څخه مننه کوو.»

دا په داسې حال کې ده، چې تېره یکشنبه د (تلې ۲۷مه) په دوحه کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ تر ۴۸ ساعته اوربند وروسته د سولې تړون وشو، چې اعلامیه یې د قطر د بهرنیو چارو وزارت خپره کړه.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال د دفتر له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه لیدنه د افغانستان په خاوره کې ترسره شوې او تر اوسه په هېواد کې د دغه پروژې ۱۴کېلومېټره چارې بشپړې شوې دي. د ملا برادر په وینا؛ دوی له ترکمنستان سره له ټاپي پروژې پرته د اقتصادي دهلېز پراختیا په موخه هم کار کوي. هغه وایي، دغه دهلېز کې د ټاپ ۵۰۰ برېښنا د لېږد پروژه، د رېل پټلۍ جوړونه، سړکونه، لوجیسټیکي مرکزونه او یو شمېر نورې اقتصادي پروژې شاملې دي.

دغه طالب چارواکي د تېر په څېر له هېوادونو یو ځل بیا غوښتي، چې په افغانستان کې پانګونې وکړي. پر کابل د واکمنې ډلې په خبرپاڼه کې د ترکمنستان د ملي رهبر په حواله لیکل شوي، چې په خپل هېواد کې یې د ټاپي پروژې چارې په خپل وخت سره بشپړې کړې دي. د هغه له قوله ویل شوي، چې ټاپي د ګازو نل لیکه لومړنۍ سیمه‌ییزه پروژه ده چې پراخ نړۍوال ملاتړ لري.

طالبانو په خپله اعلامیه کې ټینګار سره ویلي، چې د دغه پروژې په پشپړېدو سره به افغانستان هر کال یو مېلیارد ډالر عواید لاسته راوړي. ملا برادر د یادې ناستې پر مهال پر ګاونډیو هېوادونو غږ کړی، چې د تقابل او غیر اصولي کړنو پر ځای دې ورسره احترامانه اړیکو ته مخه کړي.

د ټاپي د ګازو نل لیکه د جمهوریت پر مهال پیل شوې وه؛ خو د طالبانو حاکمه ډله یې د چارو پر وړاندې لوی خنډ وه او د دغه پروژې د عملي کېدو پر وړاندې یې ستر امنیتي خنډونه پیدا کړي وو. په افغانستان کې د دغه نل لیکې د چارو د ځنډ لامل هم خپله طالبان ګڼل کېږي او پر یادې ډلې نیوکې دي، چې د دغه ډول ډېر رغنیزو او ټولګټو پروژو مخې به یې نیوله.

د برېټانيا د کډوالۍ او پناه‌ غوښتنې محکمې ويلي، چې د دغه افغان ماشوم د زېږېدو نېټه چې ده خپله ښودلې وه سمه ثابته شوې او نوموړی برېټانیا ته د ورتګ پر مهال ۱۷کلن و. ياد افغان ماشوم د کښتۍ  له لارې برېټانيا ته رسېدلی او د ده د پناه غوښتنې دوسيه لا هم په جلا توګه څېړل کېږي.

چارواکو د ماشوم پر ستوني د يوې پړسېدلې نښې له کبله دا اټکل کړی و، چې دی بالغ سړی دی. د مرسيسايد په سيمه کې د سېنټ هېلنز ښار چارواکو هغه مهال ويلي وو چې دغه کډوال ښايي له ۲۳ تر ۲۵کلونو عمر ولري. خو د برېټانيا د کډوالۍ او پناه‌ غوښتنې محکمې له څېړنو وروسته دغه ارزونه ناسمه وبلله او پرېکړه يې وکړه چې ياد ماشوم ته دې د هغه د قانوني لګښتونو د جبران په موخه ۲۵ زره پونډه تاوان ورکړل شي.

دغه افغان پناه‌ غوښتونکی ماشوم چې نوم يې نه‌دی افشا شوی ويلي، ښوونځي ته نه و تللی، ځکه د ده د سيمې ښوونځی د جګړې له امله وران شوی و. نوموړي زياته کړې، چې پلار يې پوليس و او د طالبانو له ګواښ سره مخ و او له همدې امله دی اړ شو چې له افغانستان نه وتښتي.