عمران خان: د طالبانو او پاکستان ترمنځ اوسنی ترینګلی حالت د اندېښنې وړ دی
د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اړیکو له خرابوالي او د روان ترینګلي وضعیت په اړه ژوره خواشینې ښودلې. هغه له زندانه په یوه تفصیلي پیغام کې ویلي، چې له طالبانو سره ستونزې باید په سولهییزه فضا کې حل شي او په ټکو یې کرکه او ټکر د هیچا په ګټه نهدی.
عمران خان ویلي:« له تېرو درېیو کالو راهیسې مو په وار، وار ټنیګار کړی، چې له افغانستان سره باید اړیکې په متقابل درناوي ولاړې او ټینګې وپالل شي.»
نوموړي په دې برخه کې د ملامتۍ ګوته د پاکستان اوسني حکومت ته نیولې او ویلي یې دي، چې د دواړو هېوادنو ستونزې یوازې هغه مهال حل کېدای شي چې د خلکو د رښتینو استازو له لوري ورته ګټورې پالیسۍ جوړې شي.
عمران خان زیاته کړې:« زما د حکومت پرمهال په پښتونخوا او افغانستان کې ستونزې په تدبیر حل کېدې او حالت پر سم لوري روان و؛ خو د رژیم له بدلون سره ورځ تر بلې وضعیت مخ په خرابېدو دی.»
عمران خان په داسې حال کې دغه څرګندونې کوي، چې د کابل او اسلاماباد ترمنځ اړیکې تر بل هر وخت ډېرې ترینګلې دي. په ورستیو کې د پاکستان له لوري د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې هوايي بمبارۍ وشوې، چې په غبرګون کې یې طالبانو د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د پاکستاني ځواکونو پر پوستو بریدونه وکړل.
طالبانو ویلي، چې د پاکستان په بریدونو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ګڼو ملکي وګړو ته مرګ ژوبله اوښتې ده. د یادونې ده، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ تر نښتو وروسته لاهم د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې ټولې لارې تړلې دي او یوازې د سپین بولدک لاره د بار وړونکو موټرو لپاره خلاصه ده.
د بلوچستان له بېلابېلو سیمو د افغان کډوالو تر اېستلو وروسته، په دغه ایالت کې د ملکیتونو بیې تر ۹۰ سلنې پورې راکمې شوې دي. د راپورونو پربنسټ؛ په وروستیو کې له بلوچستان نه شاوخوا ۸۵زره افغانان بېرته افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.
پاکستانۍ رسنۍ جیونیوز راپور ورکړی، چې د کویټې په ختیځ بایپاس، سټلایټ ټاون، نواکلي او پښتوناباد سیمو کې چې افغان کډوال له نږدې څلورو لسیزو راهیسې پهکې مېشت وو، د کورونو بیې د دوی له اېستلو وروسته ۷۰ تر ۸۰ سلنې راټیټې شوې او په ورته وخت کې د خروټاباد، سریابروډ او ځینو نورو سیمو کې بیا بیې تر ۹۰ سلنې پورې ټیټې شوې دي.
په راپور کې د دې برخې له کاروباریانو سره مرکې شوې او ډیرو یې ویلي، چې په وروستیو کې د ملکیتونو د پېر او پلور کچه په بشپړ ډول درېدلې چې له کبله یې دوی له جدي اقتصادي ستونزو سره مخامخ دي.
دوی خبرداری ورکړی، که حکومت د ملکیت سکتور په برخه کې اسانتیاوې رامنځته نهکړي؛ نو دغه برخه به له سخت اقتصادي سقوط سره مخ شي، چې د کویټې پر عمومي اقتصاد به هم منفي اغېز ولري.
پاکستاني چارواکي ادعا کوي، چې افغانستان د ټيټيپي، داعش او القاعده پناه ځای دی، خو افغانستان بیا وايي، پاکستان د داعش او ټيټيپي د زېږېدو مرکز دی او دمګړی هم هلته فعال دي.
د مجاهد په وینا، داعش څو کاله مخکې د ډیورند کرښې ها خوا په اورکزیو ساحه کې سر راپورته کړ او مشري یې هم د سعید خان په نوم د یوه پاکستاني پر غاړه وه او پر کابل د طالبانو له واکمنۍ مخکې او وروسته دغه ډله د دوی له لوري ځپل شوې او اوس په خېبرپښتونخوا او بلوچستان کې خپلو اصلي سیمو ته تښتېدلي او هلته یې نوي پټنځایونه او مرکزونه جوړ کړي او له نورو هېوادونو نوي استخدام شوي کسان د پاکستان له لوېدیځې پولې او د کراچۍ او اسلام اباد له هوایي ډګرونو خپلو یادو مرکزونو ته لېږدوي او له روزنې وروسته یې بیا افغانستان او نورې نړۍ ته د ترهګریزو بریدونو په موخه استوي.
ذبیحالله مجاهد
ذبیحالله مجاهد وویل، «زموږ د اطلاعاتو لهمخې د داعش د خراسان څانګې مشر شهاب المهاجر او د ده نږدې همکاران عبدالحکیم توحیدي، سلطان عزیز عزام او د داعش له مرکزي څانګې سره د اړیکو تنظیموونکی او په اصطلاح د مکتب صدیق مسوول صلاح الدین رجب د پاکستان په خاوره کې موجود دي، افغانستان په جدي توګه غوښتنه کوي چې دا اشخاص باید ور وسپارل شي.»
مجاهد همداراز له پاکستان څخه غوښتي، چې که یاد کسان دوی ته نه سپاري نو لږ تر لږه دې باید له خپلې خاورې وباسي او په دې توګه دې خپل مسوولیت ترسره او خپلې ژمنې پوره کړي.
له دې سره سم، د ټيټيپي د جوړښت په تړاو د افغانستان د تېر نظام د ملي امنیت پخوانی مشر محمد معصوم ستانکزی بیا وايي، ټيټيپي د پاکستان د استخباراتو محصول دی او په ۲۰۰۷ کال کې یې له مختلفو ډلو جوړه کړې ده.
ستانکزی زیاتوي: «په پاکستان کې کله چې ټيټيپي تشکیلېده په ۲۰۰۷ کال کې په هغه وخت کې مختلفې ډلې هلته وې د دې لپاره چې پاکستان له نړۍوالو او په ځانګړې توګه د امریکا له فشارونو چې ګواکې دوی له طالبانو حمایت کوي د ټيټيپي په جوړولو کې د دوی استخباراتي ادارو سره کار وکړ او دغه ډلې یې سره یو ځای کړلې او د ټيټيپي یا د تحریک طالبان پاکستان په نوم باندې سره راجوړې کړلې.»
د محمد معصوم ستانکزي په باور ټيټيپي دمګړی د ډيورند کرښې په ها غاړه کې پر ډېریو قبایلي سیمو کنټرول لري او همداراز د بلوڅ ازادي غوښتونکي بیا د بلوچستان په ډېریو سیمو ولکه لري او په وینا یې له یوه بل هېواده د دغو ډلو کنټرولېدل ډېر ستونزمن دي.
د طالبانو د دفاع وزارت سرپرست د تېرې یکشنبې په ورځ (د تلې ۲۷مه) له الجزیرې ټلویزیون سره په مرکه کې ټيټيپي د پاکستان داخلي مساله وبلله او له پاکستان څخه یې وغوښتل، چې له تحریک طالبان پاکستان سره خپل اختلافات د خبرو له لارې حل کړي.
د پاکستان د پوځ مشر جنرال عاصم منیر ویلي، د دغه هېواد د ځمکنۍ بشپړتیا هر ډول مستقیم یا غېرمستقیم نقض ته به پوځ پرېکنده ځواب ورکړي. د پوځ د عامه اړیکو څانګې په وینا، منیر دا څرګندونې د «جي اېچ کیو» په ۱۷م ملي ورکشاپ کې د بلوچستان له ګډونوالو سره د لیدنې پر مهال کړې دي.
هغه زیاته کړې ده، چې پاکستان د سولې او ثبات غوښتونکی دی، خو د دې هېواد د خاورې پروړاندې هر ډول برید ته به په «پرېکنده ځواک» ځواب ورکړي، څو د خپلو وګړو ژوند او امنیت خوندي وساتي.
منیر وویل، پوځ به ټولې هغه ډلې مهار کړي چې «د هند له خوا یې ملاتړ کېږي». د پاکستان له نظره، هغه وسلهوال چې په خېبر پښتونخوا کې فعالیت لري او د دغه هېواد د چارواکو په وینا په افغانستان کې پټنځایونه لري، د هند تر ملاتړ لاندې دي، خو طالب چارواکو تل دا ادعاوې رد کړي او وایي، چې پاکستان غواړي د خپلو امنیتي ځواکونو او کمزورو امنیتي پالیسیو پړه پر طالبانو واچوي.
د پوځ مشر د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) او د بلوچ بېلتونپالو ډلې «د هند فتنه» او «د خوارجو فتنه» بللې او ټینګار یې کړی، چې پوځ به د دوی پر ضد عملیات دوامدار وساتي.
دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې په وروستیو ورځو کې د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د ډیورنډ فرضي کرښې په اوږدو کې نښتې رامنځته شوې دي.
دا نښتې یوه ورځ وروسته له هغې رامنڅته شوې، چې پاکستان پر کابل او نورو ولایتونو کې هوایي بریدونه ترسره کړل، طالبانو دا د افغانستان د هوایي حریم نقض وباله او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې پر پاکستاني پوستو ډله ییز برید وکړ.
په دې نښتو کې دواړو خواوو ته درنه مرګ ژوبله اوښتې. د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد خبریالانو ته ویلي، چې وروستیو نښتو کې یې د پاکستان ۵۸ سرتېري وژلي دي او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې له پاکستاني ځواکونو ډېری پوستې نیولي دي.
له څو ورځنۍ جګړې وروسته په دوحه کې د کوربه هېواد قطر او ترکیې په منځګړتوب د دواړو لوریو ترمنځ په لوړه کچه خبرې اترې ترسره شوې او اوربند رامنځته شو، خو د طالبانو د دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد په یوه خپره کړې ویډیو کې وویل، چې که چېرې د پاکستان له لوري بیا د افغانستان حریم نقض شي، دا ډله به له دې هم سخت ځواب ورکړي.
د سیاسي چارو شنونکي وایي، چې دا د دواړه لوریو له تېرې له یوې لسیزې راهیسې تر ټولو جدي پوځي نښتې وې.
