د پاکستان د ترهګرۍ ضد ادارې خبر ورکړی، چې د بلوچستان په سبي (سيوۍ) کې د پاکستاني ځواکونو سره په نښته کې ۵ وسلهوال وژل شوي دي. د ترهګرۍ ضد ادارې ویاند وايي، چې له وژل شويو وسلهوالو څخه ځینې وسلې، مهمات، نقشې او نور اسناد هم نیول شوي دي.
نوموړی زیاتوي: «دغه ترهګر پر امنیتي ځواکونو او پولیسو د بریدونو په پېښو کې ښکېل وو.»
د سعودي عربستان په مشرۍ ګډو سمندري ځواکونو په عربي سمندر کې د نږدې یو میلیارډ ډالرو په ارزښت ناقانونه نشه يي توکي نیولي دي. په نیول شویو توکو کې ۲ټنه او ۳۵۰ کیلوګرامه کرسټال مېټ او ۵۰ کیلوګرامه کوکاین شامل دي.
د ګډو سمندري ځواکونو له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د پاکستان سمندري ځواکونو یوه بېړۍ «یرموک» چې د سعودي په مشرۍ د ګډو سمندري ځواکونو د مستقیم ملاتړ لاندې کار کوي، د المسمک په نوم عملیاتو په ترڅ کې دا نشه یي توکي نیولی دی.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې یرموک بېړۍ په عربي سمندر کې یوه بې نښانه بېړۍ چې د «اتومات پېژندنې سیسټم» یې فعال نه و او نه یې هم کوم ملي هویت څرګند و، ودروله او د پلټنو پر مهال یې له دوه ټنو څخه زیات کرسټال مېټ چې ټولټال ارزښت یې ۸۲۲ میلیونه او ۴۰۰ زره ډالره اټل شوی وموندل.
له دې پېښې څخه ۴۸ ساعتونه وروسته یوه بله بېړۍ هم د یرموک له خوا ودرول شوه او د پلټنو پر مهال د شاوخوا ۱۴۰ میلیونه ډالرو په ارزښت ترې ۳۵۰ کیلوګرامه کرسټال مېټ او د نږدې ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت کوکاین ترلاسه شول.
ویل کېږي، چې له نیول کېدو وروسته ټول نشه يي توکي د ازموینې لپاره بېړۍ ته لېږدول شوي او وروسته له تایید څخه له منځه وړل شوي دي.
د سعودي سمندري ځواکونو قوماندان او د «سي ټي اېف – ۱۵۰» مشر کمډور فهد الجویاد وویل: «دا زمونږ لپاره یوه لویه لاسته راوړنه ده.»
د یادولو وړ ده، چې د «المسمک» عملیات د اکټوبر پر ۱۶مه پیل شول، چې موخه یې د سیمهییز امنیت، سمندري خوندیتوب او د ناقانونه فعالیتونو د مخنیوي لپاره د څو هېوادونو ګډه همکاري وه. په دې عملیاتو کې د سعودي تر مشرۍ لاندې د پاکستان، فرانسې، اسپانیا او امریکا سمندري ځواکونه ګډون لري.
د«سي ټي اېف – ۱۵۰» اساسي دنده دا ده، چې د هند د سمندر، عربي سمندر او عمان خلیج په اوبو کې د غېر دولتي ډلو لهخوا د وسلو، نشهيي توکو او نورو ناقانونه توکو د لېږد مخه ونیسي.
د ملګرو ملتونو د خوړو پروګرام د سیمهییزو اړیکو مشرې عبیر عتیفې د سېشنبې په ورځ (د تلې ۲۹مه) وویل، تر اوسه یې نږدې ۷ زره ټُنه خوراکي توکي غزې ته رسولي، خو لا هم ډېرو مرستو ته اړتیا ده.
عبیر عتیفې په جینوا کې خبریالانو ته وویل، په غزه کې د بې وزلو د لاسنیوي لپاره د اکټوبر له ۱۱مې یعنې د اسراییل او حماس تر منځ له نازک اوربند راهیسې غزې ته ۶ زره او ۷۰۰ټُنه خوراکي توکي رسول شوي او په وینا یې دا په یاده سیمه کې د فلسطینیانو لپاره یوازې د دوو اوونیو لپاره بسیا دي.
د نوموړې په وینا، دمګړی په ورځني ډول شاوخوا ۷۵۰ټُنه خوراکي توکي غزې ته لېږدول کېږي، خو زیاتوي، چې دغه شمېر باید په ورځ کې ۲ زره ټُنو ته ورسېږي.
عتیفې زیاته کړه، اوسمهال یوازې دوه بندري لارې پرانېستل شوي که ټولې بندري لارې خلاصې نهشي، نو په سمه توګه به په غزه کې فلسطینیانو ته خوراکي توکي ونه رسول شي او په وینا یې د غزې شمال کې چې د روان کال په اګسټ کې لوږه اعلان شوې وه، اوس د خوراکي توکو رسول د خوړو د نړۍوال پروګرام لومړیتوب دی.
د خوړو نړۍوال پروګرام سیمه ییز مسوولین وايي، له سرحدي سیمو تر غزې ښاره لاره یې پاکه کړې، خو شمال لور ته لارې ډېرې خرابې دي او په وینا یې له غزې ښاره تر شمالي سیمو باید لاره پاکه شي، څو لاره د دې جوګه شي چې د مرستو لوی کاروانونه پرې تګ راتګ وکړي.
مسوولین زیاتوي، دمګړی په غزه کې د خوړو د وېشلو ۲۶ مرکزونه فعال دي او په وینا یې د دغو مرکزونو شمېر باید نږدې ۱۵۰ ته ورسېږي، څو په اسانه توګه دوی خپلې چارې مخته یوسي او فلسطیني ولس هم په بېړه مرستې ترلاسه کړي.
د خوړو د نړۍوال پروګرام د سیمه ییزو اړیکو مشره عبیر عتیفه وايي، په غزه کې خوراکي توکي ډېر کم دي او بیې یې بیخې ډېرې لوړې دي او هغه په غزه کې له ښکېلو خواو غواړي چې دغه ښار ته باید سوداګریزې توکي هم پرېښودل شي، ځکه په وینا یې د دوی مرستې یوازې له شدیدې خوار ځواکۍ مخنیوی کوي.
له دې سره سم، په غزه کې یوه بله لویه ننګونه له جګړو پاتې ناچاودي مهمات دي. په غزه کې د ملګرو ملتونو د ماین پاکۍ ادارې مشر لوک اېرونګ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو په مرکز کې په یوې خبري غونډه کې په ډاګه کړه، چې د اوربند له پیله تر اوسه لږ تر لږه د یادو ناچاودو مهماتو د چاودنو له امله ۳۲۸ کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
د نوموړي په وینا، که په غزه کې د ماین پاکونې لپاره ژر تر ژره امکانات برابر نهشي نو ښايي یاد ناچاودي مهمات د ډېرو نورو غزه مېشو ژوند واخلي.
د یادونې وړ ده، چې، د ۲۰۲۳ کال له اکټوبر راهیسې پر غزې د اسراییل په بریدونو کې څه باندې ۶۸ زره فلسطینیان وژل شوي او شاوخوا ۱۷۰ زره نور ټپيان شوي دي.
پاکستاني چارواکي ادعا کوي، چې افغانستان د ټيټيپي، داعش او القاعده پناه ځای دی، خو افغانستان بیا وايي، پاکستان د داعش او ټيټيپي د زېږېدو مرکز دی او دمګړی هم هلته فعال دي.
دوی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې کلونه وړاندې د القاعده پخوانی مشر اسامه بنلادن بیا د پاکستان په اېبټ اباد کې ووژل شو.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف دراني د سېشنبې په ورځ (د تلې ۲۹مه) د پاکستان له دولتي ټلوېزیون سره په مرکه کې وویل، په افغانستان کې د ترهګرو ډلو حضور یوازې د پاکستان ادعا نه، بلکې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په راپورونو کې یې هم پخلی شوی دی.
اصف دراني په ډاګه وویل، په افغانستان کې د ترهګرو ډلو له حضوره د طالبانو انکار د نړۍوالې ټولنې له لوري نه منل کېږي او همداراز یې زیاته کړه، طالبان باید د ترهګرو ډلو او په ځانګړې توګه د ټيټيپي پر وړاندې عملي اقدامات وکړي.
دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد (یکشنبه د تلې ۲۰مه) د ډیورند کرښې په اوږدو کې د شوې جګړې په تړاو ځانګړي خبري کنفرانس کې په ډاګه وویل، په افغانستان کې هېڅ ترهګره ډله نشته او داعش هم په پوره قوت سره ځپل شوی او په وینا یې پاکستان په خپله خاوره کې د داعش پروژې پر موجودیت او پټنځایونو سترګې پټې کړي او د هغو په وسیله خپل دیني علماء او خلک وژني او همداراز د افغانستان او هم د نړۍ امنیت او ثبات پرې ګواښي او په باور یې «پاکستان خطرناکه لوبه پیل کړې ده.»
د مجاهد په وینا، داعش څو کاله مخکې د ډیورند کرښې ها خوا په اورکزیو ساحه کې سر راپورته کړ او مشري یې هم د سعید خان په نوم د یوه پاکستاني پر غاړه وه او پر کابل د طالبانو له واکمنۍ مخکې او وروسته دغه ډله د دوی له لوري ځپل شوې او اوس په خېبرپښتونخوا او بلوچستان کې خپلو اصلي سیمو ته تښتېدلي او هلته یې نوي پټنځایونه او مرکزونه جوړ کړي او له نورو هېوادونو نوي استخدام شوي کسان د پاکستان له لوېدیځې پولې او د کراچۍ او اسلام اباد له هوایي ډګرونو خپلو یادو مرکزونو ته لېږدوي او له روزنې وروسته یې بیا افغانستان او نورې نړۍ ته د ترهګریزو بریدونو په موخه استوي.
ذبیحالله مجاهد وویل، «زموږ د اطلاعاتو لهمخې د داعش د خراسان څانګې مشر شهاب المهاجر او د ده نږدې همکاران عبدالحکیم توحیدي، سلطان عزیز عزام او د داعش له مرکزي څانګې سره د اړیکو تنظیموونکی او په اصطلاح د مکتب صدیق مسوول صلاح الدین رجب د پاکستان په خاوره کې موجود دي، افغانستان په جدي توګه غوښتنه کوي چې دا اشخاص باید ور وسپارل شي.»
مجاهد همداراز له پاکستان څخه غوښتي، چې که یاد کسان دوی ته نه سپاري نو لږ تر لږه دې باید له خپلې خاورې وباسي او په دې توګه دې خپل مسوولیت ترسره او خپلې ژمنې پوره کړي.
له دې سره سم، د ټيټيپي د جوړښت په تړاو د افغانستان د تېر نظام د ملي امنیت پخوانی مشر محمد معصوم ستانکزی بیا وايي، ټيټيپي د پاکستان د استخباراتو محصول دی او په ۲۰۰۷ کال کې یې له مختلفو ډلو جوړه کړې ده.
معصوم ستانکزی: ټيټيپي د پاکستان د استخباراتي کړیو په لاس جوړه شوې ده | افغانستان انټرنشنل پښتو
ستانکزی زیاتوي: «په پاکستان کې کله چې ټيټيپي تشکیلېده په ۲۰۰۷ کال کې په هغه وخت کې مختلفې ډلې هلته وې د دې لپاره چې پاکستان له نړۍوالو او په ځانګړې توګه د امریکا له فشارونو چې ګواکې دوی له طالبانو حمایت کوي د ټيټيپي په جوړولو کې د دوی استخباراتي ادارو سره کار وکړ او دغه ډلې یې سره یو ځای کړلې او د ټيټيپي یا د تحریک طالبان پاکستان په نوم باندې سره راجوړې کړلې.»
د محمد معصوم ستانکزي په باور ټيټيپي دمګړی د ډيورند کرښې په ها غاړه کې پر ډېریو قبایلي سیمو کنټرول لري او همداراز د بلوڅ ازادي غوښتونکي بیا د بلوچستان په ډېریو سیمو ولکه لري او په وینا یې له یوه بل هېواده د دغو ډلو کنټرولېدل ډېر ستونزمن دي.
د طالبانو د دفاع وزارت سرپرست د تېرې یکشنبې په ورځ (د تلې ۲۷مه) له الجزیرې ټلویزیون سره په مرکه کې ټيټيپي د پاکستان داخلي مساله وبلله او له پاکستان څخه یې وغوښتل، چې له تحریک طالبان پاکستان سره خپل اختلافات د خبرو له لارې حل کړي.
د طالبانو دفاع وزیر: موږ پاکستاني وسلهوال ترهګر نه ګڼو | افغانستان انټرنشنل پښتو
پاکستاني طالبانو د پاکستان د مرکزي حکومت پر وړاندې «جهاد» اعلان کړی او په پاکستان کې د افغان طالبانو په څېر حکومت غواړي.
د افغانستان په تېر نظام کې د ملي امنیت پخوانی رييس محمد معصوم ستانکزی په ټينګار سره وايي، په افغانستان کې د ناورین رامنځته کول د پاکستان د سیاست یوه برخه ده.
د ستانکزي په وینا، تر هغې چې په دغه سیاست کې په حقیقي توګه بدلون رانهشي نو له افغانستان سربېره به پاکستان هم له لویو ستونزو سره مخ وي.
د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو د خپلې ۷۶مې کلیزې په مناسبت ویلي، چې د ده د سږ کال تر ټولو ستره ډالۍ د ایران د اټومي ګواښ مهارول دي، خو ټینګار یې کړی چې لا هم «ځینې نیمګړي کارونه» د ده د حکومت په اجنډا کې پاتې دي.
نتنیاهو د سهشنبې په ورځ (د تلې ۲۹مه) ۷۶کلن شو، هغه د خپلې کلیزې په ورځ د یوه خبریال د پوښتنې په ځواب کې وویل: «هغه څه چې زه یې د ځان لپاره خوښوم، دا هماغه څه دي چې د خپل هېواد لپاره یې غواړم.»
نوموړي زیاته کړه: «سږ کال موږ یوه لویه ډالۍ ترلاسه کړه. زه څلوېښت کاله کېږي چې د ایران له لوري د اټومي ګواښ د مهارولو په اړه خبرې کوم او سږ کال موږ په ایران او سیمه کې یوه ستره لاستهراوړنه درلوده. سترې بریاوې مو ترلاسه کړې، خو لا هم یو شمېر کارونه ناتمام پاتې دي.»
د اسراییل لومړي وزیر وویل، چې د خپل هېواد لپاره یې اصلي هیله «قدرت، امنیت او سوله» ده.
بنیامین نتنیاهو دا څرګندونې په داسې مهال کوي، چې د ده حکومت د ایران د اټومي پروګرام، د حماس له ډلې سره د جګړې او د کورنیو سیاسي ستونزو له امله له پراخو ننګونو سره مخ دی.
د پاکستان د پوځ مشر جنرال عاصم منیر ویلي، د دغه هېواد د ځمکنۍ بشپړتیا هر ډول مستقیم یا غېرمستقیم نقض ته به پوځ پرېکنده ځواب ورکړي. د پوځ د عامه اړیکو څانګې په وینا، منیر دا څرګندونې د «جي اېچ کیو» په ۱۷م ملي ورکشاپ کې د بلوچستان له ګډونوالو سره د لیدنې پر مهال کړې دي.
هغه زیاته کړې ده، چې پاکستان د سولې او ثبات غوښتونکی دی، خو د دې هېواد د خاورې پروړاندې هر ډول برید ته به په «پرېکنده ځواک» ځواب ورکړي، څو د خپلو وګړو ژوند او امنیت خوندي وساتي.
منیر وویل، پوځ به ټولې هغه ډلې مهار کړي چې «د هند له خوا یې ملاتړ کېږي». د پاکستان له نظره، هغه وسلهوال چې په خېبر پښتونخوا کې فعالیت لري او د دغه هېواد د چارواکو په وینا په افغانستان کې پټنځایونه لري، د هند تر ملاتړ لاندې دي، خو طالب چارواکو تل دا ادعاوې رد کړي او وایي، چې پاکستان غواړي د خپلو امنیتي ځواکونو او کمزورو امنیتي پالیسیو پړه پر طالبانو واچوي.
د پوځ مشر د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) او د بلوچ بېلتونپالو ډلې «د هند فتنه» او «د خوارجو فتنه» بللې او ټینګار یې کړی، چې پوځ به د دوی پر ضد عملیات دوامدار وساتي.
دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې په وروستیو ورځو کې د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د ډیورنډ فرضي کرښې په اوږدو کې نښتې رامنځته شوې دي.
دا نښتې یوه ورځ وروسته له هغې رامنڅته شوې، چې پاکستان پر کابل او نورو ولایتونو کې هوایي بریدونه ترسره کړل، طالبانو دا د افغانستان د هوایي حریم نقض وباله او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې پر پاکستاني پوستو ډله ییز برید وکړ.
په دې نښتو کې دواړو خواوو ته درنه مرګ ژوبله اوښتې. د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد خبریالانو ته ویلي، چې وروستیو نښتو کې یې د پاکستان ۵۸ سرتېري وژلي دي او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې له پاکستاني ځواکونو ډېری پوستې نیولي دي.
له څو ورځنۍ جګړې وروسته په دوحه کې د کوربه هېواد قطر او ترکیې په منځګړتوب د دواړو لوریو ترمنځ په لوړه کچه خبرې اترې ترسره شوې او اوربند رامنځته شو، خو د طالبانو د دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد په یوه خپره کړې ویډیو کې وویل، چې که چېرې د پاکستان له لوري بیا د افغانستان حریم نقض شي، دا ډله به له دې هم سخت ځواب ورکړي.
د سیاسي چارو شنونکي وایي، چې دا د دواړه لوریو له تېرې له یوې لسیزې راهیسې تر ټولو جدي پوځي نښتې وې.