په کابل کې د ایران سفیر، علي رضا بیکدلي، ویلي چې د افغانستان او ایران ترمنځ د اوبو د شخړو موضوع باید له پامه ونه غورځول شي، او دواړه هېوادونه باید د «هرېرود سیند»په اړه یوې نوې هوګړې ته ورسېږي.
بیکدلي د یوې ایراني رسنۍ «ایرنا»خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي: «زموږ د دیپلوماسۍ دنده دا ده چې د خبرو له لارې مقابل لوری قانع ورکړو چې هغه هېوادونه چې د ګډو اوبو د سرچینو په لوړ جریان کې موقعیت لري، د نړیوالو حقونو او چاپېریالي اصولو له مخې د ښکته هېوادونو پر وړاندې مسوولیت لري».
نوموړي په تېرو کلونو کې د هرېرود د حقاوبې د موضوع د نهتعقیب له امله نیوکه کړې او پوښتنه یې مطرح کړې چې «ولې د دې مهمې مسلې پر سر لازم ګامونه نه دي پورته شوي؟»
د ایران سفیر ټینګار کړی چې د افغانستان د اوبو شخړې یوازې له ایران سره نه دي، بلکې له پاکستان او د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره هم ورته اختلافات شته.
هغه زیاته کړې: «د بېلګې په توګه، د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ګډو اوبو په اړه څېړنې شوې دي، په ځانګړې توګه د کونړ د سیند د سرچینو په اړه، او دا موضوع اوس د دواړو هېوادونو ترمنځ د خبرو یوه برخه ده».
بیکدلي همدارنګه د افغانستان د اوبو د زیات استعمال په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د نفوس د چټک زیاتوالي او د کرنې او اوبخورۍ د دودیزو لارو د دوام له امله، د اوبو مصرف ډېر شوی او له همدې امله ښکته هېوادونو ته د اوبو ورننوت کم شوی دی.
هغه غوښتنه کړې چې د افغانستان سره د ګډو اوبو مسله باید په دقت او حساسیت سره وڅېړل شي، ځکه د اوبو د زیات مصرف له امله دا شخړه د سیمې د راتلونکې لپاره یوه جدي موضوع ګرځېدلې ده.
اغلې مهتاب زیاته کړې، چې خور یې د تېرې ورځې راهیسې د اسلام اباد په حاجي کمپ (د کډوالو لېږد مرکز) کې د نظارت لاندې ده، او افغانستان ته په جبري ډول د ستنولو له ګواښ سره مخ ده.
اسما وصال له تېرو درېو کلونو راهیسې په تبعید کې د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې د خپلې خور او یو ورور سره اوسېده.
د پاکستان حکومت او امنیتي چارواکو تر اوسه په دې اړه تبصره نه ده کړې.
دا افغانه سندرغاړې په داسې حال کې د پاکستاني پولیسو له خوا نیول کېږي، چې د طالبانو او پاکستان پوځ ترمنځ د وروستیو نښتو او د پاکستان د لومړي وزیر د فرمان له مخې، د افغان کډوالو د جبري ایستلو بهیر ګړندی شوی دی.
په پاکستان کې مېشت افغان کډوال وايي، په وروستیو دریو ورځو کې پولیسو د افغانانو د نیولو لړۍ چټکه کړې او په ځینو مواردو کې د پیسو غوښتنه هم ورڅخه کېږي.
په همدې حال کې، ځینې پاکستاني رسنیو د کورنیو چارو وزارت د سرچینو له قوله لیکلي، چې دغه وزارت امنیتي بنسټونو ته سپارښتنه کړې، چې د هغو افغان کډوالو د نیولو او ایستلو ډډه وکړي چې «حساس وضعیت» لري، یعنې هنرمندان، خبریالان، مدني فعالان او هغه کسان چې ژوند یې د افغانستان په شرایطو کې له ګواښ سره مخ دی.
خو د اسما وصال خور خوشي مهتاب وایي: «د اسما له نیول کېدو وروسته مې د پاکستان کورنیو چارو وزارت لخوا کډوالو ته د ورکړل شوې شمېرې سره اړیکه ونیوله، خو کله چې هغه کس پوه شو چې زه افغانه کډواله یم، نو اړیکه یې پرې کړه او بیا یې زمونږ اړیکې ته ځواب نه وایه».