د هند د ښځو کرېکټ لوبډله د سوېلي افریقا په ماتولو سره د ښځو د نړۍوال جام اتله شوه

له زمبابوې سره د درېیمې شل اوریزې لوبې پچه افغان لوبډلې وګټله او لومړی یې د توپ وهنې پرېکړه وکړه.

افغان لوبډلې د لوبې په لومړۍ پاڼۍ کې د رحمان الله ګربز د ۹۲، د ابراهیم ځدراڼ ۶۰ او صدیق الله اتل د ۳۵ منډو په مټ سیالې لوبډلې ته په شل اورونو کې د ۲۱۱ منډو هدف وټاکه.

د لوبې په دویمه پاڼۍ کې د زمبابوې لوبډلې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځیدو سره ۲۰۱ منډې جوړې کړې او لوبه افغان لوبډلې د ۹ منډو په توپیر وګټله.

په دې سره افغان لوبډلې د شل اوریزو سیالیو لوبلړۍ په درې واړو لوبو کې د زمبابوې لوبډلې ته سر پر سرماتې ورکړې او لوبلړۍ یې په خپل نوم کړه.

تر دې وړاندې بیا زمبابوې افغان لوبډلې ته په یوازینۍ ټېسټ لوبه کې ماتې ورکړې وه.

د راپورونو له مخې، د افغانستان او لیبیا د ښځو فوټبال لوبډلې سیالۍ د شنبې په ورځ په مراکش کې تر سره شوې.

په دې سیالۍ کې د افغان ښځینه لوبډلې نازیه عالي دوه، نیلاب محمدي دوه او مونا امیني، منیژه نوري او فاطمه حیدري هرې یوې یو ـ یو ګولونه وهلي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغان ښځو فوټبال لوبډلې تر دې وړاندې له چاډ او تنزانیا څخه ماتې خوړلې وه.

دغه سیالۍ د اکټوبر په ۲۶مه پيل شوې دي.

د افغانستان د ښځو په لوبډله کې ۲۳ افغانې کډوالې ګډون لري.

دا لوبډله د ۲۰۲۱ کال د اګسټ او د افغانستان له سقوط را وروسته د فوټبال نړۍوال فډراسیون «فیفا» تر ملاتړ لاندې راټوله شوې او فعالیت کوي.

نوموړې تازه د بي بي سي له انګریزي برخې سره په خبرو کې ویلي چې د افغانستان وضعیت په دقیقه توګه څاري او د ښځو پر وړاندې د طالبانو ځپوونکي اقدامات د ژورې خواشینې او اندیښنې وړ دي.

یوسفزۍ ویلي چې که څه هم میرمنې او نجونې په سیسټماتیک ډول په افغانستان کې له خپلو حقونو بې برخې شوي؛ خو بیا هم هڅه کوي چې له بېلابېلو لارو زده کړې وکړي چې دا پخپله د طالبانو پر وړاندې د مقاومت ښکاره بېلګه ده.

د نجونو د زده‌کړو دا فعاله په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې ځپوونکي اقدامات د جنستي تبعیض او اپارټایید یوه بڼه ګڼي چې په خبره یې پر وړاندې باید غږ پورته شي.

یوسفرۍ پر نړۍوالې ټولنې غږ وکړ چې د افغان ښځو د ملاتړ په برخه کې دې ځکه ګامونه پورته چې په ټکو یې دا یوازې د افغان ښځو د حقونو مساله نه، بلکې د ټولۍ نړۍ د ښځو او بشري حقونو اړوند موضوع ده.

طالبانو له بیا واکمنېدو سره سم په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې پراخ محدویتونه ولګول چې د نجونو سربیره د نړیوالو ټولنې توند غبرګونونه یې راوپارول.

که څه هم په تیرو څه باندې څلور کلونو کې د ملګرو ملتونو په ګډون بېلابېلو نړیوالو بنسټونو، سیاسي مشرانو او د بشري حقونو ګڼو فعالانو په پرلپسې ډول له طالبانو غوښتي چې د افغان ښځو په تړاو دې خپل دریځ نرم کړي خو لاهم افغان نجونې د زده کړو په ګډون له خپلو لومړنیو حقونو بې برخي دي.

طالب ویاندویانو په کراتو ادعا کړې چې په افغانستان کې د ټولو په ځانګړي توګه د ښځو حقونه د دوي په ټکو د اسلامي شریعت په چوکاټ کې خوندي دي، هغه ادعا چې نه افغان میرمنو او نه هم نړیوالې ټولنې ته د منلو ده.

اسیايي سیالۍ په هرو څلورو کلونو کې یو ځلي ترسره کېږي. سږنی کال یې درېیم پړاو و او د بحرین د منامه ښار په کوربه توب ترسره شوې. په دغو سیالیو کې د افغانستان په ګډون له ۴۵ هېوادونو په ۲۴ سپورټي څانګو کې څه باندې ۴ زره لوبغاړو ګډون درلود.

د دغو سیالیو په اتو سپورټي څانګو کې یعنې د پهلوانۍ، فوټبال، فوټسال، تکواندو، جوجيتسو، جودو، سوک وهنې او ووشو ملي فدراسيونونو۳۱لوبغاړو او د روزونکو ۲۶ کسیز پلاوي ګډون کړی و، چې په پايله افغانستان دوه د ژېړو مډالونه په کورش، یو د سپینو زرو او یو د ژېړو په رزمي سیالیو کې، یو د سپینو زرو په جودو او د فوټسال په برخه کې مهم مډال هغه هم د سرو زرو وګاټه.

احمدالله وثیق وايي، «افغان ورزشکاران سره له دې چې په یادو سیالیو کې یې د نورو هېوادونو پرتله په کم تعداد ګډون کړی و، خو له نیکه مرغه چې د بریا تله یې درنه وه، په ویاړ سره یې د افغانستان ښه استازولي وکړه او ۶ مډالونه یې وګټل.»

په دغو سياليو کې چین د ۱۴۷ مډالونو په ګټلو سره لومړی مقام خپل کړ. یاد هېواد په دغو لوبو کې ۶۳ د سرو زرو، ۴۹ د سپينو زرو او ٣۵ د ژېړو مډالونه ترلاسه کړل او افغانستان په دغو سياليو کې یو د سرو زرو، دوه د سپينو زرو او درې د ژېړو مډالونو په ترلاسه کولو سره له قطر، کمبودیا، پاکستان، لبنان، بنګله دېش، یمن، عمان او ګڼو نورو هېوادونو مخکې ۲۴م مقام خپل کړ.

د یادونې وړ ده، چې افغان واليبال ملي لوبډلې د مرکزي اسيا سياليو پايلوبې ته لار موندلې وه، خو په پايلوبه کې یې له ترکمنستان څخه د ۳-۲ ميدانونو په توپير ماتې وخوړه او دويم مقام يې خپل کړ.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي پر اېکس پاڼه لیکلي، چې افغان ځوانانو د فوټسال په اسیایي سیالیو کې د خپلې دغه تاریخي بریا سره افغانستان ته لوړ ویاړ ورپه برخه کړ. نوموړي د دغه بریا له کبله د فوټسال لوبډلې او ټولو افغانانو ته مبارکي ویلې او لوبغاړو ته یې د لا بریالیتوب هیله کړې ده.

د تېر جمهوري نظام پرمهال د بهرنیو چارو وزیرانو محمد حنیف اتمر او رنګین دادفر سپنتا، پخواني لوی څارنوال فرید حمیدي، د افغانستان د متحدې جبهې مشر سمیع سادات او د طالبانو حکومت بېلابېلو چارواکو په جلا، جلا پیغامونو کې د فوټسال لوبډلې اتلولي ستایلې ده.

دوی په خپلو پیغامونو کې ویلي، چې افغان لوبغاړي په کمو امکاناتو سره په نړۍوالو ډګرونو کې ښه ځلیدلي او د افغانستان ښه استازیتوب یې کړی. پرون د افغانستان د فوټسال له ۱۷کلونو کم عمره لوبډلې د اسیا جام په پایلوبه کې ایران ته په ماتې ورکولو سره د دغه سیالیو اتلولي وګټله.

افغان لوبډلې په خپله وروستۍ لوبه کې ایران ته ۲-۱ په توپير سره ماتې ورکړه او د اتلولۍ په ترلاسه کولو سره یې د سرو زرو مډال وګاټه. د لوبې لومړی ګول د افغانستان د فوټسال ملي لوبډلې لوبډلمشر عباس حیدري ترسره کړ او افغان لوبډله د لومړۍ پاڼۍ تر پایه یو د صفر په مقابل کې مخکښه شوه.

په دویمه پاڼۍ کې بیا هم افغان لوبغاړي ښه وځلېدل او دا ځل علي احمدي په بریاليتوب سره د ایران پر ضد دویم ګول ترسره کړ او لوبه یې دوه-صفر کړه. خو د افغانستان تر دویم ګول شاوخوا درې دقیقې وروسته ایران هم ګول وواهه او په دې توګه یې یو ګول جبران کړ؛ خو د بل ګول په وهلو بریالي نه شول او افغان لوبډلې لوبه په خپل نوم کړه.