د امریکا ځانګړي استازي سټیو ویټکاف وویل، چې د پنجشنبې په شپه به یو نوی هېواد د «ابراهیم تړونونو» برخه وګرځي. ویټکاف په فلوریډا کې یوې غونډې ته وویل چې دی به د دې اعلان لپاره واشنګټن ته ستنیږي، خو هغه دا څرګنده نه کړه چې کوم هېواد به دا وي.
دا هغه تړونونه دي چې د اسراییل او د مسلمان اکثریت لرونکو هېوادونو تر منځ د اړیکو د عادي کولو لړۍ پرمخ وړي.
د هالیووډ مشهوره لوبغاړې انجلینا جولي د اوکراین جګړې تر ټولو خطرناکو ښارونو خېرسون او د هغه ګاونډي ولایت مایکولایف ته سفر کړی. جولي دلته له ډاکټرانو، رضاکارانو او هغو ملکي خلکو سره وکتل چې هره ورځ د روسي ځواکونو تر بریدونو لاندې ژوند کوي.
جولي ویلي، په داسې وخت کې چې د نړۍ ډېر حکومتونه د ملکي خلکو له ساتنې، د هغوی له زړورتیا او مرستې مخ اړوي، د دغو خلکو استقامت او یووالی واقعاً د درناوي وړ دی.
په خپرو شویو انځورونو کې لیدل کیږي، چې جولي مرمۍ ضد واسکټ اغوستی او په یوه تلخونه کې یې له ماشومانو سره لیدلي دي.
د هغې د سفر ملاتړې ډلې ویلي، جولي هغه روغتیايي او ښوونیز مرکزونه هم کتلي چې د روسي ځواکونو د دوامدارو بریدونو له کبله ځمکتلونو ته لېږدول شوي دي.
متحده ایالات د سوریې د پلازمېنې دمشق په یوه هوايي اډه کې د پوځي حضور ټينګولو لپاره چمتووالی نیسي. امریکا پلان لري له دې اډې څخه د اسراییل- سوریې د احتمالي تړون د څارنې لپاره کار واخلي.
د امریکا دا نا افشا شوی پلان ښيي چې سوریه د بشارالاسد د حکومت له سقوط وروسته د واشنګټن له نوې ستراتېژۍ سره ځان سموي او له لوېدیځ سره نږدې کېږي.
دغه اډه د سوریې جنوبي سیمو ته پر تلونکې لاره پرته ده، چې تمه ده د اسراییل او سوریې ترمنځ د بېوسلې شوې سیمې برخه وګرځي. دغه موافقه د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې تر منځګړتوب لاندې روانه ده.
ټرمپ به د دوشنبې په ورځ د سوریې له ولسمشر احمد شرع سره په سپینه ماڼۍ کې وویني.
دا به لومړی ځل وي چې یو سوریایی ولسمشر واشنګټن ته رسمي سفر کوي.
رویټرز له شپږو سرچینو سره خبرې کړې، چې دوه پکې لوېدیز چارواکي او یو د سوریې د دفاع وزارت چارواکی شامل دي. دوی تایید کړې چې امریکا پلان لري له دې اډې څخه د اسراییل- سوریې د احتمالي تړون د څار لپاره کار واخلي.
د امریکا دفاع وزارت (پنتاګون) او د سوریې د بهرنیو چارو وزارت تر اوسه د دغه پلان په اړه تبصره نه ده کړې.
همدارنګه د سوریې ولسمشرۍ ماڼۍ او دفاع وزارت هم د رویټرز پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی.
د حزب اسلامي ګوند مشر ګلبدین حکمتیار وایي، په نیویارک کې د ښاروالۍ په ټاکنو کې د یوه مسلمان وګړي زهران ممداني بریا یوه تاریخي پېښه او د ټرمپ پرمخ کلکه «څپېړه» ده. هغه وایي، د ممداني بریا د ټرمپ له ناسمو سیاستونو د امریکا د څرګند مخالفت نښه ده.
حکمتیار پنجشنبه د (لړم ۱۵مه) پر اېکس پاڼه لیکلي، د نیویارک د ښاروالۍ ټاکنو جوته کړه چې ټرمپ او جمهوري غوښتونکي ګوند خپل ولسي ملاتړ له لاسه ورکړی او په راتلونکو ټاکنو کې به له سخت وضعیت سره مخ شي.
د حزب اسلامي مشر زیاتوي: « د دې ماتې ستره وجه د نتنیاهو له جنایتونو د ټرمپ بې درېغه حمایتونه دي. يقيناً چې د غزې تاریخي او بېساري مقاومت اغېزې به پرلهپسې توګه راڅرګندېږي.»
د حکمتیار په خبره؛ خلکو د زهران ممنداني هغه شعار ته رایه ورکړې، چې که د اسراییل ولسمشر نیویارک ته ورشي؛ نو هغه به یې ونیسي.
د زهران ممداني پلار د یوګانډا مشهور لیکوال دی او مور یې په اصل کې هندۍ ده، چې د دغه هېواد د فلمي صنعت یوه مشهوره تولیدوونکې هم ده. هغه په عربي او هندي ژبه هم خپلو مینهوالو ته د کمپاین پېغامونه خپرول.
د دغه ۳۴کلن ځوان بریا د نړۍ په ګوټ، ګوټ کې د خبرونو سرلیکونه جوړ کړي او ان د ټرمپ له مخالفتونو سره، سره یې لوړې رایې ترلاسه کول د هغه لویه لاسته راوړنه بللې ده.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خپلې وروستۍ وینا کې زهران ممداني ته خبرداری ورکړی، چې د ده تګلارو او قوانینو ته باید غاړه کېږدي او له واشنګټن سره ګډ کار وکړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د کینیډي سنټر په همکارۍ د «سي۱+۵» د لس کلنې کلیزې په مناسبت د مرکزي اسیا سوداګریز کنفرانس جوړوي.
دا ډېپلوماټیک چوکاټ چې په ۲۰۱۵ کال کې جوړ شوی، د امریکا او د مرکزي اسیا د پنځو هېوادونو قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان ترمنځ د همکارۍ او سیمهییزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره رامنځته شوی دی.
د غونډې مهم ویناوال به د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر رشید مېرېدوف، د امریکا سناتور سټیو ډېنز، د امریکا د ولسمشر ځانګړی استازی ریچارډ ګرېنېل، د سوېلی او مرکزي اسیا لپاره د امریکا ځانګړی استازی سرجیو ګور او د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د سوېلی او مرکزي اسیا د چارو مرستیال پاول کاپور به وي.
د غونډې عمومي ناسته به د امریکا د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کریسټوفر لاندو په مشرۍ د سوداګرو له یوې ډلې سره ترسره شي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په وینا، دغه کنفرانس به سبا د نومبر په ۶مه د ماسپښین په ۲ بجو پیل شي، چې یوازې راجستر شويو خبریالانو ته د پوښښ اجازه ورکړل شوې ده.
دغه وزارت زیاتوي، چې دا غونډه د امریکا او د مرکزي اسیا د هېوادونو ترمنځ د لس کلنې همکارۍ د نمانځنې ترڅنګ، د اقتصادي او کلتوري اړیکو د لا پراختیا او ګډو سوداګریزو فرصتونو د ارزونې لپاره یو مهم ګام دی.
په داسې حال کې چې د غزې له سیمې د فلسطینیانو د وژل کېدو راپورونه ورکړل شوي، د اسراییل د لومړي وزیر دفتر د چهارشنبې په ورځ وویل، چې د غزې له سیمې څخه یې د یو بل یرغمل جسد ترلاسه کړی دی. تېره ورځ هم د حماس ډلې یو اسراییلی جسد د سره صلیب له لارې اسراییل ته سپارلی و.
دغه جسد به د هویت د پېژندلو لپاره د اسراییل عدلي طب ته ولېږل شي، که چېرې تایید شي چې دا د یو یرغمل جسد دی، نو غزه کې به د نورو شپږو یرغملو جسدونه هم وي.
بلخوا، د اسراییل پوځ ویلي چې دوی په غزه کې دوه فلسطینیان وژلي دي. پوځ زیاتوي، چې هغوی د اسراییل تر کنټرول لاندې سیمې ته په «ګواښمن ډول» ورنږدې شوي وو.
د غزې روغتیایي چارواکي وایي، چې د اسراییل په ډزو کې یو فلسطینی چې د مرکزي غزې په سیمه کې یې د سون لرګي راټولول وژلی دی. اسراییلي پوځ ویلي، چې دوی د دغه پېښې په اړه معلومات نه لري.
سره له دې چې تاوتریخوالی هره ورځ دوام لري، د یرغملو د جسدونو د بېرته ستنولو بهیر د امریکا په منځګړیتوب د هغه اوربند لاندې دوام لري، چې د اکتوبر په ۱۰مه د دوو کلونو جګړې وروسته نافذ شو.
حماس د غزې له سیمې ټول ۲۰ ژوندي یرغمل شوي کسان بېرته اسراییل ته ورکړي او په بدل کې یې نږدې ۲۰۰۰ فلسطیني بندیان او د جګړې پر مهال نیول شوي کسان له اسراییل څخه ازاد شوي دي
حماس ژمنه کړې وه، چې د ۲۸یرغمل شویو مړو جسدونه هم سپاري، خو ویلي یې دي چې د غزې ویجاړتیا د جسدونو موندل سخت کړي دي. اسراییل حماس تورنوي، چې دا بهیر قصداً ځنډوي.
اسراییل وخت په وخت په غزې بریدونه کوي، خو له اوربند وروسته تاوتریخوالی کم شوی، چې له امله یې سلګونه زره فلسطینیانو ته دا زمینه برابره شوې چې خپلو ویجاړو کورونو ته ستانه شي.