• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

نړېدلي کورونه؛ د بلخ او سمنګان زلزله ځپلې کورنۍ د سرپناوو تر څنګ د مرستو غوښتنه کوي

۱۶ لړم ۱۴۰۴ - ۷ نومبر ۲۰۲۵، ۰۲:۴۵ GMT+۰

کمال الدین د خپل نړېدلي خټین کور ته نږدې ناست و، تر څنګ یې له کوره ځینې راېستل شوي توکي هم پراته وو او سترګې یې په خپلو هغو دېوالونو ګنډلې وې، چې نیم نړېدلي وو او ځینې برخې یې لا پر ځای پاتې وې. د سمنګان په خلم ولسوالۍ کې د ده په څېر د سلګونه کسانو کورونه نړېدلي دي.

هغه په سیمه کې خبریالانو ته وویل: «درې خونې مې په بشپړه توګه وغورځېدې، موږ یې اوس د جوړولو وس نه‌لرو او خښتې هم قیمته دي. کاڼي هم ګران دي، لرګي هم او موږ هېڅ توان نه‌لرو.»

د ده کیسه د خُلم د سلګونه نورو کورنیو کیسه ده، هغه سیمه چې د زلزلې مرکز و. دا داسې ځای دی، چې کلونه کلونه یې خلکو اوبو، برېښنا او د ژوند نورو اړینو اسانتیاوو ته لاسرسی نه‌لاره؛ خو زلزلې هم پرې خپل رحم ونه‌کړ. ثمرالدین د سیمې یو بل ۴۰کلن اوسېدونکی دی، چې کور یې په بشپړ ډول نړېدلی. هغه د خپلو ګاونډیو سره یو ځای له نړېدلو خونو وسایل راېستل او د افسوس په ډول یې وویل، چې د کور د بیا جوړولو وس نه‌لري.

د هغه ورور سخت ټپي شوی، مېرمن او شپږ اولادونه یې د خپلو هغو خپلوانو کره لېږلي، چې کور یې لږ زیانمن شوی. هغه وویل: «د دې کور شپږ خونې ټولې ورانې شوې، هېڅ کور روغ نه‌دی پاتې.»

ثمرالدین اټکل کوي، چې د یو کوچني څلور خونې لرونکي کور د جوړلو لپاره لږ تر لږ یو مېلیون افغانیو ته اړتیا لري. سیمه کې د ورانۍ کچه حیرانوونکې ده او طالبانو ویلي، چې یوازې په سمنګان کې ۱۲کسان مړه شوي او ۳۲۹نور ټپیان دي. په ټول هېواد کې د قربانیانو شمېر لږ تر لږه ۲۵ مړه او له ۹۷۰ ډېر ټپیان ښودل شوي دي.

د سمنګان مرکز ایبک ښار کې د زلزلې ځینې ټپیان روغتون کې بستر دي. ۶۵کلن فیض الله یو له هغو کسانو دی، چې خپله ټپي لور او لمسی یې د درملنې لپاره روغتون ته راوستی. هغه په غریو نیولي غږ د زلزلې شېبې یادوي او وایي: «زلزله ډېره سخته او وېرونکې وه. په ټول عمر مې داسې څه نه‌دي لیدلي. کورونه نړېدلي او دېوالونه لوېدلي دي.»

هغه د ډاکټرانو له هڅو مننه وکړه؛ خو ویې ویل چې په روغتون کې د درملو سخت کمی دی.

د ایبک د مرکزي روغتون جراح مولودین صمدي وویل: «موږ ټپیانو ته د بېړنۍ درملنې لومړني خدمتونه وړاندې کړل. څوک چې سخت ټپیان وو، په روغتون کې مو وساتل او برسېرن ټپیان مو له درملنې وروسته رخصت کړل. ټول خدمات او درمل وړیا دي.»

ویجاړۍ یوازې تر کورونو محدودې نه‌دي؛ بلکې سیمه‌ییزو سوداګرو او کاروباریانو ته هم درانه مالي زیانونه اوښتي. د کابل – مزار شریف پر لاره یو هټۍوال رحیم شاه وایي، خپله ټوله پانګه یې له لاسه ورکړې. د هغه په خبره: «ما له ۸۰ تر ۱۰۰زره افغانۍ په هټۍ کې پانګونه کړې وه. هټۍ بشپړه نړېدلې او ټول توکي مې له‌منځه تللي.»

زلزلې حتی تاریخي میراثونو ته هم زیان اړولی او د مزار شریف د روضې زیارت ځینې برخې هم زیانمنې شوې دي. وروستۍ زلزلې څرګندوي، چې افغانستان د طبیعي افتونو پر وړاندې زیان منونکی هېواد دی. که څه هم طالبان د زلزله ځپلو سره د مرستو خبر ورکوي؛ خو ملګرو ملتونو ویلي چې د کونړ وروستۍ زلزلې قربانیانو ته هم کافي مرستې نه‌دي رسېدلې او د لاسنېوي لپاره یې د دوی بودجه محدوده ده.

ترویج لرونکی

د پېښور سترې محکمې یو افغان کډوال ته د پاکستاني تابعیت ورکولو امر کړی
۱

د پېښور سترې محکمې یو افغان کډوال ته د پاکستاني تابعیت ورکولو امر کړی

۲

سرچینې: په کندهار کې د مولوي هبت‌الله په مشرۍ د طالبانو د کابینې غونډه شوې

۳

د ایران مشهد کې د افغان ښځو یوې شبکې د هرات له ښځینه‌ معترضینو خپل ملاتړ اعلان کړ

۴

چاودې شونډې، تنکي لاسونه او درانه کارونه؛ فرید د زده‌کړو پرځای د کورنۍ اړتیاوې پوره کوي

۵

طالبانو په خوست کې دولتي مامورینو ته د ځیرک موبایلونو د ورسپارلو امر کړی

•
•
•

نور کیسې

مولانا فضل الرحمان: سیاسیون د استخباراتي پلاوي پرتله ښه مذاکرات نه‌شي کولی

۱۶ لړم ۱۴۰۴ - ۷ نومبر ۲۰۲۵، ۰۰:۱۰ GMT+۰
مولانا فضل الرحمان: سیاسیون د استخباراتي پلاوي پرتله ښه مذاکرات نه‌شي کولی
100%

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان په یوې خبري غونډه کې د دې پوښتنې په ځواک کې چې ترکیه کې د استخباراتي پلاوي پر ځای باید د پاکستان د سیاسیونو یو پلاوی د خبرو میز ته ناست وای ویلي، چې سیاسیون د استخباراتي پلاوي په کچه ښه مذاکرات نه‌شي کولای.

مولانا فضل الرحمان په یوې خبري غونډه کې د یوه خبریال د هغې پوښتنې په ځواب کې چې په ترکیه کې له طالبانو سره په مذاکراتو کې د پاکستان د استخباراتي پلاوي پر ځای باید د سیاستوالو یو پلاوی وای، وویل: «موږ د اصولو له مخې نه بلکې د ځواک پر اساس پرمخ ځو. هغوی ته معلومه ده چې ځواک زموږ لاس کې دی او موږ ته هم معلومه ده چې ځواک زموږ لاس کې دی.»

هغه زیاته کړې چې سیاستوال ښایي له هغه ځواک سره مذاکرات ونه شي کولای څنګه چې استخباراتي پلاوی یې کوي. د هغه په وینا دوی پوهیږي چې دا کار له دوی پرته بل څوک نه شي کولی.

فضل الرحمان دا هم وویل، دوی هم دا منلې چې دا کار یوازې استخباراتي پلاوی ترسره کولی شي «موږ یې نشو ترسره کولای.»

هغه په خپلو خبرو کې پاکستانی پوځ د حکومت ساتونکی یاد کړ او وې ویل، چې پوځ حکومت نه دی.

د مولانا فضل‌الرحمان دا څرګندونې په داسې حال کې دي چې په ترکیه کې د طالب او د پاکستان د استخباراتي پلاوو تر منځ خبرې روانې دي.

هغه د افغان کډوالو د جبري او ظالمانه اېستلو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، چې د افغان کډوالو بې‌رحمانه اېستل انساني چلند نه دی او هغه یې له پیل راهیسې مخالف دی. هغه زیاته کړې چې مخکې یې هم ویلي و، چې په عقل او تدبیر سره باید چلند وشي او په ډاګه یې کړه: «دا خلک افغانان دي، خو په پاکستان کې یې پناه اخیستې. دا د دواړو هېوادونو ګډه مساله ده، نو دواړه خواوې دې سره کیني او د وتلو لپاره یو منظم او انساني پلان جوړ کړي.»

د هغه په وینا، دا انساني چلند نه دی چې سهار وختي یا د شپې ناوخته افغان کډوال له خوبه راویښ کړه او پولې ته یې واستوه.

مولانا زیاته کړه: «موږ وړاندې هم ویلي و چې خلک په کټګوریو ووېشئ، هغه کسان چې قانوني کارونه کوي، په بانکونو کې پیسې لري او پاکستان ته اقتصادي ګټه رسوي. که دوی له هېواده وځي، نو بانکونه به له مالي ستونزو سره مخ شي. هغوی ته باید د تحفظ ضمانت ورکړل شي څو قانوني کار ته دوام ورکړي او پاکستان ته هم ګټه ورسوي. افغانان مهارتونه لري، نو ولې هغوی ته د کار او ویزو قانوني زمینه نه برابریږي؟»

هغه په ټینګار سره وویل، چې افغان کډوالو ته باید د کار، ویزو او هستوګنې مناسب شرایط برابر شي څو د دواړو هېوادونو په ګټه کار وکړي.

هغه همدارنګه په پاکستان کې د افغان زده کوونکو او زده کړیالانو د زده کړو پر دوام ټينګار وکړ.

دا په داسې حال کې ده، چې پاکستان په دې وروستیو کې د افغان کډوالو د نیونې بهیر پراخ کړی او هره ورځ زرګونه کورنۍ تر نیولو وروسته افغانستان ته استوي.

د شمال له زلزله ځپلو سره د متحده عربي امارات د مرستو درېیمه الوتکه افغانستان ته ورسېده

۱۶ لړم ۱۴۰۴ - ۷ نومبر ۲۰۲۵، ۰۰:۰۰ GMT+۰
د شمال له زلزله ځپلو سره د متحده عربي امارات د مرستو درېیمه الوتکه افغانستان ته ورسېده
100%

متحده عربي‌ امارات د افغانستان شمال ته له زلزله ځپلو سره د مرستې لپاره هوايي لاره پرانیستې او نن یې د مرستو درېیمه الوتکه هم افغانستان ته ورسېده. د راپورونو له مخي، د امارات استول شوي دغه بشري مرستې شاوخوا ۹۰ ټٌنو ته رسیږي.

په دغو مرستو کې خوراکي توکي، خېمې، د استوګنې وسایل او روغتیایي مواد شامل دي، چې تمه کېږي له ۲۰۰ زره ډېرو زلزله‌ ځپلو ته ورسول شي.

په ورته وخت کې د افغانستان د شمال په ځینو سیمو کې د بېړنیو اړتیاوو یوه برخه له ځايي بازارونو څخه هم برابرېږي.

د «ګلف نیوز» ویب‌ پاڼې د طالبانو د چارواکو له قوله لیکلي، متحده عربي امارات له هغو لومړنیو هېوادونو څخه دی، چې د زلزلې له پېښېدو وروسته یې سمدستي د مرستو بهیر پیل کړ.

د اماراتو د ژغورنې ډلې مشر ویلي، چې دغه هېواد له دې وړاندې یې هم د افغانستان په بېلابېلو طبیعي پېښو لکه د هرات او کونړ زلزلو کې بیړني روغتونونه جوړ کړي او د خوړو او درملو مرستې یې کړې دي.

هغه زیاته کړه، چې د مرستو لېږد لا هم روان دی او د امارات د بشري مرستو ټول وزن اوس تر ۳۶۸۱ ټٌنو پورې رسېدلی دی.

د امارات دفاع وزارت ویلي، چې د مرستو عملیات به د هوايي او سمندري دهلیزونو له لارو دوام ومومي او هڅه کېږي چې مرستې هر څومره ژر ممکن وي زلزله‌ ځپلو ته ورسول شي.

په سمنګان او بلخ ولایتونو کې د تېرې یکشنبې په نیمه شپه (د لړم ۱۱مه) د ۶ اعشاریه ۳ درجې ریکټر سره زلزله وشوه او له مالي زیانونو سربېره پکې لږ تر لږه ۲۷ کسان مړه او څه باندې ۷۰۰ نور ټپیان شوي دي.

اسلام‌اباد کې پخوانی افغان سفیر: د پاکستان او طالبانو ترمنځ مذاکراتو کې اختلافونه زیات شوي

۱۵ لړم ۱۴۰۴ - ۶ نومبر ۲۰۲۵، ۲۲:۲۷ GMT+۰
اسلام‌اباد کې پخوانی افغان سفیر: د پاکستان او طالبانو ترمنځ مذاکراتو کې اختلافونه زیات شوي
100%

اسلام‌اباد کې د افغانستان پخوانی سفیر نجیب‌الله علي‌خېل ترکیه کې د طالبانو او پاکستان تر منځ د روانو مذاکراتو په اړه ویلي، چې د دواړو ترمنځ کړکېچونه او اختلافونه زیات شوي دي. په استانبول کې د طالبانو او پاکستاني پلاوي تر منځ د خبرو درېیم پړاو د پنجشنبې په ورځ پیل او لا هم روان دی

نوموړي د پنجشنبې په ورځ (د لړم ۱۵مه) په خپله اېکس پاڼه ویلي، له هغه مهاله چې په افغانستان کې جمهوري نظام نسکور او طالبان بیاځلي واک ته رسېدلي، د دواړو لورو تر منځ اختلافات په تدریجي ډول زیات شوي دي. هغه زیاته کړې، چې پاکستان د لومړي ځل په څېر د طالبانو حکومت په رسمیت ونه‌پېژانده، بلکې پرې فشارونه یې لا پسې زیات کړل.

د هغه په وینا له پاکستان څخه د افغان کډوالو جبري اېستنه، په سوداګرۍ او ترانزیټي لارو کې خنډونه او په نړۍوالو غونډو کې د طالبانو پر ضد دریځ نیونه د دغه کړکېچ څرګندې نښې دي.

علي‌خېل زیاته کړې، چې په دې وروستیو کې پر کابل هوايي برید، د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې نښتې او لفظي شخړې ښيي، چې د طالبانو او پاکستان تر منځ اړیکې د «بحران» حالت ته نږدې شوي دي.

نوموړي د دوحې مذاکراتو په اړه ویلي، بنسټیزه موضوع د پاکستان له‌خوا د تحریک طالبان پاکستان موضوع ده او اسلام‌اباد له طالبانو غوښتي، چې د دغې ډلې د مهار او په پاکستان کې دننه د هر ډول بریدونو د مخنیوي ضمانت ورکړي، خو طالبانو بیا ټینګار کړی چې د پاکستان پوځ باید د افغانستان پر خاوره بریدونه تکرار نه کړي او د ټي‌ټي‌پي موضوع د پاکستان کورنۍ ستونزه ده.

علي‌خېل ویلي، د دوحې خبرو کې یوازې پر اوربند او د خبرو پر دوام موافقه شوې، چې دا د ژورو اختلافونو څرګندونه کوي. هغه دا هم ویلي، د ترکیې د مذاکراتو بڼه له معمول څخه توپیر لري، ځکه خبرې دا ځل د ډېپلوماټیکو ټیمونو پر ځای د استخباراتي ټیمونو تر منځ روانې دي.

هغه زیاته کړې، دا ډول مذاکرات ښيي چې پاکستان هڅه کوي موضوع ته امنیتي بڼه ورکړي او وښيي چې د افغانستان له خاورې د دوی هېواد ته ګواښونه متوجه دي.

د علي‌خیل په وینا، د خبرو فضا به حتماً تُنده وي، ځکه نظامیان او استخباراتي کسان ډېری وخت په «سخت» او «غیر ډېپلوماټیک» لحن خبرې کوي.

هغه ټینګار کړی، ښايي د ترکیې د خبرو موخه د اوږدمهاله جوړجاړي پر ځای، یوازې د وضعیت لنډ مهالی کنټرول وي. د نجیب‌الله علي‌خېل په باور، د دواړو هېوادونو تر منځ د باور فضا زیانمنه شوې، غوښتنې غیر عملي دي او که څه هم ښايي ځینې تفاهمات د کاغذ پر مخ لاسلیک شي، خو عملي کېدل یې لاهم له پوښتنو سره مخ دي.

نجیب الله علي‌خېل په داسې حال کې دغه څرګندونې کوي چې د پنجشنبې په ورځ په ترکیه کې د طالبانو او پاکستاني پلاوو ترمنځ د خبرو درېیم پړاو پیل شو او ورسره هم مهاله په سپین بولدک کې د دواړو لورو تر منځ جګړه هم شوې ده.

د دوحې غونډې افغان ګډونوالې:د بشري او ټولنیزو کړکېچونو د حل لپاره باید عملي لارې وموندل شي

۱۵ لړم ۱۴۰۴ - ۶ نومبر ۲۰۲۵، ۲۱:۳۱ GMT+۰
د دوحې غونډې افغان ګډونوالې:د بشري او ټولنیزو کړکېچونو د حل لپاره باید عملي لارې وموندل شي
100%

په دوحه کې د ملګرو ملتونو د ټولنیز پرمختګ په غونډه کې د بشري حقونو او ښځو دوو فعالانو فریده راقي‌صوفي‌زاده او یاسمین نبي‌زاده ګډون کړی دی. دوی ټينګار کړی، چې د افغانستان د بشري حقونو وضعیت بېړنۍ پاملرنې ته اړتیا لري او ټولو کړکېچونو ته دې باید د حل عملي‌ لارې وموندل شي.

د افغانستان د مدني ټولنو او بشري‌ حقونو بنسټ د پنجشنبې په ورځ (د لړم ۱۵مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې په دې غونډه کې د افغانستان رسمي څوکۍ لا هم خالي ده، ځکه طالبان نړۍوال مشروعیت نلري او بلنه هم نه‌ده ورکړل شوې.

د خبرپاڼې له‌مخي، د افغان ښځو او فعالانو تشه دوی ډکه کړې او ورسره به د افغانستان د خلکو د بشري حقونو غږ تر نړۍوالو ورسوي.

په دې غونډه کې فریده راقي‌صوفي‌زاده او یاسمین نبي‌زاده ویلي: «نړۍواله ټولنه باید د افغانستان د بشري حقونو وضعیت ته بېړنۍ پاملرنه وکړي. ښځې، ماشومان او زیانمنې کورنۍ ملاتړ ته اړتیا لري.»

دغه بنسټ په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د بشري حقونو بنسټونه او د دوی استازي هڅې کوي په هېواد کې د دوامداره کړکېچ او فشارونو د حل لپاره نړۍوال وهڅوي او ملاتړ یې راجلب کړي.

د افغانستان د مدني ټولنو او بشري حقونو بنسټ له بېلابېلو هېوادونو او نړۍوالو بنسټونو غوښتي: «دغه غونډه یوه ښه موقع ده، چې نړۍوال بنسټونه او هېوادونه د افغانستان د بشري حقونو له مدافعینو سره اړیکې ټینګې کړي او خپله ژمنه بیا تازه کړي چې د افغانستان د خلکو د ژوند د ښه‌ والي او د بشري حقونو د ملاتړ لپاره هڅې کوي.»

دغه غونډه له درېیو لسیزو وروسته دویم ځل دی چې جوړېږي. دغه غونډه د نومبر میاشتې په ۴مه پيل شوې او لا هم روانه ده.

په دې غونډه کې د یو شمېر هېوادونو ولسمشران، وزیران، ډيپلوماټان، خبریالان، د بشري حقونو مدافعین او د ښځو فعالانې ګډون کوي او نړۍوالو ننګونو او د ګډو همکاریو د لارو چارو په اړه بحث کوي.

دغه غونډه په داسې حال کې ده، چې د بشري حقونو اړوندو ډېریو نړۍوالو بنسټونو په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په تړاو په وار- وار اندېښنې ښودلې دي.

عبدالمنان عمري: دولتي ادارې مکلفې دي چې خپلو برخو کې د راستنو شویو هېوادوالو لاسنیوی وکړي

۱۵ لړم ۱۴۰۴ - ۶ نومبر ۲۰۲۵، ۲۰:۴۹ GMT+۰
عبدالمنان عمري: دولتي ادارې مکلفې دي چې خپلو برخو کې د راستنو شویو هېوادوالو لاسنیوی وکړي
100%

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزیر ملا عبدالمنان عمري سپین بولدک ښارګوټي کې د راستنېدونکو کډوالو له پنډغالي لیدنه کړې څو ستونزو ته یې رسېدنه وکړي. عمري له راستنېدونکو کډوالو سره لیدنه کې ډاډ ورکړی چې له امکاناتو سره سم به د هغوی ستونزو او ننګونو ته رسیدنه وکړي.

عمري زیاته کړې، چې راستنېدونکو کډوالو ته د سرپناه، اوبو، خوړو او درملو د برابرولو لپاره عاجل اقدامات کوي او همداراز د هبت‌الله له حکم سره سم ټولو دولتي ادارو ته دنده سپارل شوې؛ چې هره اداره له خپلو مسوولیتونو او دندو سره سم د راستنه‌شویو هېوادوالو لاسنیوی وکړي.

د کار او ټولنیزو چارو وزیر همداراز ویلي، وزارت هڅه کوي د راستنېدونکو لپاره د کاري فرصتونو د ایجاد کمېټې له لارې د کار زمینه برابره کړي، مسلکي کسان به په خپل اطلاعاتي بانک کې ثبت کړي او له زده‌کړو پاتې کسانو ته د تخنیکي او مسلکي مرکزونو، مدرسو او ښوونځیو له لارو د زده کړو د دوام زمینه برابره کړي.

ملا عبدالمنان عمري له پنډغالي تر لیدنې وروسته، د کرنې، سوداګرۍ، ښارجوړولو او کډوالو ادارو له مسوولینو سره هم ناسته وکړه او ټینګار یې وکړ چې د راستنېدونکو هېوادوالو د استخدام په بهیر کې دې هغوی ته لومړیتوب ورکړل شي او د کارګرانو د حقونو خوندیتوب دې هم په جدي ډول وڅارل شي.