د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ددغه وزارت د ډیپلوماسۍ انستیتوت د پنځمې تخصصي ښوونیزې دورې فراغت غونډې په مراسمو کې وویل، چې پاکستان کومې پایلې ته له رسېدو پرته مذاکرات درولي او طالب پلاوی بېرته کابل ته ستون شوی.
د متقي په وینا، طالبانو متوازن سیاست د همدې لپاره غوره کړی و، چې افغانستان له جګړو راوتلی او ښه فرصت دی، چې له ټولو ګاونډیانو او سیمې او نړۍ سره ښې اړیکې جوړې شي، خو څلور کاله په مختلفو ډولونو اسلام اباد د افغانستان حریم نقض کړی، تېری یې کړی او عام خلک یې په نښه کړي دي.
نوموړي وویل، چې طالبان د دوستو هېوادونو په غوښتنه خبرو اترو ته کښېناستل.
متقي زیاته کړه، « په مذاکراتو کې د نه پرمختګ تر ټولو ستر لامل دا و، چې پاکستاني استازو داسې وړاندیزونه او غوښتنې درلودې، چې معقولې او د عمل وړ نه وې. دوی ویل دا تضمین راکړئ، چې په پاکستان کې به بیا امنیتي پېښې نه کیږي».
هغه زیاته کړه، « ایا موږ د پاکستان د امنیت ذمه وار یو، موږ هلته سوله ساتي پوځونه لرو؟، هلته د پوځ او پولیسو واګې لرو، چې امنیت یې ټینګ کړو؟ د هغه امنیت نیول د بل هېواد له لوري دا خو غیر معقوله خبره ده».
نوموړي وویل، چې پاکستان دا وړاندیز هم وکړ، چې د ټي ټي پي ټول ګروپونه افغانستان ته ولیږدول شي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په خپلو خبرو کې وویل، چې مذاکراتو پرمهال ددوی پلاوي غوښتنه کړې، چې پاکستان دې په خپله خاوره کې د داعش وسله والو د روزلو او د افغانستان د حریم د نقضولو مخه نیسي. هغه وویل، چې پاکستان یې یادې غوښتنې نه دي منلې.
نوموړي د پاکستان ددې غوښتې په تړاو چې د ټي ټي پي ډلې دې افغانستان ته ولېږدول شي وویل:« افغانستان لیونی دی چې ستا غم خپل کور ته راوړي؟ یوځل تور لګوي، چې ټي ټي پي په افغانستان کې ده او پر پاکستان بریدونه کوي، بیا وايي، چې له پاکستان څخه دې افغانستان ته انتقال شي».
امیرخان متقي دغه راز وویل، چې د پاکستان د اندېښو لپاره یې ډیورنډ کرښې ته څېرمه د افغانستان له ختیزو ولایتونو څخه د میلیونونو ډالرو په لګولو سره د وزیرستاني کډوالو کورنۍ د افغانستان په مرکزي ولایتونو کې ځای پر ځای کړې دي، خو دا هڅې یې لا هم پاکستان ته د قناعت وړ نه دي.
متقي زیاته کړه:« چې ستا “پاکستان”تشویش حل شي، ستا د تشویش د حل په موخه مو د وزیرستان کډوال د افغانستان مرکزي سیمو ته انتقال کړل، میلیونونه ډالر مو ولګول او ځای پر ځای مو کړل. نو چې دا ټولې هڅې موږ کړې دي او خپل مسوولیت مو ادا کړی دی، له دې وروسته هم که څوک تجاوز کوي، مسوولیت به د هغوی پر غاړه وي.»
همدارنګه متقي زیاته کړه:«که ته “پاکستان” ادعا لرې چې زما له خوا تاسې ته در اوړي او برید کوي او بیا افغانستان ته راځي، خو زه وایم چې ته یې ولې پریږدې؟ ته یې ولې مخه نه نیسې؟ دا ټول هغه دلایل دې چې دوی یې نه مني او غاړه نه ورته ږدي.»
نوموړی د دواړو هېوادونو ترمنځ روانې شخړې ته په اشاره وویل، چې «د پاکستان د حکومت یوه لویه برخه د روغې جوړې تمه لري، ځینې پاکستانۍ کړۍ خپلې پروژې عملي کوي، خو افغانستان هم له خپل ځانه د دفاع حق لري.»
امیرخان متقي پر طالبانو د هرې پېښې د مسوولیت اچولو چاره نه منونکې وبلله او ویې ویل، چې « د ټي ټي پي د بریدونو نسبت پر طالبانو تاوانوي، نو د هند او ایران سره دې هم جګړه وکړه هغه هم پر افغانستان تاوانوې؟ ستا اقتصاد خراب شوی نو دا ته ټول پر افغانستان تاوانوې؟افغانستان ستا سره د ښه نیت لاس اوږدی کړی دی، ښې اړیکې مو لرلې، چې ته خپله خپل وضعیت نه شې کنترولولای، د ملامتۍ ګوته موږ ته مه نیسئ.»
نوموړي دغه راز وویل، چې د پاکستان او ټي ټي پي ترمنځ د ستونزو په حل کې یې خپل مسوولیت ادا کړی دی او د دواړو لوریو ترمنځ یې د مذاکراتو زمینه برابره کړې، خو خپله پاکستان ۹۰ سلنه حل شوې مساله کې بې پروايي کړې ده.
امیرخان متقي پر پاکستان غږ وکړ، چې راولاړې شوي، ستونزې دې د دیپلوماتیکو اصولو له لارې حل کړي.
