په سوېلي اکواډور کې د ماشالا ښار زندان کې د یکشنبې په ورځ د شخړې له امله لږترلږه ۳۱ بندیان وژل شوي دي. دغه زندان تر دې وړاندې هم د بندیانو د بیا تنظیم له امله د یوې کوچنۍ شخړې شاهد و، چې پهکې څلور کسان وژل شوي وو.
یاده دې وي، چې په تېر سپتمبر کې هم د همدې زندان د بندیانو ترمنځ د شخړې له امله ۱۴ کسان وژل شوي وو او ۱۴ نور ټپیان وو. له یادې پېښې څو ورځې وروسته په شمالي ښار اسمرالډاس کې هم د یوه بل زندان په شخړه کې ۱۷ کسان وژل شوي وو.
د چین حکومت د نادرو منرالونو د صادراتو د قوانینو د اسانه کولو پر نوي میکانیزم کار پیل کړی، خو د راپورونو له مخې، دغه بدلونونه به د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هيلو په کچه پراخ نه وي.
د رويټرز د راپور لهمخې، د چین د سوداګرۍ وزارت ځینو صادرونکو ته ویلي چې دوی کولای شي په راتلونکې کې د نویو ساده شويو جوازونو لپاره غوښتنلیکونه وړاندې کړي. دغه جوازونه به د یو کال لپاره اعتبار ولري او ښايي د صادراتو حجم زیات کړي.
چین دا مهال د نړۍ له ۹۰ سلنه ډېر نادر منرالونه او مقناطیسي مواد تولیدوي، چې د موټرو، برېښنايي وسایلو او نظامي تجهیزاتو په جوړولو کې حیاتي رول لري. له همدې امله د دې موادو صادرات د بېجینګ لپاره د واشنګټن پر وړاندې د اقتصادي فشار یوه مهمه وسیله بلل کېږي.
دا بدلونونه وروسته له هغه راځي، چې د ولسمشر ټرمپ او د چین د ولسمشر شي جین پینګ ترمنځ د نادرو منرالونو د صادراتو په اړه موقتي هوکړه وشوه او چین ومنله چې د تېر اکتوبر محدودیتونه د یو کال لپاره وځنډوي.
د اروپايي اتحادیې د شرکتونو له لوري تر اوسه شاوخوا ۲،۰۰۰ غوښتنلیکونه وړاندې شوي، چې یوازې نیمايي یې منل شوي دي.
يوه لوړپوړي ترکي چارواکي د يکشنبې په ماښام وويل، چې ترکيه هڅه کوي د غزې په تونلونو کې بند پاتې نږدې ۲۰۰ملکي وګړي خوندي وباسي. دا اقدام په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د یوه اسراییلي سرتېري جسد له یوې لسیزې وروسته اسراییل ته سپارل شوی دی.
حماس تر دې وړاندې ويلي وو، چې د اسرایيل تر کنټرول لاندې د رفح سيمه کې جنګيالي به اسراییل ته تسليم نه شي او له منځګړو هېوادونو يې غوښتنه وکړه، چې د هغه کړکېچ لپاره حل ومومي چې د يو مياشتني اوربند دوام ګواښي.
اسراییل د یکشنبې په ورځ په یوې خبرپاڼه کې وویل، چې د ۲۰۱۴ کال د اسرایيل–حماس جګړې پر مهال په يوه کمين کې یې د وژل شوي پوځي افسر حدر ګولډين جسد د سره صلیب له لارې ترلاسه کړی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د ترکیې لوړپوړي چارواکي بیا ویلي: «ترکيې د حدر ګولډين جسد له ۱۱ کلونو وروسته د سختو هڅو په پایله کې اسرایيل ته بېرته وسپاره، کوم چې د حماس د اوربند پر ژمنتيا څرګند انعکاس کوي.»
هغه زياته کړه: «په عين وخت کې موږ هڅه کوو چې د غزې نږدې ۲۰۰ملکي وګړو ته چې دا مهال په تونلونو کې بند پاتې دي، د خوندي تګ لار برابره کړو.»
د یادولو ده، چې ترکيه د اسراییل او حماس ترمنځ د تېرې مياشتې د اوربند د موافقې لاسليککوونکې وه، هغه چې د امريکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په مشرۍ ترسره شو. دغه هېواد له حماس ډلې سره نږدې اړيکې لري او په غزه کې یې د اسراییل پر پوځي عملياتو سختې نيوکې کړې دي.
د سلواکیا په پلازمېنه براتیسلاوا ته نږدې د دوو رېلګاډو د ټکر له امله لسګونه کسان ټپیان شوي دي. دا پېښه د یکشنبې په ورځ (د لړم په ۱۸مه) د براتیسلاوا او پزینوک ښار ترمنځ د رېل په مسیر کې رامنځته شوې ده.
د چارواکو په وینا، د ټپیانو حالت د اندېښې وړ نه دی، خو لږ تر لږه ۱۱ کسان د درملنې لپاره روغتون ته لېږدول شوي دي. د سلواکیا د کورنیو چارو وزیر ماتوش سوتای استوک ویلي، چې پېښه هغه مهال رامنځته شوه کله چې یو رېل د بل رېل له شا څخه ورسره ټکر وکړ.
نوموړي په یوې خبري ناسته کې څرګنده کړه، چې په پېښه کې څوک نه دي مړه شوي.
له سیمې څخه یوه مساپر رسنیو ته ویلي، چې د ټکر غږ «یوې سترې چاودنې» ته ورته و.
پولیسو د لومړنیو معلوماتو پر بنسټ ویلي، هېڅ یو له رېلونو څخه له پټلۍ نه دی وتلی. دا د تېرې یوې میاشتې په موده کې په سلواکیا کې د رېلونو دویم ټکر دی. د تلې په وروستیو کې هم د سلواکیا په ختېځ کې د دوو رېلونو د ټکر له امله له ۹۰ زیات کسان ټپیان شوي وو.
د خوست ولایت لپاره د طالبانو د والي ویاند وايي، په دغه ولایت کې د یوې ښځې په ګډون ۳ کسان د یوې نجلۍ د تښتونې او جبري ودولو په تور نیول شوي دي. نوموړی وايي، د دغې پېښې نور جزییات د کلتوري حساسیتونو د ساتنې لهمخې نه اعلانوي.
نوموړي د یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) ویلي، دغو کسانو غوښتل یاده نجلۍ په جبر او له خوښې پرته نکاح ته اړه باسي، خو تر هغې مخکې نیول شوي دي.
هغه زیاتوي، د دغې پېښې نور جزییات د ټولنیزو او کلتوري حساسیتونو او ارزښتونو د ساتنې لهمخې نه اعلانوي.
هغه خبرداری ورکړی، هر هغه کس چې د ښځو پر ازاد انتخاب تېری وکړي، د شرعي قانون منګولو ته به وسپارل شي.
د بيبيسي لوی مشر او د خبرونو مسوولې د یکشنبې په ورځ له دندې استعفا وکړه. دغه پرېکړه له هغې وروسته وشوه، چې پر دې برېتانوي رسنۍ د دریځ نیولو او د ټرمپ د مستند فلم د اېډیټ کولو په تړاو نیوکې زیاتې شوې.
بيبيسي له هغه وروسته تر سختو نیوکو لاندې راغله، چې د اخلاقي او مسلکي معیارونو پخواني سلاکار ډیلي تېلګراف ورځپاڼې ته یو راپور لیک کړ. په دغه راپور کې ویل شوي وو، چې بيبيسي د اسراییل – حماس جګړې، د ټرانسجندر مسایلو او د ټرمپ د وینا په پوښښ کې د بېطرفۍ له معیارونو سرغړونه کړې ده.
سپینې ماڼۍ بيبيسي ته وروسته له هغه “د تبلیغاتو ماشین” وویل، چې څرګنده شوه د دې شبکې «Panorama» پروګرام د ټرمپ د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ د ۶مې وینا دوه جلا برخې سره نښلولې وې، څو داسې ښکاره شي چې هغه د کانګرس پر لور د تاوتریخوالي هڅونه کوي.
د بيبيسي مشر ټیم ډېوي چې له ۲۰۲۰ کال راهیسې یې د یادې ادارې مشري کوله، ویلي دي چې دغه پرېکړه یې “له ډېر فکر” وروسته وکړه.
نوموړي زیاته کړه، چې پر هغه شخصي او مسلکي فشارونه په «دې تودو او د شخړو ډکو حالاتو» کې ډېر زیات شوي وو.
له دې سره هم مهاله د بيبيسي د خبرونو اجراییه مشرې هم استعفا وکړه.
بيبيسي چې د نړۍ یو له تر ټولو پخوانۍ او بااعتباره رسنۍ څخه ده، په وروستیو کلونو کې د بېپلوۍ په اړه له پراخو پوښتنو سره مخ ده.
یو لیک شوی داخلي راپور ښيي، چې د بيبيسي العربیه د غزې جګړې په پوښښ کې د اسراییل پر ضد تعصب ښودلی و.