ترکيه هڅه کوي چې د غزې په تونلونو کې بند پاتې ۲۰۰ ملکي وګړو ته د خوندي تګ لار برابره کړي

د چارواکو په وینا، د ټپیانو حالت د اندېښې وړ نه دی، خو لږ تر لږه ۱۱ کسان د درملنې لپاره روغتون ته لېږدول شوي دي. د سلواکیا د کورنیو چارو وزیر ماتوش سوتای استوک ویلي، چې پېښه هغه مهال رامنځته شوه کله چې یو رېل د بل رېل له شا څخه ورسره ټکر وکړ.

نوموړي په یوې خبري ناسته کې څرګنده کړه، چې په پېښه کې څوک نه دي مړه شوي.

له سیمې څخه یوه مساپر رسنیو ته ویلي، چې د ټکر غږ «یوې سترې چاودنې» ته ورته و.

پولیسو د لومړنیو معلوماتو پر بنسټ ویلي، هېڅ یو له رېلونو څخه له پټلۍ نه دی وتلی. دا د تېرې یوې میاشتې په موده کې په سلواکیا کې د رېلونو دویم ټکر دی. د تلې په وروستیو کې هم د سلواکیا په ختېځ کې د دوو رېلونو د ټکر له امله له ۹۰ زیات کسان ټپیان شوي وو.

بي‌بي‌سي له هغه وروسته تر سختو نیوکو لاندې راغله، چې د اخلاقي او مسلکي معیارونو پخواني سلاکار ډیلي تېلګراف ورځپاڼې ته یو راپور لیک کړ. په دغه راپور کې ویل شوي وو، چې بي‌بي‌سي د اسراییل – حماس جګړې، د ټرانسجندر مسایلو او د ټرمپ د وینا په پوښښ کې د بې‌طرفۍ له معیارونو سرغړونه کړې ده.

سپینې ماڼۍ بي‌بي‌سي ته وروسته له هغه “د تبلیغاتو ماشین” وویل، چې څرګنده شوه د دې شبکې «Panorama» پروګرام د ټرمپ د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ د ۶مې وینا دوه جلا برخې سره نښلولې وې، څو داسې ښکاره شي چې هغه د کانګرس پر لور د تاوتریخوالي هڅونه کوي.

د بي‌بي‌سي مشر ټیم ډېوي چې له ۲۰۲۰ کال راهیسې یې د یادې ادارې مشري کوله، ویلي دي چې دغه پرېکړه یې “له ډېر فکر” وروسته وکړه.
نوموړي زیاته کړه، چې پر هغه شخصي او مسلکي فشارونه په «دې تودو او د شخړو ډکو حالاتو» کې ډېر زیات شوي وو.

له دې سره هم مهاله د بي‌بي‌سي د خبرونو اجراییه مشرې هم استعفا وکړه.

بي‌بي‌سي چې د نړۍ یو له تر ټولو پخوانۍ او با‌اعتباره رسنۍ څخه ده، په وروستیو کلونو کې د بې‌پلوۍ په اړه له پراخو پوښتنو سره مخ ده.
یو لیک شوی داخلي راپور ښيي، چې د بي‌بي‌سي العربیه د غزې جګړې په پوښښ کې د اسراییل پر ضد تعصب ښودلی و.

دا د طالبانو د واکمنۍ له بیا ټینګېدو وروسته دویم ځل دی چې اتریش کابل ته افغانان استوي.

د اتریش د کورنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، دغه کس چې په۱۹۹۲ کال کې زېږېدلی دی، د یکشنبې پر سهار له استانبول څخه کابل ته ولېږدول شو. نوموړي په ویانا کې د نشه‌یي توکو د پلورنې هڅه کړې وه، خو پولیسو نیولی و او په مارچ میاشت کې محکوم شوی و.

وزارت ویلي، دا پرېکړه د اتریش د بهرنیانو او پناه غوښتنې فدرالي ادارې (BFA) او د طالبانو له چارواکو سره په نږدې همغږۍ، شوې ده.

کرونن څایتونګ ویلي، دا دویم ځل دی چې اتریش له ۲۰۲۱ کال وروسته یو څوک افغانستان ته بېرته لېږي.

لومړۍ پېښه د اکتوبر په پای کې وه او یو افغان، چې د جنسي تېري او فزیکي برید په جرم محکوم شوی و، له څلور کلن بند وروسته افغانستان ته واستول شو.

اتریش سږکال په ټولیز ډول خپلې د اخراج کړنلارې سختې کړې دي. له شلو کلونو وروسته یې یو سومالیايي وګړی هم شړلی دی او څو سوریایان یې هم بېرته خپل هېواد ته استولي دي.

د اتریش د کورنیو چارو وزیر ګېرهارد کارنر ویلي، د افغانستان او سوریې په اړه نورې ورته پرېکړې هم چمتو کېږي.

افغانستان ته د شړلو موضوع له سیاسي او حقوقي پلوه ډېره لانجمنه ده، ځکه کابل اوس د طالبانو تر واک لاندې دی.

سره له دې، یوازې د روان کال په لومړیو نهو میاشتو کې په اتریش کې د نږدې ۴۰۰۰ افغانانو د پناه غوښتنې منل شوې دي چې د منلو کچه یې ۷۶ سلنه ګڼل کیږي. په ځانګړي ډول ښځې چې مخکې یې فرعي خوندیتوب درلود، اوس د اروپايي قوانینو له مخې زیاتره کولای شي بشپړه سیاسي پناه ترلاسه کړي.

د اتریش صدراعظم کریستیان شتوکر د لومړۍ شړنې پر مهال ویلي و، «موږ د اتریش د خلکو ساتنه کوو، نه د بهرنیو مجرمانو».

د اتریش د کورنیو چارو وزیر هم ټینګار کړی چې دا یوازې پیل دی او نور ګامونه به هم اخیستل کېږي.

د یاد وزارت په وینا، شکمن کس چې د تور «جیپ» موټر یې چلولو، په تېښته بریالی شوی دی.

د شیکاګو پولیسو ویلي، چې د ډزو غږونو د راپور تر لاسه کولو وروسته سیمې ته رسېدلي او سېمه یې خوندي کړې ده.

پولیسو په خپل بیان کې ویلي: «تر اوسه د کوم کس د ټپي کېدو راپور نشته.»

د اوکراین د بهرنیو چارو وزیر بیا خبردارۍ ورکړی، چې روسیه په قصدي ډول د دغو بریدونو له لارې په اروپا کې د اټومي تاسیساتو خوندیتوب ګواښي.

په ورته وخت کې د اوکراین هوايي ځواک ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې د روسیې ۴۰۶ بې پیلوټه الوتکې رانسکورې او ۹ توغندي شنډ کړي، خو ۲۶ نور توغندي او ۵۲چاودېدونکي بې پیلوټه الوتکې بیا پر ۲۵ سیمو لګېدلي دي.

د اوکراین چارواکي وايي، چې په کېیف، پولتاوا او خارکیف سیمو کې د انرژۍ تاسیسات زیانمن شوي او له امله یې د یادو سیمو د زرګونه کورونو برېښنا پرې او اوبه بندې شوې دي.

د روسیې د دفاع وزارت د شنبې په ورځ (د لړم ۱۷مه) وویل، چې د اوکراین له خوا د روسیې پر خاوره د ترسره شویو بریدونو په ځواب کې روسیې د هوايي، ځمکنيو او سمندري لرې واټن وېشتونکو وسلو په کارولو سره د اوکراین د وسلو د تولید مرکزونه او د انرژۍ تاسیسات په نښه کړي دي.

د اوکراین دولتي انرژۍ شرکت «څنترنرګو» اعلان کړی، چې دغه وروستي بریدونه د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې د جګړې له پیل راهیسې تر ټولو ستر بریدونه و او دوی هم اړ شوي چې په کېیف او خارکېف کې د برېښنا تولیدي مرکزونه پرچاو کړي.

دغه شرکت په یوې خبرپاڼه کې ویلي:«وروستی برید یوه میاشت مخکې شوی و او اوس دښمن په یو وخت زموږ ټول تولیدي ظرفیت هدف ګرځولی دی. د برېښنافابریکې سوځي! زموږ د برېښنا تولید اوس صفر شوی دی.»

زلېنسکيد مسکو د بې‌پيلوټه چاودېدونکو بریدونو د زیاتېدو په غبرګون کې له خپلو متحدینو غوښتي، چې پر روسیې باید د بندیزونو فشار زیات کړي. نوموړي ویلي: «د انرژۍ پر تاسیساتو د هر هغه برید لپاره چې موخه یې د خلکو ځورول وي، په ځانګړي توګه د ژمي تر راتلو مخکې، باید له استثنا پرته د روسیې د انرژۍ ټول سکتور په نښه کړي.»

له هغه وخته چې روسیې پر اوکراین برید کړی، د انرژۍ برخه د مسکو لپاره یو نظامي هدف دی، په داسې حال کې چې په یاد هېواد کې په دې سړه هوا کې د کورونو د تودولو لپاره انرژۍ ته ډېره اړتیا ده.

د اوکراین د «نفت او ګاز» دولتي شرکت وايي، چې روسیې یوازې په تېرو دوو میاشتو کې ۹ ځله د دوی د ګاز تاسیسات په نښه کړي دي.

په ورته وخت کې روسیه اوکراین ته د جګړې لومړۍ کرښه لنډوي. د روسیې پوځ د شنبې په ورځ وویل، چې هغوی د «پوکروفسک» او «کوپیانسک» ښارونو په شاوخوا کې پرمختګ کړی او په ختیځ اوکراین کې یې یو وړوکی کلی هم نیولی دی.

خو د اوکرایني چارواکو په وینا، کېیف هم د بې پيلوټه چاودېدونکو الوتکو او لرې واټن وېشتونکو توغندیو په وسیله پر روسیې بریدونه زیات کړي او د دغه هېواد ريفاینري فابریکې، ګودامونه او لوژستیکي مرکزونه په نښه کړي دي. دا هغه سیمې دي، چې کېیف وايي، د کرملین د جګړې ماشین ته وسایل او مواد برابروي.

اوکراین بیا پر روسیې برید له ځانه د دفاع لپاره یو مشروع عمل ګڼي.