د ایران د پارلمان غړی: له طالبانو سره هر ډول همکاري د اوبو په ورکړه مشروطه ده

د اسلامي همکاریو سازمان نن شنبه، د لړم ۲۴مه په خپله وېپاڼه کې لیکلي، چې دغه ناسته تیره ورځ د لړم ۲۳مه نېټه د اندونیزیا په پلازمینه جکارتا کې ترسره شوه.

په دې لیدنه کې، سفیر بخیت د اسلامي همکاریو سازمان سرمنشي حسین ابراهیم طه له لوري لیکلی پیغام د اندونیزیا د بهرنیو چارو وزیر سوګیانتو ته وسپاره.

په خپل پیغام کې سرمنشي د اسلامي یووالي د ټینګښت په برخه کې د اندونیزیا هڅې ستایلې.

په دې لیدنه کې د افغانستان د خلکو د ملاتړ لپاره د سازمان هڅې وڅېړل شوې، چې د اسلامي سرمشریزې او د بهرنیو چارو وزیرانو شورا اړوندو پرېکړو سره سم ترسره کېږي.

د یادونې وړ ده، چې د اسلامي همکاریو سازمان ځانګړي استازي طارق علي بخیت تېره اوونۍ کابل ته سفر کړی و او هلته یې د طالبانو د بهرنیو چارو او د امربالمعروف وزیرانو سره ولیدل.

په داسې حال کې چې په ټوله اسلامي نړۍ کې نجونې او ښځې د زده کړو او کار اجازه لري، خو په افغانستان کې نجونې له شپږم ټولګي پورته د زده کړو او همداراز ښځې د کار اجازه نه لري.

د اسلامي هېوادونو د همکاریو سازمان چې کابو ټول اسلامي هېوادونه یې غړیتوب لري په وار-وار له طالبانو غوښتي، چې د نجونو د زده کړو د دوام او همداراز ښځو ته د کار د دوام اجازه ورکړي.

د طالبانو د ټولکټو وزارت نن شنبه، د لړم ۲۴مه په اېکس خواله رسنۍ د دغه وزارت د تخنیکې مرستیال عبدالکریم فاتح له قوله لیکلي، چې دا سړک د مرکز کابل او هرات ترمنځ یو سوداګریز دهلیز دی، چې په ۱۵ میاشتو کې به یې چارې بشپړې شي.

همداراز فاتح ویلي، چې دا لویه لار د طالبانو د مشرتابه د ځانګړي هدایت له مخې په اساسي او معیاري توګه رغول کېږي.

د طالبانو د میدان وردګو والي ملا خیرالله خیرخواه د قراردادي شرکت له مسوولینو غوښتي، چې له قرارداد سره سم په لوړ کیفیت او معیاري ډول دا پروژه پلې کړي.
هغه زیاته کړې، چې د طالبانو مشرتابه د هېواد د ابادۍ لپاره قوي اراده لري.

د یادونې وړ ده، طالبانو دا نه ده په ډاکه کړې، چې ددې لارې لګښت د داخلي بودېجې یا هم د کوم هېواد څخه مرسته شوي دي.

هغې ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اړیکو ترینګلتیا د مسکو او نړیوالې ټولنې لپاره د اندیښنې وړ ده او هر ډول اختلافت باید د سیاسي او ډیپلوماټیکو لارو حل شي.

نوموړې زیاته کړې:« د افغانستان او پاکستان ترمنځ په اړیکو کې کړکیچ نه یوازې د روسیې لپاره، بلکې د نړۍ له پلازمېنو څخه د اوریدل شویو بیانونو پر بنسټ، د نړیوالې ټولنې لپاره د اندېښنې وړ دي. موږ له خپلو ملګرو سره پر کابل او اسلام اباد غږ کوو چې هر ډول اختلافات دې یوازې د سیاسي او ډيپلوماټیکو لارو حل کړي.»

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د قطر او ترکیې په منځګړیتوب درې ځلي مذاکرات ترسره شوي، خو یادو مذاکراتو کومه مطلوبه پایله نه لرله.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د شنبې په ورځ د سیستان او بلوچستان والي منصور بیجر لخوا په پوله کې هرکلی وشو.

د سیستان او بلوچستان والي منصور بیجر ایسنا ته وویل:«د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پراخولو په سیمه کې د دوامداره پرمختګ او امنیت بنسټ ایښودلی دی.»

هغه زیاته کړه، چې د ګډو کلتوري، مذهبي او ژبني ظرفیتونو څخه ګټه پورته کول کولی شي د سوداګرۍ او پانګونې د زیاتوالي لپاره لاره هواره کړي.

دا سفر وروسته له هغه وشو چې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر له افغان سوداګرو وغوښتل چې د پاکستان بندرونو او بازارونو پرځای دې بدیلې لارې ولټوي.

هغه له پاکستان څخه د درملو د واردولو د بندولو امر وکړ.

له ایران سره د افغانستان سوداګریزې اړیکې په کال کې شاوخوا څلور ملیارد ډالرو ته رسیږي. له پاکستان سره د سوداګرۍ او ټرانزیټ اړیکو پرې کول کولی شي دا حجم نور هم زیات کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې خرابې شوې دي او د دواړو هیوادونو ترمنځ سوداګریزې او ټرانزیټ لارې له یوې میاشتې راهیسې تړل شوې دي او د لارو د بیا پرانیستلو او د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو د عادي کولو درک نه لکیږي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د ترانسپورټ او لوجستیک نړیوال فورم د ازبکستان په کوربه توب په تاشکند ښار کې د درېیو ورځو لپاره ترسره شو او په یاد فورم او نندارتون کې د یادې ډلې د ټولګټو چارو وزارت د اوسپنې پټلۍ د مرستیال محمد اسحاق صاحبزاده په مشرۍ پلاوي ګډون کړی و.

طالبانو ویلي، چې یاد پلاوي د ازبکستان د ترانسپورټ او لوجستیک فورم په څنډه کې د قزاقستان او ازبکستان د اوسپنې پټلۍ ادارو له مرستیالانو او د افغان ـ ټرانس په پروژه کې د شاملو هېوادونو له استازو سره لیدنې کړې دي.

طالبانو ویلي، چې په یادو لیدنو کې د هرات ـ کندهار د اوسپنې پټلۍ رغولو ترڅنګ د قزاقستان د اوسپنې پټلۍ له لارې چین ته د توکو د لېږد او رالېږد په بیو کې د تخفیف، د افغان ـ ټرانس پروژې تخنیکي او اقتصادي مطالعاتو پیل او د ازبکستان د اوسپنې پټلۍ له لارې د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد د اسانتیاو برابرولو، تخفیفونو او سوداګرو ته د لا ډېرو اسانتیاوو چمتو کولو په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې په یادو لېدنو کې د دوه اړخیزو او څو اړخیزو همکاریو پیاوړتیا، ټرانسپورټي زیربناوو رغولو او د اوسپنې پټلې له لارې د انتقالاتو زیاتولو باندې هم ټینګار شوی دی.