طالبان: د شمال- سویل ټرانسپورټي دهلیز نښلول به اوراسیا کې ستر اقتصادي بدلون رامنځته کړي

نور رحمان اخلاقي د امریکا په واشنګټن کې د یوه افغان له لوري د ملي ګارد د دوو غړو د ټپي کېدو په تړاو د پنجشنبې په ماښام (د لیندۍ ۶مه) په خپله اېکس پاڼه ویلي، د دغه ډول پېښو ریښه د دوحې په تړون کې ده، چې عملاً یې د ترهګرۍ ایکوسیستم پیاوړی کړی او افغانستان یې د یوې ترهګرې ډلې لاس ته سپارلی، نه هغو پناه‌ غوښتونکو ته چې د طالب له وېرې تښتېدلي دي.

هغه ویلي< چې دا پر ځای ده چې د تورن اړیکه، چې ګومان کېږي له طالبانو یا د هغوی تر ملاتړ لاندې نورو ترهګرو ډلو سره وي، باید په روښانه او مستند ډول اعلان شي.

اخلاقي ټینګار کړی، چې په امریکا کې مېشت افغان کډوالو ته ډله‌ییزه سزا ورکړه د نړۍوالو قوانینو خلاف کړنه ده او په باور یې د امریکا له امنیت سره به هېڅ ډول مرسته ونه‌کړي.

اخلاقي دا هم ویلي، تر هغې چې افغانستان له میلیونونو وګړو سره د طالبانو په نوم د یوې «ترهګرې» ډلې تر واک لاندې پرېښودل شوی وي، او امریکا یې په هر دلیل چې وي مالي ملاتړ وکړي، د نړۍوال امنیت خبرې یو خیال دی. هغه ویلي چې باید د ګواښ پر سرچینو تمرکز وشي، نه پر قربانیانو.

له دغې پېښې وروسته د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ امر وکړ چې د هغو ټولو افغانانو د کډوالۍ دوسیې بیا وڅېړل شي چې د جو بایډن د حکومت پر مهال امریکا ته تللي دي.

په ورته وخت کې د امریکا د تابعیت او کډوالۍ ادارې هم اعلان کړی، چې د افغانانو د کډوالۍ ټول غوښتنلیکونه تر نامعلومې مودې پورې ځنډول شوي دي.

په هلمند کې د طالبانو د والي دفتر د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۶مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی والي امان الدین منصور د یونېسف نړۍوال سازمان د سویل لوېدیځ زون له مسوول محمد ابراهیم شیخ سره په لیدنه کې یادې غوښتنې کړې دي.

طالبانو د ابراهیم شېخ له قوله لیکلي، چې دوی تېر کال د پوهنې په برخه کې ۲۰ ښوونځي جوړ کړي او پر ۷۰ زره زده‌کوونکو یې قرطاسیه توزیع کړې ده.

د خبرپاڼې د معلوماتو له‌مخي، یونېسف له اړوندو ادارو سره په همغږۍ په روغتیايي مرکزونو کې له ۱۲۰۰ کسانو سره لومړني طبي مرستې کړي او پر یو میلیون خوارځواکي ماشومانو مواد هم وېشلي دي.

یونېسف زیاته کړې، چې د پولیو واکسین د تطبیق پر مهال یې ۳ زره کسانو ته د کار زمینه برابره کړې ده.

په دې لیدنه کې د طالبانو والي منصور ویلي: «خیریه سازمانونه دې د روغتیا، تعلیم او نورو زېربنایي پروژو برخه کې خپله پاملرنه نوره هم زیاته کړي او په عملي ډول خپل رسالت په لا ښه ډول ادا کړي.»

نوموړي د هلمند لرې پرتو سیمو کې د تعلیمي او روغتیایي مرکزونوزیاتولو او د اوبو زېرمو جوړولو کېله یونېسف څخه د لازیاتو همکاریو غوښتنه وکړه.

د طالبانو د خبرپاڼې له‌مخې، د یونېسف ادارې مسوولینو په یادو برخو کې د همکاریو ټټر وهلی دی.

یاد پخواني جهادي قوماندان په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې له طالبانو څخه ملاتړ کوي او د بهرنيو هېوادونو په وړاندې له افغانستان څخه دفاع ته چمتو دی.

خو نوموړي د طالبانو په لیکو کې د ځینو طالب چارواکو د چلند په اړه شکایت کړی او وايي، چې له تېرو څلورو کلونو راهیسې د طالبانو له خوا سپک او توهینوونکی چلند دوام لري.

زرداد فریادي ویلي:« زه په برېتانیا کې د طالبانو د بهرنیو چارو پخواني وزیر متوکل په غوښتنه په انګریزانو باندې ونیول شوم، ډول، ډول شکنجې یې راکړې او شل کاله مې بند کې تېر کړل. ما له متوکل سره نه پیژندل او نه یې هم زه په جرم باندې نیولی وم. زه هیله لرم چې نور باید له پیغورونو تېر شو.»

زرداد فریادي ویلي، چې افغانستان د ټولو شریک کور دی او نور باید له توهینوونکي چلند څخه لاس واخېستل شي.

هغه په پېښه کې د امریکا د ملي ګارډ له دوو ټپي شویو سرتېرو سره خواخوږي څرګنده کړې او ویلي یې دي چې تاوتریخوالی په هېڅ حالت کې د منلو او توجیه وړ نه دی.

میاخېل زیاته کړې چې د امریکا د ځايي رسنیو د راپورونو له مخې، تورن شوی کس یو افغان یاد شوی، خو دا ډول انفرادي کړنې د افغانستان د سولې غوښتونکې ټولنې استازولي نه شي کولای. د نوموړي په وینا، افغانان د هر ډول تاوتریخوالي پر وړاندې ولاړ دي او دا پېښه په کلکو ټکو غندي.

دغه پخواني افغان چارواکي ټینګار کړی چې د یو فرد ناوړه عمل باید د ټول ملت د بدنامۍ لامل نه شي. د هغه په وینا، افغان ولس خپله له پنځو لسیزو راهیسې له جګړو او ترهګرۍ کړېږي او هېڅکله د داسې جرایمو ملاتړ نه کوي.

د طالبانو سوداګرۍ وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرلو سره ویلي، چې یاد تړون نن د پنجشنبې په ورځ د افغان او هندي شرکتونو ترمنځ په متحده عربي اماراتو کې لاسلیک شوی.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت زیاته کړې، چې د شوې تړون له مخې به یاد هندی شرکت لومړی خپل تولیدي درمل افغانستان ته صادروي او وروسته به د یاد هندي شرکت څانګه افغانستان ته انتقالیږي او په افغانستان کې به د درملو تولید ته دوام ورکوي.

د افغان او هندي شرکتونو ترمنځ دا تړون په داسې حال کې لاسلیک شوی، چې د طالبانو د سوداګرۍ وزیر څو ورځې وړاندې هند ته د خپل سفر پرمهال له هندي سوداګرو او چارواکو سره له لېدونو وروسته ویلي، چې هند چمتو دی په بېلابېلو برخو کې له افغانستان سره خپلې سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.