د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان المپیک، بدني روزنې او سپورت ادارې مشر احمدالله وثیق وايي، د رستمي غیږنیونې افغان ورزشکارانو میرویس ابراهیمي او کریم الله علیزي د رستمي غېږنیونې ۲۳م پړاو نړیوالو سیالیو په ازاد سبک کې د برنزو مډالونه خپل کړي او د دې سیالیو درېیم مقام ګټونکي شول.
د رستمي غېږنوینې ۲۳م پړاو نړیوالې سیالۍ د متحده عربي اماراتو په کوربه توب په فجیره ښار کې د ۳۵ هېوادونو په ګډون د لیندۍ پر پنځمه په ازاد او کلاسیک سبکونو کې پیل شوي او د همدې میاشتې تر اتمې نیټې به دوام وکړي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د ملي امنیت رییس رحمت الله نبیل په امریکا کې وروستي ترهګریز برید ته په غبرګون کې ویلی، چې یاده پېښه زړه بوږنوونکې ده او باید تورن کس ته سزا ورکړل شي، خو ټرمپ او د هغه ټیم په چټکۍ سره دا پېښه د خپل ټاکنیز کمپاین لپاره د ډال په توګه کاروي.
هغه نن جمعه، د لیدنۍ ۷مه په اېکس خواله رسنۍ لیکلی، د امریکا د ترورستي پیښې وروسته ځینو ټول پښتانه، ځینو یې طالبان او ځینو یې د طالبانو مخالفین ملامته کړل، برعکس طالبانو او د هغوی ملاتړو بیا صفر واحدونه، امریکایی وګړي، د جمهوریت ملاتړي او یو شمیر سیاستوالو خو د خلیلزاد په څیر شخصیتونه ملامت کړل.
نبیل همدراز لیکلی، چې د واشنګټن پیښه د کډوالۍ پایله نه ده، نه د غربت، او نه هم دا د یوې ځانګړې توکمیزې ډلې سره تړاو لري.
نوموړی زیاتوي دا پیښه د متحده ایالاتو د پیچلو پالیسیو، سیمه ایزو سیالیو، نیابتي جګړو، او د افراطیت شبکو محصول دی چې خپلې ریښې یې له منځني ختیځ څخه تر سویلي اسیا پورې رسولي دي.
رحمت الله نبیل لیکلی:«سربیره پردې، دا اړینه ده چې د رحمان الله د مېرمن او د هغې د کوچنیو ماشومانو په څیر کورنیو ملاتړ وشي، چې بې ګناه دي، ترڅو دوی د تبلیغاتو، ټولنیزو فشارونو او سیاسي لوبو قرباني نشي.»
د یادونې وړ ده، چې د رحمان الله لکڼوال په نوم یوه افغان دوه ورځې وړاندې په واشنګټن کې د ملي ګارډ دوه عسکر په ډزو ټپیان کړل چې یوې یې د سختو ټپونو له امله په روغتون کې ساه ورکړې ده.
د ډونالډ ټرمپ حکومت د یادې پېښې په غبرګون کې پر افغانانو هر ډول د کډوالۍ پروګرامونه د نامعلومې مودې لپاره بند کړل او همدا راز تر ۲۰۲۱کال وروسته دغه هېواد ته د ورغلو افغانانو د قضیو بیا پلټنو امر یې کړی دی.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې امیرخان متقي په لومړي ځل د اقتصادي همکاریو سازمان (ايکو) د بهرنیو چارو وزیرانو په ۲۹مه انلاین غونډه کې ګډون وکړ.
د اقتصادي همکاریو سازمان ۲۹مه انلاین غونډه د قزاقستان په کوربه توب جوړه شوې او د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو پکې ګډون کړی و.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې متقي په یاده غونډه کې د امنیت، اقتصاد، نشه يي توکو سره مبارزې او سیمه ییز اتصال په اړه خبرې کړې دي.
متقي د اقتصادي همکاریو د سازمان غړو او د سیمي هېوادونو سره د اړیکو او همکاریو زیاتېدو ته چمتوالی ښودلی.
امیرخان متقي زیاته کړې:«غړي هېوادونه کولای شي، چې د دغه سازمان په چوکاټ کې د افغغانستان له بېلابېلو اقتصادي او سوداګریزو ظرفیتونو او فرصتونو څخه استفاده وکړي.»
طالبانو ویلي، چې د غونډې د ګډونوالو له خوا په افغانستان کې د نشه يي توکو پر وړاندې مبارزې هڅې او اقتصادي پرمختګونه ستایل شوي دي.
طالبانو ویلي، چې د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر افغانستان د اېکو سازمان نه جلا کېدونکی غړی بللی او افغانستان یې د سویلي اسیا هېوادونو لپاره د سوداګرۍ او ترانزیټ تر ټولو نږدې او اغېزمنه لار بللي ده.
د طالبانو د کرنې، مالدارۍ او اوبو لګولو وزیر عطاالله عمر په مسکو کې د روسیې د کرنې له وزیرې اوکسانا لوټ سره کتلي او دواړو لوریو د کرنې، مالدارۍ او اوبولګولو په برخو کې د همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړي دي.
د طالبانو د کرنې، مالدارۍ او اوبولګو وزارت ویلي، چې عطاالله عمري په مسکو کې د روسیې د کرنې له وزیرې اوکسانا لوټ سره د لېدنې پرمهال د اوبولګولو د سیستمونو د پیاوړتیا، د مالدارۍ د نسل اصلاح د پرواګرامونو پراختیا، د تخنیکي کارکوونکو د مسلکي ظرفیتونو د لوړولو او د روسیې بازارونو ته د کرنیزو محصولاتو د صادراتو د زیاتوالي پر اړتیا ټینګار کړی دی.
همدارنګه عطاالله عمري د روسیې د کرنې له وزیرې څخه غوښتنه کړې، چې د اوبولګولو د نوې ټیکنالوژۍ، عصري کرنیزو سیستمونو، تخنیکي روزنو او د کرنیزو محصولاتو د وارداتو او صادراتو د اسانتیاوو په برخه کې ورسره همکارۍ وکړي.
طالبانو ویلي، چې د روسیې د کرنې وزیرې اوکسانا لوټ له افغانستان سره د کرنې او مالدارۍ په برخه کې د عملي او دوامدارې همکارۍ د پیاوړتیا ژمنه کړې ده.
په پلازمېنه دوشنبه کې د چین سفارت منلې چې په تاجکستان کې د افغانستان پولې ته نږدې د یوه وسله وال برید له امله درې چینایي وګړي وژل شوي دي. سفارت زیاته کړې، چې د چهارشنبې په ورځ د جنوب لویدیځ ولایت ختلون په برید کې یو چینایي وګړی هم ټپي شوې دی.
په تاجکستان کې د چین سفارت نن جمعه، د لیدنۍ ۷مه د دغه پېښې د عاملینو هویت نه دی په ګوته کړی، خو ویلي یې دي چې چین له تاجکستان څخه د پلټنو غوښتنه کړې ده.
د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت تېره ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل، چې د افغانستان له خاورې څخه په یوه برید کې د «شاهین ایس اېم» د سرو زرو د استخراج شرکت درې چینایي کارکوونکي وژل شوي دي. تاجکستان ویلي، چې د افغانستان په خاوره کې ورانکارې ډلې لا هم د سرحدي وضعیت د ګډوډولو هڅې کوي.
دغه وزارت د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې ویلي چې دا برید تېره شپه د افغانستان له پولې د شمسالدین شاهین ولسوالۍ په پوله کې د یاد شرکت د کارکوونکو پر استوګنځي شوی دی.
په اعلامیه کې راغلي وو: «دا برید په لاسي وسلو او په بم سمبال ډرون په وسیله شوی دی. د برید له امله د شاهین ایس اېم درې کارکوونکي چې د چین اتباع وو، وژل شوي دي».
تاجکستان دغه برید او د چینایي وګړو وژل کېدل په کلکه غندلي دي او له طالبانو یې غوښتي چې د سرحدي امنیت او ثبات د خوندي کولو لپاره اغیزناک اقدامات وکړي.
تاجکستان د افغانستان په شمال کې پروت هېواد دی او د امو د سیند په امتداد کې له افغانستان سره شاوخوا ۱۳۵۰ کیلومتره ګډه پوله لري.
ازادۍ جبهې په امریکا او تاجکستان کې شوي وروستي تروریستي بریدونو ته په غبرګون کې ویلي، چې پر کابل د طالبانو له ولکې وروسته هېواد د ترهګرۍ او افراطیت د صادرولو په مرکز بدل شوی دی چې له افغانستان څخه د افراطیت او ترهګرۍ د خپریدو په اړه یې جدي اندیښنې راپورته کړي دي.
د جنرال یاسین ضیا په مشرۍ د افغانستان د ازادۍ جبهې نن جمعه، د لیندۍ ۷مه د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، د امریکا متحده ایالتو کې د تېرې ورځې ترهګریز برید نه یوازې په امریکا او نړیواله کچه پراخ غبرګونونه راوپارول، بلکې د طالبانو د واکمنۍ لاندې له افغانستان څخه د افراطیت او ترهګرۍ د خپریدو په اړه یې جدي اندیښنې راپورته کړې.
د ازادۍ جبهې په اعلامیه کې راغلي، چې په امریکا کې ترسره شوی ترهګریز، وحشتناک او کرکه خپروونکی برید په کلکه غندي.
پداسې حال کې چې یاسین ضیا د متحده ایالاتو د استخباراتو او امنیتي ادارو لخوا په روانو څېړنو باور لري، خو ټینګار کوي چې بریدګر د تبلیغاتي شبکو، رواني جګړې، او د طالبانو او نورو متحدو ترهګرو ډلو سره د تړاو لرونکو جاسوسي عملیاتو څخه اغیزمن شوی و.
په اعلامیه کې لیکل شوی، چې په ورته وخت کې د افغانستان له خاورې څخه یو جلا برید، چې د منځنې کټګورې وسلو او ډرونونو په کارولو سره ترسره شوی، د تاجکستان د ختلان په سیمه کې د چینایي کارګرانو یو کمپ په نښه کړی، چې په پایله کې یې درې چینایي وګړي وژل شوي او څو نور ټپیان دی.
پداسې حال کې چې طالبان د مرکزي اسیا هیوادونو سره د ډیپلوماټیکو اړیکو تعقیبولو هڅې کوي، پر دې پېښه د تاجکستان بهرنیو چارو وزارت سخت غبرګون وښود.
ضیا زیاتوي، چې ازادۍ جبهې خبرداری ورکړی، چې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان د تاوتریخوالي افراطیت او ترهګرۍ لپاره په خوندي ځای بدل شوی دی.
د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت جمعه د (لېندۍ ۷مه) د تاجکستان د ختلان ولایت په شمس الدین شاهین سیمه کې د درېیو چینایي وګړو وژنه غندلې ده. دغه وزارت وايي، د پېښې د عواملو موندلو په موخه له تاجکستان سره د معلوماتو تبادلې، تخنیکي همکارۍ او ګډې ارزونې ته بشپړ چمتووالی لري.