په امریکا کې یو افغان کډوال د «ترهګریز ګواښ» په تور نیول شوی دی

د فنلنډ دغه پرېکړه په افغانستان، پاکستان او میانمار کې له سیاسي وضعیت او همداراز له فنلنډ سره د دوی له محدودو سوداګریزو او اقتصادي اړیکو سره تړاو لري.

د فنلنډ د بهرنیو چارو وزارت په یوې اعلامیه کې ویلي، دغه وزارت د ۲۰۲۶ کال په ترڅ کې په هغو ځایونو کې د سوداګریزو دفترونو پرانېستلو ته چمتووالی نیسي، چې په‌خوا په‌کې د «بزنس فنلنډ» دفترونه موجود و.

اعلامیه کاږي، دغه وزارت په منظم ډول دا هم ارزوي چې د فنلنډ د بهرنۍ استازولۍ د اوسنیو او راتلونکو اړتیاوو د پوره کولو جوګه دي او که څنګه.

د اعلامیې له‌مخې، د ارزونو له پایلو سره سم به دغه هېواد د نورو بهرنیو دفترونو د تړلو او پرانېستلو پرېکړه هم وکړي او په وینا یې، موخه دا ده، چې سرچینې هغو هېوادونو او سیمو ته متمرکزې شي چې فنلنډ ته ستراتيژیک اهمیت لري.

د فنلنډ د بهرنیو چارو وزیرې الینا والټونین ویلي: «موږ به د فنلنډ د بهرنیو استازولیو شبکې ته په منظم ډول داسې وده ورکړو چې د راتلونکو ننګونو د حلولو وړتیا ولري. زموږ د فعالیتونو چاپېریال په چټکۍ سره بدلېږي. هغه بدلونونه چې ترسره کېږي له موږ سره به مرسته وکړي څو یو پیاوړی او سیال‌وړ فنلنډ جوړ کړو او له خپلو لومړیتوبونو سره سم د هېواد بهرنۍ اړیکې اداره کړو.»

د یادونې وړ ده، چې د ۲۰۲۱ کال له اګسټ راهیسې د فنلنډ په ګډون ټولو لوېدیځوالو په افغانستان کې خپل سفارتونه وتړل او ځينې یې په قطر کې د افغانستان په تړاو په خپلو سفارتخونو کې کار کوي.

د طالبانو یادې ادارې د شنبې په ورځ (د لېندۍ ۸مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې مېرمن جوهانا او ورسره پلاوي د افغانانو سره په بېلابېلو برخو کې د بشري مرستو د زیاتېدو ژمنې کړي.

د طالبانو د سرې میاشتې مشر شهاب‌الدین دلاور د خلکو د ژوند ښه کېدو په برخه کې د مرستو هر کلی کړی.

طالبانو په خبرپاڼه کې د جوهانا له قوله لیکلي: «زموږ اداره د افغانانو سره د مرستې لپاره ژمنه ده او غواړي چې د افغانستان د سرې میاشتې له لارې افغانانو ته لا زیاتې مرستې او خدمات ورسوي.»

دغه ایراني ډیپلوماټ د ایراف رسنۍ سر په خبرو کې ویلي، چې د فلسطین په مسله کې د افغانستان او ایران د ملتونو احساس ځکه مشترک دی، چې دواړه هېوادونه د بهرنۍ مداخلې او بې عدالتۍ قرباني شوي دي.

مشتاقي زیاته کړې:«د فلسطین د خلګو لپاره دغه ګډ احساس د سیاسي، بشري او کلتوري ملاتړ برخه کې د همکارۍ لپاره یو ځانګړی بنسټ رامنځته کړی دی او د فلسطین مسله یې په سیمه ییز سیاست کې د ایران او افغانستان ترمنځ د نښلولو په یوه ټکي بدل کړی دی.»

یاد پخواني ایراني ډیپلوماټ ویلي، چې ایران تل د فلسطین د خلکو د دفاع لپاره په نړیواله کچه خپل غږ پورته کړی او د فلسطینیانو له حقونو یې ملاتړ کړی دی.

الله کرم مشتاقي وايي، چې افغانستان د مقاومت، بې عدالتۍ او تیرې له امله له ډېرو تجربو سره مخ شوی هېواد دی او کولای شي، چې په اسلامي نړۍ کې د فلسطین د خلکو د ملاتړ په برخه کې ښه رول ولوبوي.

مشتاقي زیاته کړې:« په بشري او کلتوري برخه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ رسنۍ، اکاډمیک، هنري او خیریه همکارۍ کولی شي د فلسطین مسله ژوندۍ وساتي او د ماشومانو، کډوالو او اغېزمنو کورنیو ملاتړ پیاوړی کړي. دا دول همکاري به د فلسطین په ملاتړ کې د اسلامي نړۍ د یووالي لپاره یو قوي بنسټ وي.»

نوموړي یادې څرګندونې د نوامبر ۲۹مه، چې د فلسطین د خلکو سره د پیوستون نړیوالې ورځې په مناسبت لمانځل کېږي کړې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت نن شنبه، د لیندۍ ۸مه په اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې د یاد وزارت د ځمکني ترانسپورت مرستیال عبدالسلام حیدري په شتون کې، د مسافرو او بار وړونکو موټرو لپاره د تعقیب وسایلو (جي پي اېس) نصبولو لپاره له شپږو شرکتونو سره یو تړون لاسلیک کړ.

د دې تړون له مخې به دا شرکتونه په ټول هیواد کې مسافر وړونکو او بار وړونکو موټرو کې د تعقیب وسایل نصب کړي او پدې برخه کې به ټولې اړینې اسانتیاوې چمتو کړي، کوم چې به د ترانسپورتي موټرو د معیاري کولو او ښه مدیریت کې کلیدي رول ولوبوي.

دا تړون په داسې حال کې ترسره کېږي، چې افغانستان خونړیو ټکرونو شاهد دی.

د روغتیا نړۍوال سازمان راپور ښيي، چې هر کال ۱.۳۵ میلیونه کسان د ټرافیکي پېښو له امله ژوند له لاسه ورکوي.

د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ د ناندریو په دوام د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري د یو خبرې ناستې پرمهال ویلي، چې افغان طالبان دې په افغانستان کې مېشت پاکستانیان وروسپاري.

نوموړي ویلي:«دوی کله وايي، چې پاکستانیان دې او هجرت یې کړی دی او زموږ میلمانه دي، نو که چېرې دوی پاکستانیان وي نو بیا دې یې مونږ ته وسپارئ. لکه څنګه چې موږ وایو چې افغان کډوال دې بېرته لاړ شي، که هغوی زمونږ وګړي وي، نو هیله کوو چې بېرته یې زموږ لوري ته راواستوئ.»

نوموړي افغان طالبان پوښتلي، چې دا څه ډول میلمانه مو ساتلي دې، چې د پاکستان لوري ته د وسلو سره راځي؟

د پاکستان د پوځ ویاند ویلي، چې پاکستان د افغانستان له خلکو سره نه بلکې، د «طالبانو له رژیم» سره ستونزه لري.

نوموړي ټي ټي پي ته په اشاره ویلي، چې یاده ډله یوازي د‌ پاکستان لپاره نه بلکې، د ټولي سیمې او نړۍ لپاره ګواښ دي.

احمد شریف چودري اعا کړې، چې په ۲۰۲۱ اګسټ کې واک ته د طالبانو له رسېدو ورسته په افغانستان کې القاعده، ایغوریان، ټي ټي پي، داعش او نورې ډلې ځاي پر ځای شوې دي.