پخوانی ایراني ډیپلوماټ:افغان او ایرانی ملتونه د فلسطین په اړه ګډ انساني او مذهبي احساس لري

د طالبانو تر واک لاندې د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت نن شنبه، د لیندۍ ۸مه په اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې د یاد وزارت د ځمکني ترانسپورت مرستیال عبدالسلام حیدري په شتون کې، د مسافرو او بار وړونکو موټرو لپاره د تعقیب وسایلو (جي پي اېس) نصبولو لپاره له شپږو شرکتونو سره یو تړون لاسلیک کړ.

د دې تړون له مخې به دا شرکتونه په ټول هیواد کې مسافر وړونکو او بار وړونکو موټرو کې د تعقیب وسایل نصب کړي او پدې برخه کې به ټولې اړینې اسانتیاوې چمتو کړي، کوم چې به د ترانسپورتي موټرو د معیاري کولو او ښه مدیریت کې کلیدي رول ولوبوي.

دا تړون په داسې حال کې ترسره کېږي، چې افغانستان خونړیو ټکرونو شاهد دی.

د روغتیا نړۍوال سازمان راپور ښيي، چې هر کال ۱.۳۵ میلیونه کسان د ټرافیکي پېښو له امله ژوند له لاسه ورکوي.

د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ د ناندریو په دوام د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري د یو خبرې ناستې پرمهال ویلي، چې افغان طالبان دې په افغانستان کې مېشت پاکستانیان وروسپاري.

نوموړي ویلي:«دوی کله وايي، چې پاکستانیان دې او هجرت یې کړی دی او زموږ میلمانه دي، نو که چېرې دوی پاکستانیان وي نو بیا دې یې مونږ ته وسپارئ. لکه څنګه چې موږ وایو چې افغان کډوال دې بېرته لاړ شي، که هغوی زمونږ وګړي وي، نو هیله کوو چې بېرته یې زموږ لوري ته راواستوئ.»

نوموړي افغان طالبان پوښتلي، چې دا څه ډول میلمانه مو ساتلي دې، چې د پاکستان لوري ته د وسلو سره راځي؟

د پاکستان د پوځ ویاند ویلي، چې پاکستان د افغانستان له خلکو سره نه بلکې، د «طالبانو له رژیم» سره ستونزه لري.

نوموړي ټي ټي پي ته په اشاره ویلي، چې یاده ډله یوازي د‌ پاکستان لپاره نه بلکې، د ټولي سیمې او نړۍ لپاره ګواښ دي.

احمد شریف چودري اعا کړې، چې په ۲۰۲۱ اګسټ کې واک ته د طالبانو له رسېدو ورسته په افغانستان کې القاعده، ایغوریان، ټي ټي پي، داعش او نورې ډلې ځاي پر ځای شوې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار نن شنبه، د لیندي ۸مه په اسلام اباد کې د یوې خبري ناستې پرمهال وویل، چې پاکستان چمتو و چې په افغانستان کې عملیات پیل کړي، خو قطر د ترکیې سره یوځای د دواړو هیوادونو ترمنځ د منځګړیتوب وړاندیز وکړ.

اسحاق ډار وايي، نوموړي د طالبانو مشرانو ته ویلي، چې تحریک طالبان پاکستان ډله به د دوی لپاره هم په راتلوونکي کې په یو ګواښ باندې بدله شي.

ډار زیاتوي، د ترکیې د استنبول خبرو اترو هم کومه نتجه نه درلوده.

طالبانو تروسه د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار څرګندونو ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.

په دې وروستیو کې طالبان له پاکستان سره په سخت سیاسي او امنیتي کړکېچ کې ښکېل دي او ترکیې یې د منځګړتوب هڅې هم کړې دي.

تېره میاشت د ترکیې او قطر پر منځګړیتوب د پاکستاني او طالب پلاوو ترمنځ د مسایلو د حل لپاره مذاکرات وشول؛ خو بې‌پایلې پای ته ورسېدل.

اوس مهال د طالبانو او پاکستان ترمنځ ډیپلوماټیکې او سوداګریزې اړیکې پرې شوې دي.

طالبان هڅه کوي چې د نورو هیوادونو سره د اقتصادي او ډیپلوماټیکو اړیکو په پراخولو سره د پاکستان پر ځای بدیلي لارې پیدا کړي.

پاکستان ټینګار کړی، چې د اړیکو عادي کول یوازې هغه وخت ممکن دي چې طالبان د وسله والو ډلو، په ځانګړي توګه د پاکستاني طالبانو تحریک «ټي ټي پي» د مخنیوي لپاره همکاري وکړي خو افغان طالبان بیا وايي، چې ټي ټي پي د پاکستان داخلي موضوع ده.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد د سې‌شنبې په ورځ، د لېندۍ ۴مه پر اېکس پاڼه ولیکل، چې د پاکستان پوځ تېره شپه ناوخته د هېواد پر دریو ولایتونو خوست، کونړ او پکتیکا هوایي بریدونه کړي چې له امله یې یوه مېرمن او ۹ ماشومان وژل شوي دي.

له دې وړاندې هم د پکتیکا په ارګون ولسوالۍ کې د پاکستان په هوايي برید کې د کرکټ د یوې محلي لوبډلې غړي وژل شوي وو.

تر اوسه ځایي طالب چارواکو د دې پېښې په اړه څه نه‌دي ویلي او لا روښانه نه ده چې د لیسې د سوځولو مسوولین څوک دي.

یاده لیسه د کشم ښار په مرکز کې، د طالبانو د پولیسو قوماندانۍ ته نږدې موقعیت لري.

هغه ویډیوګانې چې رسنیو ته رسېدلې ښيي چې اور لومړی مړ شوی، خو د ودانۍ زیاتې برخې، ټولګي او نور ساختماني مواد زیانمن شوي دي. د سیمې اوسېدونکو ویلي چې هغوی هڅه کړې څو د مکتب زیات شمېر توکي له سوځېدو وژغوري، خو اور نږدې دوه ساعته بل پاتې و.

په تېرو دوه اوونیو کې په بدخشان ولایت کې څو ورته پېښې ثبت شوې دي، چې پکې د یفتل ولسوالۍ، د ښار بزرگ سیمې او د خواهان بازار اورلګېدنې شاملې دي.

د طالبانو د هرات ولایت د والي رسنیز دفتر نن شنبه، د لیندي ۸مه په اېکس خواله رسنۍ لیکلی، چې په ناسته کې یو شمیر افغان سوداګرو د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د سوداګرۍ پراخوالي او د صادراتو او وارداتو د زیاتوالي په اړه خبرې اترې وکړې.

د طالبانو د هرات والي په خپلو خبرو کې ددې ډلې له لوري د سوداګرو لپاره د لازمو اسانتیاوو د برابرولو بشپړ ډاډ ورکړ او له هغوی یې وغوښتل چې د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د صادراتو او وارداتو د زیاتوالي لپاره لا ډېر کوښښ وکړي.

طالبانو له پاکستان سره تر سیاسي کړکېچ وروسته اوس خپله تکیه پر منځنۍ اسیا هېوادونو او ایران ډېره کړې ده. په دې وروستیو کې دغه هېوادونو ته د افغان سوداګرو سفرونه هم دېر شوي او راپورونو په ډاګه کړې، چې له دغه هېوادونو سره د افغانستان سوداګري هم د پام وړ ډېره شوې ده.