سرچینې افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، د موسمي ناروغیو د ډېرېدو او له پاکستان سره د لارو د بندېدو له امله په افغانستان او په ځانګړې توګه کابل کې درمل کم شوي او بیې هم تر ۷۰ سلنې لوړې شوې دي. ناروغ لرونکي هم د درملو له کم کیفیت او د بیو له لوړېدو شکایت لري.
د ژمي موسم په پیلېدو او همداراز په پلازمېنه کې د هوا د ککړتیا د زیاتېدو له امله ناروغۍ هم ډېرې شوې دي. ناروغ لرونکي وايي، لومړی خو درمل نهمومي او که بیا وموندل هم شي، نو بیې یې کابو ۳ برابره لوړې شوې دي.
د ډاکټرانو په وینا، په دې یخنۍ موسم کې له موسمي ناروغیو سربېره د ساه لنډۍ ناروغۍ ډېرېږي او ورسره د مناسبو درملو د نهموندلو له امله ناروغ لرونکي سخت اندېښمن وي.
یو شمېر کابل مېشتي وايي، له یوې خوا بېکاري او له بلې خوا ناروغي او ورسره سم د مناسبو درملو نهموندل کېدل وارخطا کړي او له اړوندو مسوولینو غواړي، په بازارونو کې د درملو پر کمیت، کیفیت او همداراز بیو جدي څار ولري.
له دې سره سم، یو ډاکټر د نوم د نهخپرېدو په شرط افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، له افغانستان سره د پاکستان د لارو د بندېدو او د موسمي ناروغیو له امله هېواد د درملو له کمښت سره مخ دی او د شته درملو بیې هم تر ۷۰ سلنې لوړې شوې دي.
دغه سرچینه زیاتوي: «هغه درمل چې پخوا له پاکستان څخه افغانستان ته واردېدل اوس یې واردات بند شوي او په هېواد کې د درملو ګودامونه هم مخ په خلاصېدو دي او د لارو د بندښت له امله اوس یې په بازارونو کې د درملو کمښت احساسېږي او بیې هم ډېرې لوړې شوې دي.»
د دغې سرچینې په وینا، طالبانو له نږدې دوو میاشتو راهیسې په هېواد کې له پاکستان څخه له واردوونکو شرکتونو شاوخوا ۱۶۰یې د معیارونو د نهپوره کولو او په منځ کې یې د قاچاقي درملو د واردولو له امله بند کړي دي.
سرچینه زیاتوي: «پخوا به مو یوه ناروغ ته تر ۵۰۰ افغانیو نسخه ورکوله، اوس د همدې نسخې بیه تر ۱۸۰۰ افغانیو رسېدلې او په دې حساب سره د درملو بیه تر ۷۰ سلنې لوړه شوې ده.»
نوموړی ډاکټر وايي: «د شکر، هضمي سیستم او سرطاني ناروغیو لپاره پاکستاني درمل ښه کیفیت لري او تر نورو اغېزناک دي.»
د رسمي ورکړل شویو معلوماتولهمخې، افغانستان ته شاوخوا ۸۰ سلنه درمل له بهره راواردېږي.
یاد ډاکټر زیاتوي: «افغانستان د لومړنیو درملو په برخه کې تر ۳۰ سلنې ځان بسیاینې ته رسېدلی او پاتې نور یې له پاکستان، بنګلهدېش، هند، ازبکستان، ایران او ترکیې راواردېږي.»
طالبان په دې وروستیو کې د هر قلم وارداتي درملو د راجسترولو لپاره ۱۰۰۰ډالره اخلي او بیا تر هغې وروسته د واردولو اجازه ورکوي.
په کابل کې ډاکټران له طالبانو او پاکستان څخه غواړي، چې لارې پرانیزي او یا هم لږ تر لږه د درملو د صادر او واردېدو لپاره یوه حل لاره جوړه کړي، څو د موسمي ناروغیو پر مهال ناروغان تر دې ډېر ونهکړېږي.
طالبانو لا تر اوسه په بازارونو کې د درملو د بیو د لوړېدو په تړاو څه نهدي ویلي.
