سنټکام په منځني ختیځ کې پرمختللې بې‌پېلوټه ډرون الوتکې ځای پر ځای کړې دي

طالبانو ویلي، له ایران سره به د درملو او سنتي طبابت د معیاري کولو لپاره نوي تړونونه وکړي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزرات د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۲مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی وزیر نور جلال جلالي په کابل کې د ایران د سفیر علي‌ رضا بېکدلي او د دغه هېواد د خوړو او درملو ادارې له مشر مهدي صالحي سره په لیدنه کې د درملو د کیفیت او بیې اړوند هم خبرې کړي.

طالبانو د ایران د خوړو او درملو د مشر مهدي صالحي له قوله لیکلي: «موږ چمتو یو چې له افغانستان سره د روغتیا او درملو په برخه کې هر اړخیزه همکاري وکړو.»

نوموړي ویلي، چې افغانستان ته یې د سفر موخه د روغتیا په برخه کې د اړیکو پیاوړتیا ده او د هغه په وینا: «یو څه چې له نورو هېوادونو سره به زمونږ درمل فرق ولري، هغه درمل به افغانستان ته راځي چې داخل د ایران ترې استفاده کېږي او یوازې صادراتي بڼه به و نه لري.»

مهدي د کابل په یوه نندارتون کې د ۴۰ ایراني شرکتونو ګډون د اړیکو د پیاوړتیا بېلګه یاده کړې.

هغه ټینګار کړی، چې د درملو او طبي وسایلو د تولید او افغانستان ته د صادراتو د زیاتوالي په برخه کې به هڅې زیاتې کړي.

طالبان له پاکستان سره تر ترینګلتیا وروسته هڅه کوي، چې په بېلابېلو برخو په څانګړي ډول سوداګرۍ او درملو کې د نورو هېوادونو سره اړیکې پراخې کړي.

تر دې مهاله هند او ایران هغه دوه هېوادونه دي، چې طالبان ورباندې ډېره تکیه کوي.

د کرملېن ویاند دميتري پيسکوف دا څرګندونې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ځانګړي استازي سټیو وټکاف سره د پوتین له خبرو وروسته وکړې.

پیسکوف وویل: « لومړی ځل مستقیم نظرونه سره تبادله شول. ځینې وړاندیزونه ومنل شول، ځینې د منلو نه‌ وو، او دا د جوړجاړي موندلو طبیعي بهیر دی».

هغه زیاته کړه چې روسیه د ولسمشر ټرمپ د هڅو منندویه ده، خو خبرې دومره حساسې دي چې علني تبصرې پرې ګټورې نه دي.

پیسکوف وویل چې اوس خبره د تخنیکي ټیمونو په کچه روانه ده او د هغوی پایلې به د راتلونکو جګپوړو ناستو بنسټ جوړ کړي.

له دې مخکې د روسیې د ولسمشر سلاکار هم ویلي وو چې د اوکراین د شخړې د حل لپاره لا هم د جوړجاړي کومه طرحه نه‌ده موندل شوې. اوشاکوف زیاته کړې وه، چې « د امریکایانو ځینې وړاندیزونه د سولې د هواري لپاره د منلو وړ ښکاري، خو باید پرې بحث وشي».

د نوموړي په وینا، « هغه الفاظ او عبارتونه چې موږ ته وړاندیز شوي، ځینې یې د منلو وړ نه دي».

ورځپاڼې د اړوندو څانګو د چارواکو په حواله لیکلي، په دغه بندیز کې د هغه هېوادونو د وګړو له‌خوا ثبت شوې ټولې قضیې شاملې دي چې د متحده ایالاتو حکومت په جون کې د تابعیت او کډوالۍ خدماتو څخه د تابعیت د غوښتنلیک ورکولو څخه منع کړي وو.

راپور زیاتوي، په دغه بندیز کې د ایران، افغانستان، ترکمنستان، یمن، لیبیا، سوډان، سومالیا، کیوبا او وېنزویلا هېوادونه شامل دي. نیویارک ټایمز لیکلي، دغه اقدام په واشنګټن کې د ملي ګارد پر دوو سرتېرو د تېرې اوونۍ تر برید وروسته شوی دی.

ورځپاڼې دغه پرېکړه د «کډوالۍ پر ضد د فشارونو د لا زیاتېدو» په توګه یاده کړې ده.

په خبر کې ویل شوي، چې پنټاګون به د همدې پلان د یوې برخې په توګه د ۲۰۲۶ کال تر جولای میاشتې پورې د ۳۰زره بې‌پيلوټه الوتکو د اخیستو لپاره نوی امر صادر کړي.

د معلوماتو له مخې، دا نوښت د «بې‌پيلوټه الوتکو د برترۍ پروګرام» له لارې ترسره کېږي، چې د ولسمشر ټرمپ او د دفاع وزیر هېګسټ له خوا په سږني اوړي کې د هغوی د سیاستونو او لارښوونو په اساس صادر شوی، تر څو پوځ د ارزانه او وړو بې‌پيلوټه الوتکو پر یوه باوري سیسټم سمبال کړي.

د دفاعي چارواکو په یوه معلوماتي غوښتنه کې چې د سې شنبې په ورځ خپره شوه، ویل شوي: «هر جنګیالی باید د ارزانه او د یو ځل کارېدونکو بې‌پيلوټه الوتکو ته لاسرسی ولري، څو د یو اړخیزو بریدونو ماموریتونه ترسره کړي.»

هغوی زیاته کړه: «د بې‌پيلوټه الوتکو د برترۍ پروګرام د صنعت د مرستې لپاره ډیزاین شوی، څو د وړو، ارزانه او د تدارکاتي زنځیر له نظره خوندي بې‌پيلوټه الوتکې د ډله‌ییز تولید اړتیاوې پوره کړي.»

دغه خبرپاڼه ډېموکرات سناتورانو جین شاهین، کریس کونز، ایمي کولبچار او انډي کېم د سې شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۱مه) خپره کړه او په ورته وخت کې یې د افغان کډوالو پر وړاندې د ټرمپ د حکومت د سختو اقداماتو د زیاتېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه.

هغوی وویل: «موږ د هر ډول هڅې مخالف یو، چې ټول افغانان ګناهکار وښيي یا د هغو کسانو خدمت او قربانۍ کم ارزښته وښيي، چې د امریکا د سرتېرو او کارکوونکو سره په افغانستان کې کار کړی دی.»

په دې خبرپاڼه کې راغلي، چې «په ټوله امریکا کې افغانانو دغه بې‌ معنا یرغلګر عمل غندلی دی» او د امریکا د دې فرصت څخه مننه کوي، چې دوی ته یې د نوي ژوند زمینه برابره کړې ده.

د ولسمشر په ګډون امریکایي چارواکو افغان کډوال د افراطیت او د امریکا فرهنګ پر وړاندې په کرکې تورن کړي او د دې هېواد د ملي امنیت لپاره یې ګواښ بللي دي.

له همدې امله د امریکا حکومت د افغانانو د کډوالۍ د غوښتنې پر منلو بندیز لګولی او امر یې کړی، چې د هغو کډوالو دوسیې وڅېړل شي چې د بایډن په دوره کې امریکا ته لېږدول شوي دي.

امریکایي چارواکو ویلي، هغه افغانان چې د ملي امنیت لپاره ګواښ وګڼل شي، له امریکا څخه به واېستل شي.

ډېموکرات سناتورانو د هغو افغان کډوالو د امنیتي سابقې د ارزونې ملاتړ کړی، چې د کابل له سقوط وروسته امریکا ته لېږدول شوي، خو ویلي یې دي چې حکومت باید خپله هغه ژمنه چې د افغانستان د پخوانیو همکارانو سره د پناه ورکولو په اړه کړې، تر پښو لاندې نه کړي.

هغوی خبرداری ورکړی، چې دا کار به امریکا په نورو برخو کې د سیمه‌ییزو خلکو سره د همکارۍ فرصتونه کم کړي او متحده ایالات به د یوه باوري ملګري په توګه ونه ګڼل شي.