صالح: څوک چې ځان افغان نه بولي د افغاني هویت له تاریخي حماسو سره دې خپل تړاو روښانه کړي

د دغه ولایت لپاره د طالبانو د فرعي ګمرکونو رييس حاجي حقمل وايي، دغه توکي په ۱۷ موټرو کې ځای پر ځای شوي و او چلوونکو یې غوښتل هغه له محصول پرته هلمند ولایت ته وارد کړي، خو تر هغې مخکې یې مخه نیول شوې ده.

نوموړي ویلي: «یو شمېر خلکو د ۱۷ بار وړونکو موټرو په ذریعه غوښتل ۵۹ ټُنه خوراکي توکي لکه انساني درمل، کېله، لېمو، مالټې، ماهیان او ګوړه او غیر خوراکي توکي لکه ټوکر بې محصوله هلمند ولایت ته را وارد کړي، چې د یاد ریاست د اړوندو استازولیو ګرځنده ټيمونو له لوري یې مخه نیول شوې ده.»
د نوموړي په وینا، د دغې چارې په تړاو ۳۵ کسان نیول شوي او تر لومړنیو پوښتنو وروسته به اړوندو ادارو ته وروپېژندل شي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو او پاکستان تر منځ د اړیکو له خرابېدو وروسته له شاوخوا دوو میاشتو راهیسې د ډیورند کرښې په اوږدو کې د افغانستان او پاکستان تر منځ لارې د هر ډول سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد پر مخ تړل شوې او یو شمېر کسان هڅې کوي په قاچاقي لارو د سوداګریزو توکو واردات او صادراتو ته دوام ورکړي.

نوموړي د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۵مه) رسنیو ته ویلي، چې د افغانستان خلاف لاس موټر چې ثبت او نمبر ونه لري په کابل کې نیول کېږي.

هغه زیاته کړې، چې د کابل ښار په پنځو سیمو کې یې د دغو موټرو د راټولولو او له ښاره د اېستلو پروسه شروع کړې.

نوموړي خبرداری ورکړی، چې له سرغړونکو سره به قانوني چلند وکړي.

له دې سره هم مهاله د طالبانو ریاست الوزرا څه موده مخکې په یوه حکم کې «امارتي ادارې او مسوولین» مکلف کړي و، چې د افغانستان خلاف لاس موټرو له رانیولو ډډه وکړي.

په حکم کې له مسوولینو غوښتل شوي، چې د افغانستان خلاف لاس وسایطو د ثبت پروسه هم وتړي.

طالبانو ویلي: «په هر ولایت کې د ثبت او نوم لیکني په اساس د افغانستان خلاف لاس موټر یوازې تر خپلو ولایتونو محدود ګرځېدلی شي او بل ولایت ته د تګ اجازه نه لري.»

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت دوې میاشتې وړاندې له خلکو غوښتې، چې د افغانستان خلاف لاس موټرونه ثبت او ورته ځانګړي سټیکرونه واخلي.

احمد الشرع د خپلې جګړه‌ییزې تېرې تجربې په اړه وویل، چې په شلو کلونو کې یې هېڅکله هم ملکي کسانو ته زیان نه دی اړولی او ټینګار یې وکړ، چې «ترهګر هغه کسان دي چې بې‌ګناه خلک په ځانګړي ډول ښځې او ماشومان وژني او له نامشروع لارو خلکو ته زیان رسوي.»

نوموړي په خپلو څرګندونو کې زیاته کړه: «موږ په افغانستان او عراق کې جګړې لیدلي دي، ټول وژل شوي کسان بې‌ګناه وو. دا هماغه قاتلان دي چې نور ترهګر یادوي.»

احمدالشرع په دې باور دی، چې له ۲۵ کلونو جګړو او تجربو وروسته خلکو دا ښه درک کړې چې څوک په رېښتیني معنا ترهګر دي.

هغه د سوریې د ښځو د رول په اړه وویل، چې ښځې په دغه هېواد کې پیاوړې شوې دي او د حکومت هڅه دا ده، چې هغوی په بشپړ ډول د دولت او پارلمان په چارو کې برخه واخلي.

شاه محمود میاخېل د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۵مه) له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، پاکستان د خپلو ستراتیژیکو موخه لپاره خپلې جوړې کړې افراطي ډلې د هماغو هېوادونو پر ضد استفاده کوي او یا هم ترې باج اخلي.

میاخېل وايي: «پاکستان لشکر طیبه د هند پر ضد، تحریک اسلامي ترکستان یې د چین پر ضد، تحریک اسلامي ازبکستان یې د ازبکستان پر ضد او همداراز جهش العدل او سپاه صحابه یې د همدې موخو لپاره جوړې کړې دي.»

هغه وايي، تر هغې چې د سیمې لپاره د پاکستان په عمومي او ستراتیژيکو پالیسیو کې ژور بدلون رانه‌شي، نو سیمه کې به د شته ستونزو لمن لاپسې پراخه شي.

شاه محمود میاخېل خبرداری ورکوي، که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو په سیمه کې به نیابتي او سیمه ییزو جګړو ته لا زمینه برابره او ورسره به سخت‌دریځي لاپسې تقویه شي او په پایله کې به پاکستان تر نورو ډېر تاوان وکړي.

میاخېل په دې مرکه کې پر افغان خاورې د پاکستان د تېرې شپې برید ته په اشارې ویلي، په داسې شرایطو کې د سیاسي جریانونو په ګډون د ټولو افغانانو ګډ مسوولیت او مکلفیت دی، چې د پاکستان پر وړاندې ودرېږي، ځکه دا د ملي ګټو ځمکنۍ بشپړتیا او خپلواکۍ مسایل دي او باید په دغه ډول مهمو مسایلو کې افغانان په یوه صف کې ودرېږي.

نوموړي همداراز څرګنده کړه، په اوسنیو شرایطو کې له پاکستان سره مخالفت په دې معنا نه‌دی چې دوی د طالبان له حاکمیت او د حکومتولۍ له اسلوب سره موافق دي.

د شاه محمود میاخېل په باور، پاکستان غواړي چې افغانستان یو ضعیف او اسلام‌اباد پورې تړلی حکومت ولري او زیاتوي، که پاکستان په دې اړه په‌خپلو پالیسو او ستراتېژيو کې ژور بدلون رانه‌ولي نو دغه مسایل د خبرو له لارې نه‌هوارېږي او په وینا یې: «پاکستان باید د افغانستان په تړاو په خپلو پالیسیو کې ژور بدلون راولي، تر هغو چې دغه بدلون رانه‌شي دغه مسایل په نورمالو خبرو او ډيپلوماسۍ نه‌حلېږي، ځکه پاکستان غواړي په افغانستان کې پاکستان پورې تړلی حکومت وي، چې دا یوه لویه ستونزه ده، ځکه هېڅ حکومت دا نه‌شي منلی.»

نوموړی زیاتوي، که په افغانستان کې هم وضعیت همداسې دوام وکړي، نو پاکستان هڅې کوي چې افغانستان د ترهګرۍ مرکز معرفي کړي، ځکه پاکستان د ملګرو ملتونو د ترهګرۍ پر ضد کمېټه کې غړیتوب لري حال دا چې: «پاکستان په‌خپله د ترهګرۍ ملاتړی او جوړوونکی دی.»

شاه محمود میاخېل وايي، افغان ولس په افغانستان کې د یوه قانوني او مشروع حکومت غوښتونکی دی او په باور یې: «تر هغې چې په افغانستان کې یو قانوني او مشروع حکومت رامنځته نه‌شي، افغانستان خپلو افغانانو، سیمې او نړۍ ته ګواښ دی او که په‌کې قانوني او مشروع حکومت وي، بیا هېچاته هم ګواښ نه یو او افغانان هم کولی شي په خپلو کې په سوله کې په ګډه ژوند وکړي.»

دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې له څه باندې څلورو کلونو راهیسې طالبان حاکم دي او له روسیې پرته بل هېڅ هېواد په رسمیت نه‌دي پېژندلي.

اېمل ولي خان د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۵مه) پر اېکس پاڼه لیکلي، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ جګړه د بادار او نوکر جګړه ده. هغه زیاته کړې: «وګورئ او خوند ترې واخلئ.»

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۱۴مه) وویل، چې پاکستان لومړی د دوی پر پوستو برید وکړ او دوی غبرګون ته اړ شول.

سره له دې چې د ډیورنډ کرښې ته د نږدې سیمې اوسېدونکې تېره شپه د نښتو پرمهال له خپلو کورونو څخه ووتل، خو د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت بیا ویلي، چې د پاکستان په دې بریدونو کې د یو طالب جنګیالي په ګډون پنځه ملکي وګړي وژل شوي او پنځه تنه نور ټپیان دي.

په سپین بولدک کې د جګړې پر مهال؛ طالبانو د سپین بولدک او چمن ترمنځ د «باب دوستي» په نوم دروازې یوې برخې ته چاودنه ورکړه.

د جګړې پر مهال د طالبانو په خپل منځي واټس اپ ګروپونو کې د دوی هغه غږونه خپاره شول، چې ویل یې: «دا ځل باید د چمن- سپين بولدک تر منځ دروازه له‌منځه یووړل شي.»

سرچینو ویلي، چې طالبانو دغې دروازې ته نږدې ژېړو بوشکو ته چاودنه ورکړې.

د طالبانو او پاکستان تر منځ لانجه تازه نه ده، بلکې د پاکستان د هوايي بریدونو په غبرګون د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ څو ځلې پر ډیورنډ کرښه نښتې رامنځته شوې دي.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ د لانجې د حل لپاره قطر او ترکیې په پرله‌پسې توګه منځګړیتوب کړی، خو د دواړو لوریو ترمنځ د اوربند او سولې مذاکرات هېڅ مطلوبي پایلې ته نه دي رسېدلي.

همداراز، د لیندۍ په ۱۲مه د طالبانو او پاکستان مرکچي پلاویو د سعودي عربستان په خبرو اترو کې د اوربند پر دوام هوکړه کړې وه. دواړو خواوو د تېرو خبرو اترو د پرېکړو پر دوام موافقه ښودلې وه، چې اوربند به جاري ساتي، خو د طالب چارواکو په اند دا ځل بیا هم پاکستان اوربند مات کړ.