د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې د روان کال له جنورۍ میاشتې راهیسې تر اوسه شاوخوا ۸۵ زره ویزې یې لغوه کړې دي. دغه وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، د ویزو د لغوه کولو لړۍ د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د هغه د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبيو د لارښوونو پر بنسټ روانه ده.
په اعلامیه کې بیا دا مشخص نه دي شوي، چې د کومو هېوادونو د وګړو ویزې لغوه شوې دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې، دواړه چارواکي د ویزو په برخه کې د سختو تدابیرو د عملي کولو لپاره یو ګډ، واضیح او ساده لارښود تعقیبوي.
په امریکا کې د کډوالو لپاره هر ډول پروګرامونه وروسته له هغې له خنډ او ځنډ سره مخ شول، چې څو ورځې وړاندې یوه افغان د امریکا په پلازمېنه واشنګټن کې د ملي ګارډ پر سرتېرو برید وکړ او په پایله کې یې یوه سرتېرې ووژل شوه او یو بل یې ټپي دی او دی پهخپله هم نیول شوی دی.
د افغانستان انټرنشنل د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، د امربالمعروف محتسبانو د بدن جوړونې ملي اتل ابوبکر برهاني د «ږیرې لنډولو» له امله د لنډې مودې لپاره نیولی و. نوموړی د هرات په پنځمه امنیتي حوزه کې یوه ورځ بندي و او وروسته په ضمانت خوشې شوی دی.
ابوبکر برهاني د سوېلي اسیا په سیالیو کې د افغانستان له مډالګټونکو ورزشکارانو څخه دی.
نوموړی شاوخوا درې اوونۍ وړاندې د لړم په ۲۲مه د خپل د کار په ځای کې ونیول شو.
ښاغلي برهاني ته نږدې یوې سرچینې ویلي، چې د امر بالمعروف کارکوونکو «هغه په ښار کې پر موټرسایکل وګرځاوه او وروسته یې پنځمې حوزې ته یووړ.»
دغه ورزشکار د هماغې ورځې په ماښام د خپلو څو نږدې کسانو له خوا په ضمانت خوشې شو.
برهاني چې د افغانستان د بدن جوړونې د ملي ټیم غړی دی، په ۲۰۲۳ کال کې د سوېلي اسیا په سیالیو کې د افغانستان لپاره مډال ګټلی و.
هغه همدارنګه په ۲۰۲۳ او ۲۰۲۵ کلونو کې په اسیايي او نړۍوالو سیالیو کې د افغانستان استازولي کړې ده.
برهاني سږ کال د طالبانو د ورزشي ادارې له خوا د سفر د لګښتونو د نه ورکړې له امله په ګڼو سیالیو کې له ګډون څخه پاتې شوی.
یو شمېر ورزشکاران په دې باور دي، چې دا ډول سخت محدودیتونه تر ډېره د ټیټ عاید لرونکو او د ټولنې د کمزورو قشرونو پر وړاندې عملي کېږي او طالبان له با نفوذه کسانو او ځانونو ته نږدې کسانو سره دا ډول چلند نه کوي.
د دوی په وینا، دا تګلارې د ځوانانو او ورزشکارانو ترمنځ د وېرې او اندېښنې فضا رامنځته کړې ده.
تر دې وړاندې هم داسې راپورونه او انځورونه خپاره شوي وو، چې د امر بالمعروف محتسبان په ورزشي میدانونو کې حاضر شوي او د سیالیو د ترسره کېدو خنډ ګرځېدلي دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وايي چې د کابل ټرافیکو سره په ګډو عملیاتو کې یې له پلازمېنې څخه ۱۲۰۰ بې اسناده او یوکیلي وسایط نیولي او د پولیسو ښارګوټي ته یې لېږدولي دي. دې وزارت ویلي چې ددې کار موخه یې دا ده، څو د ناقانونه تګ راتګ مخنیوی وشي.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت لهخوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د دوی کابل ټرافیکو ریاست سره په همکارۍ یې په تېرو ورځو کې پراخ عملیات ترسره کړي چې په پایله کې ۱۲۰۰ عرادې بې اسناده او یو کیلي نقلیه وسایط درول شوي دي.
وزارت وايي چې دغه عملیات د کابل په دروازو او بېلابېلو سیمو کې د تلاشۍ د څوکیو له جوړولو سره هممهاله ترسره شوي او امنیتي ځواکونه یې د ټرافیک پولیسو په همغږۍ پر مخ وړي. د وزارت د معلوماتو له مخې، یاد وسایط د هڅو په دوام د پولیسو ښارګوټي ته لېږدول شوي دي.
په خبرپاڼه کې ټینګار شوی چې د بې اسناده موټرو د تګ او راتګ مخنیوی د ښار د امنیت، ټرافیکي نظم او د جرمونو د کمولو لپاره مهم بلل کېږي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د ولسمشر حامد کرزي د دفتر رییس عبدالکریم خُرم د امریکا د ۲۰۲۵ امنیتي تګلارې تازه خپرې شوې نسخې ته په اشارې ویلي چې په دې سند کې د افغانستان د نوم نهاخیستو باوجود د واشنګټن له سټراټیژیک لومړیتوبونو نه دی وتلی.
نوموړی باور لري چې امریکا په سیمه کې د چین د مهار لپاره لا هم پر افغانستان حساب کوي.
عبدالکریم خُرم په یوه تازه اېکس پوسټ کې ویلي چې د امریکا د ۲۰۲۵ د ملي امنیت تګلاره د ځینو شنونکو له ادعاوو سره په تضاد کې د انزوا پالنې نښه نه ده، بلکې «د نړۍوال تسلط د دوام سند» دی.
نوموړي لیکلي: «هو، د امریکا نوې ستراتیژي په یوه ډول د مونرو د دکترین یادونه کوي… خو دا سند په عین وخت کې د امریکا د نړۍ له ختیځه تر لویدیځه او له شماله تر جنوبه د واک او برلاسۍ د ساتلو خبره هم کوي، نو ځکه پکې د انزوا غوښتنې خبره نه مطرح کېږي».
خُرم ویلي چې دا سند د هماغې ډلې لهخوا لیکل شوی چې په ۲۰۱۸ کال کې یې د امریکا امنیتي او دفاعي تګلاره چمتو کړې وه.
د هغه په وینا، په دغه تګلاره کې د ترهګرۍ پر ضد جګړې څخه د «لویو قدرتونو سیالۍ» ته بدلون راوستل شوی وو، او اوس دغه سیالي له پوځي ډګر څخه اقتصاد او ټکنالوژۍ ته رسېدلې ده.
خُرم تاکید کړی چې په ۲۰۱۸ او ۲۰۲۵ دواړو تګلارو کې چین د امریکا «اصلي سیال» بلل شوی او د همدې لپاره د چین بحري بڼه، له تایوانه تر جاپانه او له کوریا تر فلیپینه، د واشنګټن په مطلقو لومړیتوبونو کې ځای لري.
عبدالکریم خُرم وايي چې امریکا هڅه کوي چین له بدیلو لارو او سرچینو څخه د لاسرسي په مخنیوي کې محاصره کړي، او په همدې ځای کې د افغانستان، پاکستان او مرکزي اسیا اهمیت را برسېږي.
نوموړی زیاتوي چې د سیمې وضعیت، له افغانستانه نیولې تر بلوچستان او پښتونخوا پورې، د همدې ستراتیژیکې محاصرې برخه ده.
نوموړي همدا راز څرګند کړي چې که د چین–پاکستان اقتصادي دهلیز (CPEC) بشپړ فعال شي، چین ته ستر جیوپولیټیک امتیاز ورکوي؛ خو د پاکستان اوسنی مسیر په پایله کې د واشنګټن په ګټه تمامېږي، «که څه هم د اسلاماباد انګېزه هره څه وي».
خرم ټینګار کوي چې افغانستان لا هم د امریکا لپاره مهم دی، خو «نه د خپل ځان لپاره، بلکې د نورو د مهار لپاره»؛ هغه څه چې د ده په باور د تاریخي «لوبې» له وخته تر نن ورځې روانه ده.
نوموړی زیاته کړې چې د امریکا په نوې امنیتي تګلاره کې د نادرو عناصرو ارزښت ډېر لوړ یاد شوی، خو د افغانستان له سرچینو سره سره، دا مهال د هېواد جغرافیایي اهمیت د معدني ارزښت پر ځای د واشنګټن په پام کې لومړی دی.
هغه په پای کې اشاره کړې چې امریکا ښايي بېرته په بګرام کې د حضور علاقمنده شي، «خو نه د پراخو پوځي ځواکونو ځای پر ځای کولو شکل کې نه».
د افغانستان کرېکټ بورډ په ننګرهار کې د ۱۸ تکړه چټک توپ اچوونکو د مهارتونو، فزیکي چمتووالي او ډګر ساتنې د لوړولو لپاره ځانګړی د نوامبر په ۲۵مې تمریناتي کمپ پیل کړی چې د ډسمبر تر ۲۰مې به دوام ولري.
د کرېکټ بورډ په وینا، دغه تمریناتي کمپ د ننګرهار په نجیبالله ترهکي لوبغالي کې روان دی او موخه یې د هېواد د ملي او الف لوبډلو لپاره د نویو بااستعداده چټک توپاچوونکو روزنه ده.
کمپ د افغانستان د ملي لوبډلې د توپاچونې روزونکي حمید حسن تر مشرۍ لاندې پرمخ ځي چې ورسره یو شمېر نور کورني او بهرني روزونکي هم د لوبغاړو په تخنیکي او فزیکي برخو کار کوي.
حمید حسن د کمپ د هدفونو په اړه ویلي: «موخه مو دا ده چې د ملي او الف لوبډلو لپاره با استعداده تیز توپاچوونکي وروزو، خپلې تجربې ورسره شریکې کړو او داسې روزل شوې څېرې چمتو کړو چې راتلونکي کې د ملي لوبډلو برخه شي».
د کرېکټ بورډ د معلوماتو له مخې، له دې کمپ سره هممهاله د ظرفیت لوړونې څانګه په همدې لوبغالي کې د ملي او الف لوبډلو او د کورني ېکرکټ د ۳۰ مخکښو لوبغاړو لپاره هم یو بل تمریناتي پروګرام پر مخ وړي.
د ملګرو ملتونو د نشهیي توکو او جرمونو پر ضد ادارې (UNODC) ویلي په غزني کې یې د د ښځینهوو د درملنې ۲۰ بستریز مرکز کې سلګونه ښځې او ماشومان د نشهیي توکو د کارونې له ستونزې ژغورل شوي. وایي، دې اقدام یې د زیانمنو ښځو ژوند کې مهم بدلون راوستی.
ددغه ادارې په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دې مرکز د پرانیستې پر مټ د ښځو او ماشومانو لپاره د نشهیي توکو د درملنې یوه اغیزمنه لاره برابره شوې ده. خبرپاڼه زیاتوي، دغه مرکز د خاصو مالي مرستو له لارې د افغانستان ځانګړې باور صندوق (STFA) په ملاتړ چارې مخته وړي.
د دې مرکز د یوې برخې په توګه، د غزني یوې مېرمنې، امینه کیسه هم وړاندې شوې چې د نشهیي توکو له اعتیاد څخه یې د رغیدو سفر پیل کړی. هغې د درملنې پر مهال ویلي: «هره ورځ چې په مرکز کې تیره شوه، نوې هیله مې پیدا شوه. ورو ورو مې په دې باور راغی چې بیا کولی شم روغ او عادي ژوند ولرم».
په افغانستان کې د ملګرو ملتونوچارواکي وايي: «د امینې کیسه یوازې یوه نمونه ده، زموږ هدف دا دی چې د سلګونو زیانمنو ښځو ژوند کې عملي بدلون راولو او هغوی د روغتیا، ځان باور او اقتصادي استقلال په لور ورسوو».
په خبرپاڼه کې راغلي، مرکز د ۲۰ بسترو وړتیا لري او د ښځو تر څنګ ماشومان هم پکې شامل دي.
د دې پروګرام له لارې د کورنیو ملاتړ شوی چې د اعتیاد له منفي اغیزو څخه خوندي پاتې شي او د بیا رغونې پروسه په خوندي چاپیریال کې بشپړه کړي.
خبرپاڼه زیاتوي، امینه اوس د شخصي کورونو او هوټلونو په صفایۍ کې کار کوي او د سلګونو نورو ښځو لپاره د درملنې یو مثال ګرځیدلې ده.
امنې ویلي: «زه ریښتیا خوشحاله یم چې روغتیا مې بیرته ترلاسه کړه او کولی شم خپل ژوند په مسولیت سره پرمخ یوسم. زه دعا کوم چې هر څوک چې د دې خدماتو په وړاندې کولو کې مرسته کړې، بریالي شي.»