سرچینې: کابل کې د دیني عالمانو غونډه د ملا هبت الله په مشرۍ شوې

نوموړې د خپلو خبرو پرمهال وویل، چې نړیواله ټولنه د طالبانو له چلنده ستړې شوې ده.

نوموړي ویلي، چې د طالبانو منځ کې ځینې په دې مفکوره دي، چې افغانستان باید له نړۍ سره اړیکې ولري، خو ځینې بیا یې له اړیکو لرلو څخه ځان لرې ساتي.

پر همدغه مهال نوموړې وویل، چې په افغانستان کې امنیتي وضعیت په ظاهره ښه دی او میلیونونه کسان له نسبي امنیت څخه برخمن دي.

نوموړي زیاته کړه، چې افغانستان کې بشري وضعیت مخ په ځوړند روان دی او د ښځو په وړاندې سخت کاري محدودیتونه دي.

د یوناما سرپرستې په افغانستان کې د اقلیمي بدلون او طبیعي پېښو له امله د اقتصادي بحران کچه مخ په لوړه روانه وښوده.

همدارنګه نوموړې وویل، چې له ګاونډیو هېوادونو څخه د میلیونونو افغانانو راتګ هم د افغانستان پر اقتصادي وضعیت منفي اغېز کړی دی.

د سمریکوف په وینا، د مالي سرچینو ټاکلو پروسه روانه ده او تړونونه به سږکال عملي شي. هغه ټینګار کړی چې تاجکستان له افغانستان سره د اوږدې پولې د خوندي کولو په برخه کې د ډله ییز امنیت تړون سازمان د پروګرام له مخې د پام وړ کارونه ترسره کړي دي.

تاجکستان له افغانستان سره له ۱۳۰۰کیلومترو څخه زیاته ګډه پوله لري او د دې سیمې امنیت په وروستیو کلونو کې د پام وړ اندېښنې راپورته کړې دي.

په ۲۰۲۴کال کې ډله ییز امنیت تړون سازمان د پنځو کلونو لپاره یو ځانګړی دولتي پروګرام تصویب کړ چې موخه یې د تاجکستان د پولې د کنټرول پیاوړتیا، د سرحدي بنسټونو بیارغونه او د نویو امنیتي تجهیزاتو برابرول دي.

د دې پروګرام لومړی پړاو په ۲۰۲۵ کال کې پیل شوی او تر دې دمه یو شمېر وسلې او پوځي تجهیزات تاجکستان ته سپارل شوي دي.

تاجکستان له دې وړاندې تاییدکړې وه چې د افغانستان له لوري په سرحدي بریدونو کې یې پنځه سرتېري وژل شوي. له دې وروسته ولسمشر امام علي رحمان امنیتي ادارو ته امر وکړ چې د پولې د امنیت د لا پیاوړتیا لپاره بیړني اقدامات وڅېړي.

همدارنګه، په بدخشان کې ځایي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې څو ورځې وړاندې د مایمي ولسوالۍ له رضوي کلي څخه د افغانستان له خاورې د تاجکستان د شادک په پوله کې دوه چینايي وګړي په نښه شوي وو.

په داسې حال کې چې ګڼ څارونکي شک کوي چې ایا اروپايي اتحادیه به د اوکراین ملاتړ جاري وساتي که نه، د اروپايي شورا رییس انتونیو کوسټا وویل، چې اروپايي اتحادیه به دا ملاتړ بې قید او شرطه کوي.

هغه وویل، « موږ به هغه څه ونه کړو، چې ځینو نورو په افغانستا ن کې وکړل».

نوموړي په دوبلین کې د خبري ناستې په ترڅ کې دې ته په اشاره، چې په۲۰۲۱ کال کې له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو ګډوډ وتلو طالبانو ته اجازه ورکړه چې بیرته واک ته ورسیږي، وویل، « اروپايي اتحادیه او غړي هېوادونه د روسي تیري له لومړۍ ورځې راهیسې د اوکراین اصلي ملاتړي پاتې دي».

نوموړي زیاته کړه، « کله چې موږ د سولې خبره کوو، یوازې د جګړو د بندیدو په معنا نه ده، بلکې یوه عادلانه او اوږدمهاله سوله ده چې د اوکراین او ټولې اروپا امنیت به تضمین کړي».

دغه مرسته چې د خوراکي او غیرخوراکي توکو ۱۲مه جوپه ده، د ترکیې سرې میاشتې، آفاد او ای ایچ ایچ بنسټونو له خوا افغانستان ته استول شوې وه.

د سپارلو په مراسمو کې د طالبانو د افغاني سرې میاشتې ټولنې مشر شهاب‌الدین دلاور د ترکیې له دوامدارو مرستو مننه کړې او ژمنه یې کړې چې دا توکي به په شفاف ډول اړمنو کورنیو ته ووېشل شي.

هرات کې د ترکیې سرکونسل تزجان قاضي اوغلو د یادې بشري مرستې په اړه وویل، چې دغه ۱۲۷۱ ټنه د خوراکي او غیر خوراکي توکو مرسته د طبیعي او غیر طبیعي پېښو له امله د زیانمنو شویو کورنیو ستونزو د حل په موخه افغانستان ته را استول شوې او د ترکیې سره میاشت او نور خيريه بنسټونه به په هر ډول حالت کې د افغان ولس لاسنیوي او ملاتړ ته دوام ورکړي.

د یادولو وړ ده چې ترکیې تر دې وړاندې هم په ۱۱جوپو کې سلګونه ټنه بشري مرستې افغانستان ته استولې دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نورالله جلالي د پولیو د وضعیت او د رسنیو د رول اړه غونډه کې ویلي، چې پولیو د افغان ماشومانو روغتیا ګواښي او طالبان هڅه کوي د یادې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره خپلې هڅې ګړندۍ کړي.

یاد طالب وزیر ویلي، چې په افغانستان کې د پولیو د له منځه وړلو لپاره قوي تعهد لري.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نورالله جلالي په وینا، سږکال په افغانستان کې د پولیو ۹ مثبتې پیښې ثبت شوې دي.

جلالي زیاته کړې:«په هغه سیمو کې چې کورنۍ خپل ماشومان د واکسین ورکولو لپاره نه شي حاضرولی، خو بیا د نورو پروګرامو له لارې واکسین ورته رسوي او د یادو هڅو په پایله کې سږکال د پولیو مثبتي پیښې کمې شوې او سږکال یوازې ۹ مثبتې پیښې ثبت شوې دي.»

جلالي ویلي، چې د پولیو واکسین پر منظمو کمپاینونو سربیره لا هم له ځینو ستونزو سره مخ دي.

نوموړي زیاته کړې، چې ځینې کسان لا هم د پولیو په ګډون واکسینونو ته د شک په سترګه کوي او په دې برخه کې همکاري نه کوي.

نوموړي ویلي، په افغانستان کې د پولیو ویریوس د بشپړ له منځه وړلو لپاره د سیمه یيزو رسنیو، عالمانو، قومي مشرانو او نورو ډلو همکاري اړینه ده.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر پرداسې مهال د پولیو د ګواښونو په اړه اندېښنه شریکوي چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته یادې ډلې کور په کور د پولیو پر واکسین بندیز لګولی دی او د پولیو واکسین څانکې په جوماتو کې راټولو شویو ماشومانو ته ورکول کېږي.

دې ډلې د جمهوري نظام د واکمنۍ په کلونو کې وخت ناوخته د پولیو واکسین کمپاین کوونکي او واکسیناتوران هم په نښه کړي دي.