• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

پخوانی امریکایي چارواکی: هېوادونه په افغانستان کې د ښځو د ځپلو له امله له مرستو ډډه کوي

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۴۸ GMT+۰

د امریکا د دفاع وزارت پخوانی مرستیال ډېوېډ سیډني وايي، چې په افغانستان کې «جنسيتي توپیر» روان دی او ښځې د ژوند له ټولو برخو اېستل شوې دي. د هغه په خبره، ډېری هېوادونه پر افغان ښځو د دوامداره ظلم له امله په مستقیم ډول افغانستان ته د بشري مرستو لېږلو ته زړه نه ښه کوي.

ښاغلي سیډني له الجزیرې شبکې سره په مرکه کې زیاته کړې، چې طالبانو د ښځو د کار مخه په ځانګړي ډول د ملګرو ملتونو په دفترونو او د بشري مرستو د وېش په برخو کې نیولې، چې له امله یې په عملي ډول خلکو ته د اغېزمنو مرستو رسول ناشونې شوي دي.

سیډني زیاته کړه، چې د طالبانو له واکمنېدو مخکې د افغانستان د تخنیکي او اداري وړتیا لویه برخه پر لوستو ښځو ولاړه وه او د هغوی له اېستلو سره هېواد له سخت بشري ناورین او د مسلکي کدرونو له کمښت سره مخ شوی دی.

هغه چې د افغانستان د امریکايي پوهنتون پخوانی رییس هم و ټینګار وکړ، تر هغه چې ښځې ونه‌شي کولای په ټولنه کې خپل رول ولوبوي، د افغانستان خلک به د لوږې او پراخ محرومیت له جدي ګواښ سره مخ وي.

تر دې وړاندې د بشري حقونو بنسټونو هم په افغانستان کې روان وضعیت «د جنسیتي اپارټایډ څرګنده بېلګه» بللې وه. د ښځو د حقونو فعالانو له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې په افغانستان کې جنسیتي اپارټایډ په رسمیت وپېژني.

د ښځو د حقونو فعالان وایي، چې طالبانو له عامه ډګر څخه د ښځو د اېستلو لپاره تر اوسه له ۱۶۰ زیات لیکلي او شفاهي فرمانونه صادر کړي دي.

ترویج لرونکی

ایا غواړئ چې د عمر له ډېرېدو سره ځوان پاتې شئ؟
۱
معلومات او ټېکنالوژي

ایا غواړئ چې د عمر له ډېرېدو سره ځوان پاتې شئ؟

۲

ترکیې ۲۰زره افغانانو ته د مالدارۍ په برخه کې کاري ویزې صادرې کړې دي

۳

طالبانو د هبت‌الله تر توشیح وروسته د زوجینو د تفریق اصولنامه په رسمي جریده کې خپره کړې

۴

روسی چارواکی: په کابل کې به د روسیې د ولسي ډیپلوماسۍ مرکز جوړ شي

۵

ملا شیرین د کندهار د ولسوالیو له امنیه قوماندانانو سره د نشه‌يي توکو په تړاو ناسته کړې

•
•
•

نور کیسې

د طالبانو او هند د روغتیا وزیرانو د «افغانستان لپاره د درملو برابرولو» په اړه خبرې وکړې

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۴۴ GMT+۰

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي د چهارشنبې په ورځ په نوي ډیلي کې د هند د روغتیا وزیر جګت پرکاش ندا سره ولیدل. د هند د عامې روغتیا وزیر وویل، چې په دې لیدنه کې د افغانستان لپاره د «درملو د اوږدمهاله برابرولو» په اړه خبرې وشوې.

هغه زیاته کړه، چې هند له افغانستان سره د بشري مرستو او روغتیا همکارۍ ته ژمن دی او دواړو خواوو د دې همکارۍ د پیاوړتیا په ځانګړې توګه د درملو په برخه کې لارې چارې وڅېړلې.

د هند د عامې روغتیا وزیر په وینا، د دې لیدنې پر مهال په سمبولیک ډول د سرطان درمل او واکسینونه افغانستان ته وسپارل شول. هغه همدارنګه وویل، یوه لويه جوپه چې درمل، واکسینونه او د ۱۲۸ سلایسه سي‌ ټي‌ سکن الې پکې شاملې دي، ډېر ژر به افغانستان ته ولېږل شي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر د درملو د وارداتو د اسانتیا لپاره هند ته سفر کړی دی. طالبانو تر دې وړاندې له پاکستان څخه د درملو واردات درولي وو او هڅه کوي، چې هندي او ایراني درمل د پاکستاني درملو پر ځای وکاروي.

دا په تېرو دوو میاشتو کې هند ته د طالبانو د درېیم وزیر سفر دی. تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو او سوداګرۍ وزیران هم هند ته تللي وو.

د امرالله صالح ادعا: امریکا یوازې په ډسمبر میاشت کې طالبانو ته ۸۵ میلیونه ډالر ورکړي دي

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۳۸ GMT+۰

د افغانستان د پخواني ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح ادعا کړې، چې یوازې د ۲۰۲۵کال د ډسمبر په میاشت کې د امریکا له لوري طالبانو ته ۸۵میلیونه ډالر رسېدلي دي.

صالح د چهارشنبې په ورځ ( د لیندۍ ۲۶مه) په خپلو تازه څرګندونو کې ویلي، د ډسمبر پر ۱۷مه د کابل پر وخت سهار ۹:۳۰بجې د «معلم» په نوم یوې چارټر الوتکې د کابل هوايي ډګر ته ۴۰میلیونه امریکايي ډالر راوړل او طالبانو ته یې وسپارل. د هغه په وینا، دغه الوتکه تر غرمې ۱۲:۳۰بجو پورې په کابل کې پاتې شوه او وروسته بېرته والوتله.

د امرالله صالح د معلوماتو له‌مخې، د همدې پیسو په ګډون یوازې په روانه میاشت کې طالبانو ته د نوې چاپ شوې نغدې مرستې ټولې ۸۵میلیونه ډالرو ته رسېږي. نوموړي ټینګار کړی، چې د نړۍوال بانک په راپورونو کې د دغو نغدي پیسو د لېږد هېڅ رسمي یادونه نه ده شوې.

صالح زیاته کړې، چې د امریکا د کانګرس ځینو «صادق» غړو هڅه کوله دا بهیر ودروي او ان تر تېرې اوونۍ پورې یې تمه لرله چې دا مرستې به بندې شي، خو د هغه په وینا داسې ښکاري چې دا لړۍ د درېدو نیت نه‌لري.

صالح همداراز ویلي، د دوحې په تړون کې پټې ضمیمې موجودې دي او روانې مالي مرستې له هغو پټو ژمنو سره تړاو لري. نوموړي ټینګار کړی، چې تر دې موضوع لاندې لا ډېرې ژورې او ناڅرګندې معاملې پرتې دي.

امرالله صالح په پای کې پوښتنه کړې، چې د امریکا د پخوانۍ ادارې او د طالبانو د مشر ملا هبت‌الله ترمنځ کوم ګډ اهداف یا اړیکې شته چې د دغسې مرستو دوام ته زمینه برابروي؟

تر دې مخکې د امریکا د کانګرس دوو جمهوري‌پالو غړو ویلي و، چې د دغه هېواد له بهرنيو چارو وزير مارکو روبیو سره يې کتلي او هغه ژمنه ورکړې، چې پر هغه خیریه او نادولتي بنسټونو به مالي مرستې ودروي چې د امریکا حکومت پیسې د طالبانو لاس ته رسېږي.

ټیم بورچټ د لیندۍ په ۲۱مه یو ځل بیا د امریکا له سنا وغوښتل، هغه لایحه تصویب کړي چې په افغانسان کې د امریکا بشردوستانه مرستو ته په بشپړه توګه د طالبانو لاسرسی بندوي. هغه یو ځل بیا ادعا وکړه، چې د امریکا حکومت «هره اوونۍ ۴۰ مېلیونه ډالر طالبانو ته لېږي.»

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا حکومت څو ځله دغه خبره رد کړې، چې ګواکې طالبانو ته نغدې پیسې استوي.

نصیر احمد اندېشه: په سیمه او نړۍ کې افغان کډوال له ننګونو سره مخ دي

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۳۱ GMT+۰

په جینوا کې د افغانستان دایمي استازی نصیر احمد اندېشه وایي، د کډوالو د نړۍوال فورم د پرمختګ ارزونه کې د سیمې له هېوادونو څخه د افغان کډوالو د جبري اېستلو وضعیت ته پر رسېدګۍ ټینګار شوی. نوموړي ویلي، په سیمه او نړۍ کې افغان کډوال له جدي ننګونو سره مخ دي.

اندېشه د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۶مه) پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي، چې په پاکستان، ایران، ترکیه، سیمې او د نړۍ هېوادونو کې افغان کډوال له لویو ننګونو سره مخ دي.

د نوموړي په خبره، شاوخوا ۴ میلیونه کسان په زور افغانستان ته ستانه شوي او د بشري حقونو له سرغړونې سره مخ دي.

اندېشه ټينګار کړی، چې هېوادونه دې د افغان کډوالو د «نه اېستلو» اصل ته دروناوی وکړي او دغه راز هغه له افغان کډوالو سره د بشري مرستو د زیاتوالي غوښتنه هم کړې.

نصير احمد اندېشه زیاتوي: «د افغانانو په خوندیتوب سره عدالت او حساب ورکونه باید زموږ د کړنو لارښود وي.»

دا په داسې حال کې ده، چې په وروستیو میاشتو کې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو د نیولو او په جبري ډول د بېرته ستنولو عملیات خورا چټک شوی دی. د پاکستان په پلازمینې اسلام‌اباد او نورو ښارونو کې پولیس کور په کور د افغانانو د لټون عملیات کوي او په ډېرو سیمو کې د هغوی د کورونو دروازې ماتې شوې دي.

دې لړۍ د ډېرو افغانانو د ژوند شرایط سخت کړي او د بشري مرستو اړتیا یې زیاته کړې ده.

له بل پلوه د ایران د خراسان رضوي ولایت امنیتي مرستیال امیرالله شمقدري د دوشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۶مه) ویلي، چې په وروستیو میاشتو کې نږدې یو میلیون او ۸۰۰ زره افغان کډوال د دوغارون-اسلام‌کلا له پولې افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.

طالبانو په ژمي کې د برېښنا د کمښت د ستونزې پر کمولو ټینګار کړی

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۰۱ GMT+۰

که څه هم ډېری هېوادوال د ژمي په موسم کې د برېښنا د کمښت له ستونزو سره مخ دي، خو د طالبانو د برېښنا شرکت مشر په ژمي کې د برېښنا پر چمتوالي ټینګار کړی دی. عبدالباري عمر له خپلو کارکوونکو غوښتي، چې خلکو ته د خدمتونو په وړاندې کولو کې بېړني ګامونه واخلي.

د طالبانو تر واک لاندې د برېښنا شرکت د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۶مه) ویلي، چې د دوی اجراييوي مشر عبدالباري عمر له خپلو کارکوونکو سره په یوه ناسته کې غوښتنه کړې، چې «پېرودونکو ته د خدمتونو وړاندې کولو، ژمي ته د چمتووالي پر نیولو، د شبکې تخنیکي اصلاحاتو لپاره د ګړندیو ګامونو پورته کولو، خپلو دندو کې د اخلاص له‌مخې د خلکو خدمت» وکړي.

عمر د عوایدو پر راټولو، پر پوړوړو پېرودونکو د لګښتونو د پيسو پر تحویلۍ او د ناقانونه برېښنا کارونې پر مخنیوي ټينګار کړی.

خلک شکایت کوي، چې ډېری مهال په ولایتونو او لرو سیمو کې د ژمي د سړې څپې په را رسېدو زیات مهال برېښنا نه وي او دوی له ګڼو ستونزو سره مخ وي.

محمد محقق: نړۍواله ټولنه له طالبانو سره د جګړې مخالفه ده

۲۶ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۱۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۱۸:۳۸ GMT+۰

د وحدت ګوند مشر محمد محقق وایي، د ګاونډیو هېوادونو په ګډون نړۍواله ټولنه او په ټوله کې ختیځ او لوېدیځ نه غواړي چې بیا په افغانستان کې جګړه وشي. محمد محقق د خپل کتاب د مخکتنې په مراسمو کې وویل، چې نړۍواله ټولنه له طالبانو سره د جګړې مخالفه ده.

ښاغلي محقق وویل: «نړۍ وایي جګړه مه‌کوئ. ختیځ او لوېدیځ وایي جګړه مه‌کوئ. ګاونډیان هم وایي جګړه مه‌کوئ.»

هغه له طالبانو وغوښتل، چې له خپلو سخت‌دریځیو تېر شي او معقولو خبرو اترو ته غاړه کېږدي.

دغه سیاسي مشر ټینګار وکړ، چې د ځینو هېوادونو له‌خوا طالبانو ته د مالي مرستو سره سره، نړۍواله ټولنه له دې ډلې څخه په فکري ډول لرې شوې او هېوادونه د دوی حاکمیت نه‌پېژني.

محقق ادعا وکړه، چې «طالبان دایمي نه‌دي» او په دې وروستیو کې په دې تړاو سیاسي جریانونه او ګوندونه «یو غږ» شوي دي.

په دې وروستیو کې یو شمېر ګوندونو او سیاسي جریانونو په یوه ګډه اعلامیه کې له طالبانو سره پر خبرو اترو ټینګار کړی دی. څارونکي باور لري، چې دا اعلامیه ښايي د ایران په ګډون د سیمې د ځینو هېوادونو تر فشار لاندې خپره شوې وي. له دې اعلامیې وروسته ایران د افغانستان په اړه د سیمې د هېوادونو د استازو په ګډون د یوې ناستې کوربتوب وکړ؛ خو طالبانو پکې له ګډون څخه ډډه وکړه.

محمد محقق یو ځل بیا ټینګار وکړ، چې هېڅوک د جګړې پلوي نه دي.

هغه له طالبانو وغوښتل، چې معقولو او معنالرونکو خبرو ته حاضر شي او له نړۍوالې ټولنې یې وغوښتل، چې د مخالفینو او طالبانو ترمنځ د خبرو اترو زمینه برابره کړي.

محقق د طالبانو له‌خوا د مدني ټولنې او ښځو له استازو سره پر شویو خبرو نیوکه وکړه او ویې ویل، چې اصلي حل‌لاره د جهادي ګوندونو او طالبانو ترمنځ خبرې دي.

هغه خبرداری ورکړ، چې که طالبان خبرو ته حاضر نه‌شي، نو له جګړې به هېڅ ګټه وانخلي.

هغه له ټولنیز ډګر څخه د ښځو له اېستلو، تبعیض او په افغانستان کې د سیاسي مشروعیت د بحران په اړه وویل: «طالبانو هر څه له‌منځه یوړل.»

طالبان تل وایي، چې د افغانستان ناورین پای ته رسېدلی، سراسري امنیت ټینګ شوی او خبرو ته اړتیا نشته. دا ډله د سیاسي مشرانو د بېرته ستنېدو غوښتنه کوي، خو سیاسي مشران په افغانستان کې د سیاسي او ولسي فعالیت اجازه نه‌لري.