د طالبانو د روغتیا وزیر: هند ژمنه کړې چې په روغتیایي برخه کې به افغانستان پرځان بسیا کړي

په یادو مراسمو کې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملابرادر هم ګډون کړی و. د طالبانو د ریاست اوزرا اقتصادي معاونیت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، پر یادې پروژې شاوخوا یو مېلیارد او ۸۸۶ مېلیونه افغانۍ لګښت راځي چې چارې به یې په درېیو کلونو کې بشپړې شي.

د یادو مراسمو پر مهال د اوبو او انرژۍ وزارت د تجدیدپذیر انرژیو رییس مولوي عبدالرحمان رحماني ویلي، چې د دغه پروژې له عملي کېدو سره به په یادو ولسوالیو کې نږدې ټولې کورنۍ د برېښنا له خدمتونو برخمنې شي.

نوموړي وویل، چې په دغه پروژه کې د ۸۵.۲۴ کیلومترو په اوږدوالي، د ۲۲۰ کیلو ولټه برېښنا مزي غځول، په قوش‌تېپې او درزاب ولسوالیو کې د دوه سب سټېشنونو او دوه توزیعي شبکو جوړول شامل دي، چې د چارو په بشپړېدو سره به یې زرګونه کورنۍ له برېښنا برخمنې شي.

د دغه وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، دغه ښارګوټی په ۱۹۰۶ جریبه ځمکه کې طرحه شوی او ۹۵۶ معیاري استوګنیزې نمرې لري چې د نږدې ۹۵۶۰ کسانو لپاره د استوګنې زمینه برابروي.

خبرپاڼه زیاتوي، د پلان له مخې د سړکونو، عامه تاسیساتو او اړینو خدمتونو اسانتیاوو لپاره ځانګړي ځایونه ټاکل شوي او ټول تفصیل د ښاري اصولو، مسلکي معیارونو او د نفوس د اړتیاوو پر بنسټ ترتیب شوی دی.

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت څرګنده کړې، چې د دغه پلان عملي کېدل به نه یوازې د کډوالو د منظمې استوګنې زمینه برابره کړي؛ بلکې د ښاري پراختیا او ټولنیز ټیکاو په برخه کې هم مهم رول ولوبوي.

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت تر دې وړاندې هم ویلي و، چې په بېلابېلو ولایتونو کې یې اړمنو کډوالو ته د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړې ده. د دغه وزارت په وینا؛ د دایمي مېشتېدنې کمېټې له لوري کندهار، لغمان، بلخ او کندوز ولایتونو کې دغه لړۍ پیل شوې او په نورو ولایتونو کې بیا یاده لړۍ چټکه شوې ده.

سره له دې چې طالبانو افغانستان ته د بېرته ستنېدونکو کډوالو لپاره په ځینو ولایتونو کې د اوسېدو ځانګړي پنډغالي او ښارګوټي جوړ کړي؛ خو تازه ستانه شوي کډوال له بې‌کارۍ او د سرپناه له نه‌شتوالي شکایت کوي او ځینې کسان هڅه کوي بېرته پر ناقانونه لارو له هېواده ووځي.

تازه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر هم ویلي، چې واک ته د یادې ډلې له رسېدو راهیسې ۶،۸ مېلیونه کډوال له ګاونډیو او نورو هېوادونو افغانستان ته ستانه شوي او دغه شمېره د لوړېدو په حال کې ده.

د خبرپاڼې له مخې؛ په یاده موده کې د حیرتان بندر له لارې ۴۸۹زره او ۶۴۲ ټنه، د اقینې بندر له لارې ۵۰زره او ۷۵۲ ټنه، د تورغونډۍ بندر له لارې ۷۴زره او ۸۷۴ ټنه او د خواف–هرات له لارې ۶۸زره او ۸۳۴ ټنه انتقالات شوي چې ټولټال ۶۸۴زره او ۱۰۲ مټریک ټنه کېږي.

خبرپاڼه زیاتوي: «د اوسپنې پټلۍ له لارې د انتقالاتو زیاتوالی د سوداګرۍ فرصتونه زیاتوي، د ملي عوایدو لوړوالي لامل کېږي، اقتصادي ثبات رامنځته کوي او د پرمختګ او ځان بسیاینې لپاره زمینه برابروي.» یاد وزارت همدارنګه ټینګار کړی، چې هڅه کوي د انتقالاتو لپاره مناسب شرایط او د سوداګرو لپاره نورې اسانتیاوې برابرې کړي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت تېره میاشت هم ویلي و، چې د روان ۱۴۰۴لمریز کال د لړم په میاشت کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې ۵۹۶زره او ۷۹۷ مټریک ټنه انتقالات شوي دي.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د کندهار د سپین بولدک، د ننګرهار د تورخم، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه کړای شوي دي.

په دغه راپور کې راغلي، چې له دې ډلې د ننګرهار د تورخم له لارې ۱۲۰۰، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۴۶۴، د هلمند د بهرامچې له لارې۲۸۲، د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ۱۵۴ او د هرات د اسلام‌کلا له لارې۶۷ افغانان ستانه شوي دي.

دغه کمېسیون ټینګار کړی، چې ټول راستانه شوي افغانان په خپلو ولایتونو کې ثبت او د اړوندو ادارو له لوري ورته خدمتونه وړاندې شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ دی. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

تازه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر هم ویلي، چې واک ته د یادې ډلې له رسېدو راهیسې ۶،۸ مېلیونه کډوال له ګاونډیو او نورو هېوادونو افغانستان ته ستانه شوي او دغه شمېره د لوړېدو په حال کې ده.

جان محمد بلیدي له دغه افغانانو سره په ناسته کې ویلي، چې د طالبانو د حکومت له راتګ وروسته په افغانستان کې د روښان فکره او پرمختللي ذهنیت لرونکو خلکو ژوند خورا ستونزمن شوی دی.

نوموړي ویلي، چې ګڼې افغان کورنۍ او په ځانګړې توګه هغه کسان چې له رسنیو، زده‌کړې او روزنې سره تړاو لري؛ د وېرې له امله کډوال شوي او پاکستان ته یې پناه وړې ده. بلیدي وویل: «ډېری افغانان د ویزو په ترلاسه کولو پاکستان ته راغلي؛ خو د بشري چلند پر ځای هغوی د پولیسو او کورنیو چارو وزارت له‌خوا ځورول کېږي او د بډې اخیستنې غوښتنې ترې کېږي.»

هغه له پاکستاني چارواکو غوښتي، چې د افغان کډوالو پر وړاندې له بشري چلند کار واخلي او د هغوی کورنۍ خوندي وساتي او د ماشومانو د زده‌کړې لپاره ځانګړې پاملرنه وکړي. په دغه ناسته کې د افغان کورنیو استازو چې مشري یې نور مرجان کوله، د هغو ستونزو او ننګونو په اړه خبرې وکړې چې بېرته ستنې شوې کورنۍ او په پاکستان کې مېشت افغانان ورسره مخ دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیونې او جبري ستنونې لړۍ په چټکۍ سره روانه ده. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ هم ویلي، چې د ۲۰۲۵کال له پیل راهیسې نږدې ۲.۸ مېلیونه افغانان له پاکستان او ایران نه افغانستان ته ستانه شوي دي.