• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د ایران او افغانستان تر منځ د اړیکو په تړاو د پزشکیان او عراقچي متضادې څرګندونې

۷ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۸ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۰:۵۷ GMT+۰

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي، د افغانستان په ګډون له ګاونډیو هېوادونو سره په بېلابېلو برخو کې اړیکې ښې او پراخې شوې دي، خو د بهرنیو چارو وزیر یې بیا وايي، ایران له طالبانو سره پر ګڼو مهمو موضوعاتو اختلاف لري.

د ایران ولسمشر د شنبې په ورځ (د مرغومي ۶مه) د دغه هېواد د رهبرۍ اړوند رسنۍ سره په مرکه کې د ایران او ګاونډیانو تر منځ د اړیکو په تړاو ویلي، د افغانستان په ګډون له ګاونډیو هېوادونو سره په بېلابېلو برخو کې د ایران اړیکې ډېرې ښې او د پراخېدو په حال کې دي.

مسعود پزشکیان ویلي: «له اذربایجان، ازبکستان، ترکمنستان، افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیې او په فارس خلیج کې له عُمان، امارات، قطر او دې ورته له نورو سره اړیکې مو ډېرې ښې شوې دي.»

خو له دې سره هم مهاله د مسعود پزشکیان د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د شنبې په ورځ (د مرغومي ۶مه) د روسیې په «مېګیمو» پوهنتون کې په خپله وینا کې ویلي، ایران له طالبانو سره پر ګڼو مهمو موضوعاتو ستونزې او ننګونې لري او تر اوسه یې د دې ډلې حکومت په رسمیت نه‌دی پېژندلی.

عباس عراقچي د ایران او طالبانو ترمنځ د شته ننګونو له ډلې د سرحدونو امنیت، د اوبو موضوع، د نشه‌يي توکو قاچاق او کډوالي یادې کړې دي.

عراقچي همداراز ویلي، په افغانستان کې باید ټول خلک دا حق ولري چې د خپل برخلیک او د حکومت د بڼې په ټاکلو کې ونډه ولري، خو طالبان بیا د نظام څرنګوالی داخلي مساله ګڼي او نورو ته په‌کې د مداخلې اجازه نه‌ورکوي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر په عین حال کې ویلي، چې د طالبانو واکمني د افغانستان اوسنی واقعیت دی او تهران د همدې واقعیت پر بنسټ د ستونزو د حل لپاره له دې ډلې سره خبرې او تعامل ته دوام ورکوي.

له دې ټولو سره سره، ایران د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې خپل سفارت فعال ساتلی او په دې وروستیو کې یې په تهران کې د افغانستان سفارت هم طالبانو ته سپارلی دی.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو په تېرو څه باندې څلور کلنې واکمنۍ کې د ایران په سرحدي سیمو کې څو ځلي جګړې هم شوي او له امله یې دواړو خواو ته مرګ‌ژوبله هم اوښتې او ایران په روان کال کې څه باندې یو میلیون افغانان هم له خپل هېواد څخه په جبري توګه افغانستان ته واستول او دغه بهیر همداراز دوام لري.

ترویج لرونکی

هبت الله اخوندزاده؛ د کچلاغ د الحاج جومات له امامته د طالبانو تر امارته
۱

هبت الله اخوندزاده؛ د کچلاغ د الحاج جومات له امامته د طالبانو تر امارته

۲

طالبان د افغانستان خلاف لاس موټرو شټرینګونه بدلوي

۳

لينډسي ګراهم: د سعودي، قطر او پاکستان له لوري د ابراهیمي تړون نه منل به جدي پایلې ولري

۴

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت له ۸۲ ډېر کارکوونکي ګوښه کړل

۵

د پاکستاني طالبانو تحریک د لوی اختر د درېو ورځو لپاره د اوربند اعلان وکړ

•
•
•

نور کیسې

د میانمار پوځي شورا؛ له پنځه کلنې کورنۍ جګړې وروسته په دې هېواد کې ټاکنې ترسره کېږي

۶ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۵۵ GMT+۰

په میانمار کې د سختو محدودیتونو تر سیوري لاندې ټاکنې د یکشنبې په ورځ (د مرغومي ۷مه) پیلېږي. دا ټاکنې وروسته له هغه ترسره کېږي، چې پوځ پنځه کاله مخکې ټاکل شوی حکومت له واکه ګوښه کړ او کورنۍ جګړه پیل شوه. اوس واکمنه پوځي شورا دا بهیر د ډېموکراسۍ پر لور د بیا ستنېدو هڅه بولي.

د دغه هېواد د رسنیو د معلوماتو له‌مخې، پخوانۍ مشره اونګ‌سان سوچي لا هم په بند کې ده او ګوند یې وروسته له هغه منحل شو، چې پوځ د ۲۰۲۱ کال د فبرورۍ په میاشت کې لس کلنه ډېموکراتیکه تجربه پای ته ورسوله.

فعالانو، لوېدیځو ډیپلوماتانو او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو مشر ټولو هغه ټاکنې غندلې دي، چې د یوې میاشتې په موده کې په پړاوونو کې ترسره کېږي او زیاته کړې یې ده، چې د رایې پاڼې د پوځ د متحدینو په ګټه برابرې شوې او پر مخالفینو سخته ځپنه شوې ده.

تمه کېږي، چې د پوځ پلوی «د اتحاد، همبستګۍ او پراختیا ګوند» به تر ټولو ستر ګوند شي؛ هغه څه چې د منتقدانو په وینا د پوځي واکمنۍ نوې بڼه ښيي.

د سوېل ختیځي اسیا دا هېواد شاوخوا ۵۰ میلیونه نفوس لري، چې د کورنۍ جګړې له امله زیانمن شوی او د وسله‌والو تر واک لاندې سیمو کې به رایه اچونه ونه‌شي.

د پنجشېر په دوو ولسوالیو کې به ډېر ژر د بېروج د نویو کانونو د استخراج چارې پيل شي

۶ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۲۳ GMT+۰

په پنجشېر کې ځايي طالبان وايي، په عنابه او ابشار ولسوالیو کې د بېروج د نویو کانونو د استخراج چارې څه موده مخکې په ازمایښتي ډول پیل شوې وې او د بېروج نمونو له ترلاسه کېدو وروسته ټاکل شوې په نږدې راتلونکې کې یې په رسمي توګه د استخراج چارې پیل شي.

د پنجشېر لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د شنبې په ورځ (د مرغومي ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په عنابه او ابشار ولسوالیو کې د بېروج دغه نوي کانونه اوس د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د تخنیکي انجنیرانو له‌خوا تثبیت او ازمایښتي کېندنې هم په‌کې شوي دي.

د خبرپاڼې پر بنسټ، په دې ازمایښتي کېندنو کې د بېروج نمونې ترلاسه شوي او ټاکل شوې په نږدې راتلونکې کې یې په رسمي توګه د کېندنو او استخراج چارې پیل شي.

په خبرباڼه کې ویل شوي: «د پنجشېر رهبري د کانونو د استخراج د لمن پراخېدل د سیمه‌ییز او ملي اقتصاد د ودې او همداراز د ځايي اوسېدونکو لپاره د کاري زمینو د برابرېدو لپاره مهم ګڼي».

د خبرپاڼې له‌مخې، د پنجشېر د کانونو د اېستلو په چارو کې د سیمې څه باندې ۱۵ زره کسان پر کار بوخت دي.

خو د شنونکو په باور، د دغو کانونو ټول عاید د طالبانو خزانې ته ځي او د ځايي اوسېدونکو د هوساینې لپاره هېڅ کار هم نه‌کېږي.

ځايي اوسېدونکي هم تر دې مخکې له طالبانو غوښتي، چې د کانونو د را اېستنې او پلورنې یوه برخه عاید د پنجشېر اوسېدونکو لپاره د اسانتیاوو د برابرولو او همداراز په عمومي ډول د خلکو د هوساینې لپاره ولګوي، خو طالبان د ځايي اوسېدونکو دغو غوښتنو ته په نه‌پام سره ټول عاید خپلې خزانې ته لېږدوي.

د عراق لومړی وزیر: امریکا په بغداد کې له ایران سره د خبرو اترو لپاره موافقه کړې ده

۶ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۱۴ GMT+۰

د عراق لومړي وزیر محمد شیاع السوډاني ویلي، چې بغداد د امریکا او ایران ترمنځ د دوه‌اړخیزې لیدنې د تنظیم لپاره یوه «مهمه» هڅه روانه کړې، څو خبرې اترې بیا پيل شي. نوموړي زیاته کړې، چې امریکا هم په دې اړه خپله موافقه څرګنده کړې ده.

السوډاني وویل، چې د امریکا حکومتي چارواکو په بغداد کې له ایران سره د خبرو اترو د ترسره کولو لپاره خپله موافقه اعلان کړې ده. د هغه په ​​وینا، دا مسله په ځانګړي ډول تېره میاشت عراق ته د امریکا د سفیر د سفر په جریان کې راپورته شوه.

د عراق لومړي وزیر زیاته کړې، چې په دې تړاو په لوړه کچه هڅې او اړیکې روانې دي، خو ټینګار یې وکړ چې دا بهیر ډاډ او باور ته اړتیا لري.

هغه زیاته کړې، چې په نورو هېوادونو کې هم خبرې شوې، خو د هغه په وینا دا خبرې د ګواښ او اخطار له ژبې سره مل وې.

نوموړي وویل:«دا خبرې د ګواښ او اخطار له ژبې سره ملې وې، چې ایراني لوری یې نه‌مني او د دغو خبرو او لیدنو د ماهیت په اړه د روڼتیا غوښتنه کوي».

السوډاني ټینګار وکړ، چې عراق به په دې لاره کې خپلو هڅو ته دوام ورکړي او زیاته یې کړه، چې دا موضوع کېدای شي د لومړي ځل لپاره د بغداد له لوري په ښکاره ډول مطرح کېږي.

کاناډا له اوکراین سره د دوو میلیاردو ډالرو څخه زیاتې مرستې ځانګړې کړې دي

۶ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۴۲ GMT+۰

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د شنبې په ورځ د کاناډا د هلیفاکس ښار ته د لنډ تمځای پر مهال د دغه هېواد له لومړي وزیر مارک کارني سره ولیدل. دا لیدنه امریکا ته د هغه د سفر تر مخه ترسره شوې وه.

مارک کارني په دې لیدنه کې اعلان وکړ، چې کاناډا به ۲.۵ میلیارد ډالر اقتصادي مرسته اوکراین ته ځانګړې کړي.

کاناډا ته د زېلېنسکي سفر تر هغې وروسته ترسره شو، چې نوموړي د جمعې په ورځ له مارک کارني سره ټلیفوني خبرې کړې وې. زېلېنسکي په یوه بیان کې ویلي، چې د کاناډا لومړي وزیر هغه د امریکا له‌خوا د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو لپاره د روانو ډیپلوماتیکو هڅو په اړه خبر کړی دی.

د کاناډا لومړي وزیر هم د مذاکراتو په بهیر کې د اوکراین د ملاتړ یادونه کړې او ټینګار یې کړی، چې پر روسیې باید خبرو ته د حاضرېدو لپاره فشار زیات شي.

ټاکل شوې ده، چې زېلېنسکي د یکشنبې په ورځ د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره په لیدنه کې د اوربند لپاره د ټرمپ د ۲۰ ماده‌ییز پلان او اوکراین ته د امنیتي تضمینونو د ورکړې په اړه خبرې وکړي.

هغه زیاته کړه، چې په دې لیدنه کې به د یو «اقتصادي تړون» په اړه هم بحث وشي او اوکرایني لوری به په‌کې «ځمکنۍ یا ارضي مسلې» هم مطرح کړي.

مسکو ټینګار کوي، چې اوکراین باید له هغو پاتې سیمو څخه هم لاس واخلي، چې لا هم د دونباس په سیمه کې د اوکراین تر کنټرول لاندې دي؛ خو اوکراین دا غوښتنه رد کړې ده.

روسیې د لوهانسک د سیمې ډېره برخه او د دونتسک شاوخوا ۷۰ سلنه نیولې ده؛ دا هغه دوې سیمې دي، چې دونباس جوړوي.

زېلېنسکي د همدې اوونۍ په پیل کې ویلي و، چې دی چمتو دی څو د سولې د یوه پلان د برخې په توګه د اوکراین ځواکونه د دې هېواد د ختیځ له صنعتي زړه څخه وباسي؛ خو یوازې په هغه صورت کې چې روسیه هم شاتګ وکړي او دا بې‌وسلې سیمه وګرځي او د نړۍوالو ځواکونو تر څار لاندې وي.

زېلېنسکي د جمعې په ورځ وویل، چې د امریکا او اوکراین ترمنځ یو احتمالي تړون ۹۰ سلنه بشپړ شوی او زیاته کړې یې ده، چې ځمکنۍ مسلې د سولې په دغو خبرو کې تر ټولو لوی خنډ دي. هغه وویل: «زموږ موخه دا ده، چې دا کار ۱۰۰ سلنې ته ورسوو، خو دا اسانه نه ده.»

په همدې حال کې د کرملېن ویاند ډیمیتري پېسکوف د جمعې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې د روسیې د ولسمشر د ځانګړي استازي او امریکایي استازو تر وروستۍ لیدنې وروسته هوکړه شوې، چې خبرې به دوام ومومي.

د خوړو نړۍوال پروګرام: دمګړی په افغانستان کې ۱۷ میلیونه خلک د لوږې له ګواښ سره مخ دي

۶ مرغومی ۱۴۰۴ - ۲۷ دسمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۲۲ GMT+۰

د ملګرو ملتونو د خوړو نړۍوالو پروګرام خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د لوږې او خوارځواکۍ کچه په شدت سره لوړه شوې او دمګړی څه باندې ۱۷ میلیونه افغانان د لوږې له ګواښ سره مخ دي. دغه سازمان زیاتوي، په تېر کال کې دغه شمېر ۱۴ اعشاری ۸ میلیونه و.

د خوړو نړۍوال پروګرام چې د نړۍ په ۱۲۰ هېوادونو کې فعالیت لري، په دې وروستیو کې د بودیجې له کمښت سره مخ شوی او دغه وضعیت یې هم چارې ټکنۍ کړې دي.

د دغه پروګرام په وینا، په تېرو کلونو کې په افغانستان کې ۱۴ اعشاریه ۸ میلیونه کسان له لوږې حالت سره مخ و، خو سږکال ۳ میلیونه نورې ښځې، نارینه او ماشومان هم ور زیات شوي او په ټوله کې څه باندې ۱۷ میلیونه افغانان له لوږې سره مخ دي.

د خوړو نړۍوال پروګرام په ماشومانو کې د خوارځواکۍ کچې لوړېدو ته په اشارې سره ویلي: «ښايي په راتلونکي کال کې پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو شمېر نږدې ۴ میلیونو ته ورسېږي، په داسې حال کې چې د اړینو خدماتو بهیر ټکنی شوی او د درملنې اسانتیاوې د هرې ورځې په تېرېدو سره کمېږي».

دغه پروګرام همداراز خبرداری ورکړی، که وخت په وخت پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو درمله ونه‌شي، نو د دغو ماشومانو ژوند تر دې وروسته مرګ ګواښي. د خوړو پروګرام زیاتوي: «د ژمي په سړو میاشتو کې چې خواړه کم وي، د ماشومانو د مړینې کچې د لوړېدو احتمال ډېر دی».

د افغانستان لپاره د خوړو د نړۍوال پروګرام رييس جان ایلېیف ویلي: «زموږ ډلې کورنۍ ګوري چې څو ورځې پرله‌پسې په کافي اندازه خواړه نه‌خوري او د ژوندي پاتې کېدو لپاره سختې لارې غوره کوي».

په داسې حال کې چې پرله‌پسې وچکالیو افغانستان او په ځانګړې توګه کروندګر ځپلي، طبیعي پېښو او اقلیمي بدلون ډېری کورنۍ بې‌ځایه کړي او همداراز د خلکو عایداتي سرچینې له‌منځه تللي، له پاکستان او ایران څخه جبري ستنېدونکو افغانانو دغه وضعیت لاپسې کړکېچن کړی دی.

د روان کال له پیل راهیسې څه باندې ۲نیم میلیونه افغانان له ګاونډيو هېوادونو او په ځانګړې توګه له پاکستان او ایران څخه په جبري توګه افغانستان ته لېږدول شوي او ښايي دغه د ستنولو بهیر په ۲۰۲۶ کال کې هم دوام ومومي.

سره له دې چې د ناورین لمن د هرې ورځې په تېرېدو سره پراخېږي، خو د افغانستان لپاره بشري مرستې راکمېږي. دغو نړۍوالو بشري مرستو لږ تر لږه د لوږې او خوارځواکۍ له سخت وضعیت څخه مخنیوی کاوه.

ایلېیف زیاته کړې: «موږ باید د افغانستان له خلکو سره ودرېږو چې په دې بحراني حالت کې پر بشري مرستو تکیه دي او داسې ثابتې لارې وکاروو چې هغوی ته د هیله‌مند ژوند، عزت او سوکالۍ فرصت برابر کړي».

د خوړو نړۍوال پروګرام له مرستندویه هېوادونو او بنسټونو شاوخوا ۶ میلیونه افغانانو ته د ژوندي پاتې کېدو لپاره د سمدستي ۴۶۸ میلیونو ډالره غوښتنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د خوړو نړۍوال پروګرام د معلوماتو له‌مخې، دمګړی د افغانستان په ګډون د نړۍ د ۶۸ هېوادونو خلک د خوړو له ناامنۍ او همداراز غزه او سوډان بیا له قحطۍ سره مخ دي.

ملګري ملتونه د نړۍ د خوړو د بحران څلور اصلي لاملونه جګړه، اقلیم، اقتصاد او بې ځایه کېدنه په ګوته کړي دي.