طالبان د خواف-هرات رېل پټلۍ له لارې د یو نیم میلیون ټنه کارګو د انتقال اټکل کوي

بقايي د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: «موږ د هر هغه اقدام پر وړاندې چې زموږ د ټولنې امنیت ته خطر پېښ کړي، حساس یو او په کلکه یې مخه نیسو. د ایران د هر وګړي، که پناه غوښتونکی وي، که مسافر یا په بل نامه، امنیت زموږ لپاره له هر څه مهم دی».

بقايي زیاته کړه چې یاد برید پر دوو افغان پناه غوښتونکو شوی او له پیل څخه یې د امنیتي ادارو له لوري په دقت څیړنه شوې او څیړنې لا هم روانې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ټینګار وکړ ، «موږ هیڅکله اجازه نه ورکوو چې ټولنې یا د ټولنې د وګړو امنیت ته زیان ورسیږي».

بقايي د دوو افغان قربانیانو له کورنیو سره خپله خواخوږۍ څرګنده کړې او یادونه یې کړې، چې دغه ډول اقدامات د محکومیت وړ دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند په هلمند سیند کې د ایران د اوبو د حق په اړه وویل چې د افغانستان د پخواني حکومت له خوا جوړو شويو سلما او کمال خان بندونو د ایران اوبه کمې کړې، خو تهران به یوازې په څرګندونو بسنه ونه کړي.

بقايي وویل: «د هلمند د اوبو حق یوه دایمي او مهمه موضوع ده چې زموږ د ډیپلوماتیکې چارې برخه جوړوي. دا موضوع یوازې په بهرنیو چارو وزارت پورې اړه نه لري، بلکې د مختلفو ادارو په یوه ګډ کارګروپ کې څارل کیږي، چې د وزارتونو په ګډون د ایران د انرژۍ وزارت پکې مهم رول لري».

هغه ډاډ ورکړ چې ایران له ټولو شته ظرفیتونو ګټه اخليڅو افغان لورید اوبو د قانوني حق رعایتول تضمین کړي.

د ایران د خراسان رضوي ولایت د امنیت او نظم مرستیال امیرالله شمقدري د دوشنبې په ورځ، د مرغومي پر ۶مه وویل، چې تېر کال هم د دوغارون د ځمکنۍ پولې له لارې په ټوله کې ۶۸۰ زره افغان کډوال ستانه شوي وو.

هغه زیاته کړه، چې اوس مهال شاوخوا ۳۸۰ زره افغانان په قانوني اسنادو په دغه ولایت، په ځانګړې توګه په مشهد کې ژوند کوي.

د خراسان رضوي د امنیت او نظم مرستیال وايي، چې د دوغارون په پوله کې د افغانانو د بایومیټریک څارنه فعاله شوې ده.

هغه وویل، چې د مسافرو د بایومیټریک معلوماتو د ثبت سیسټم د افغانانو د تګ او راتګ او استوګنې په تثبیتولو کې له دوی سره ډېره مرسته کوي.

شمقدري وویل، چې ژر به د ټولو افغانانو د بایومیټریک معلوماتو ثبت د شهید هاشمي نژاد هوايي ډګر ته هم وغځول شي.

هغه زیاته کړې، چې د مشهد په هوايي ډګر کې د بهرنیو اتباعو د بایومیټریک معلوماتو ثبت به د هغوی د استوګنې، اقامت، تګ راتګ او کار کولو وضعیت په ښه توګه کره کړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت نن دوشنبه، د مرغومي پر ۸ نېټه وویل، چې د نندارتون په پرانېستونکو مراسمو کې ددې ډلې والي ګل شفق حیدر د کورنیو تولیداتو پر اهمیت او ارزښت ټینګار وکړ او ویې ویل چې«د هېواد د اقتصادي ودې او ځان بسياینې لپاره د کورنیو تولیداتو ملاتړ ضروري دی».

نوموړی ویلي، چې دغه نندارتون د تولیدوونکو لپاره د خپل محصول د معرفي کولو او د بازار د پراختیا مهم فرصت دی.

طالبانو د کورنیو تولیداتو لپاره د بازار موندنې په موخه له دې وړاندې هم په کابل او ولایتونو کې ورته نندارتونونه جوړ کړي او د بهرنیو هېوادونو سوداګرو ته یې د ګډون بلنه ورکړې ده.

د دغه وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، ښاغلي منصور د «کوتای انسات» ترکي شرکت له مسوولینو سره په لیدنه کې د دغه شرکت له لوري د اوبو بندونو، برېښنا تولید او د اوبو رسولو په پروژو کې د پانګونې لېوالتیا وستایله.

د خبرپاڼې له مخې؛ په دغه لیدنه کې د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزیر ترکي پانګه‌والو ته د پانګونې لپاره درې مهمې پروژې وړاندیز کړې، چې په‌کې د ګمبیري د اوبولګولو او برېښنا د تولید، له صیاد څخه تر نوي کابل پورې د اوبو رسولو او دارنګه له للندر شاتوت څخه تر کابل پورې د اوبو رسولو پروژې شاملې دي.

خبرپاڼې د ښاغلي منصور په حوالې لیکلي، چې دغه وزارت به په یادو پروژو کې د پانګونې اسانتیاوو برابرولو لپاره هر اړخیزه همکاري وکړي او د پروژو د عملي کېدو د چټکتیا لپاره یې د دواړو لورو ترمنځ د تخنیکي ناستو پر ترسره کېدو ټینګار کړی.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې د «کوتای انسات» شرکت استازو هم د تخنیکي څېړنو، ارزونو او د پانګونې د راتلونکو پړاوونو پرمخ وړلو لپاره خپل چمتووالی څرګند کړ او له اوبو او انرژۍ وزارت سره یې د همکارۍ د دوام ډاډ ورکړ.

کابلوف د روسیې دولتي خبري اژانس (ریانووستي) ته ویلي: «د دې ګواښ شته، چې د کارګرو په منځ کې توندلاري هم وي.» د هغه په وینا؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ داسې دوه‌اړخیزه تګلاره نه‌شته، چې د افغان کډوالو د کنټرول او څار ډاډ ورکړي.

دغه څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې د طالبانو د کار وزارت تر دې وړاندې روسیې ته د افغان کارګرو د لېږد لپاره د یوه پلان د وړاندې کېدو خبر ورکړی و. همداراز په مسکو کې د طالبانو سفیر حسن ګل ویلي و، چې د طالبانو اداره له روسي چارواکو سره د کرنیزو کارونو لپاره د افغان کارګرو د ګومارنې په اړه خبرې کوي؛ خو لاتر اوسه پورې په دې برخه کې کومه هوکړه نه‌ده شوې.

ضمیر کابلوف د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۸مه) ریانووستي ته وویل، روسیه اوس مهال نه‌شي کولی افغان کډوال کارګر په پراخه کچه وګوماري؛ ځکه «نه د کنټرول لپاره مېکانېزم شته او نه هم تضمین او د دې شونتیا هم شته، چې د هغوی په منځ کې افراطي عناصر وي.»

هغه د راتلونکې په اړه وویل: «موږ فلټر، مقررات او څار ته اړتیا لرو. موږ نه‌شو کولای خپلې دروازې په بشپړ ډول پرانیزو. قانون اجازه نه راکوي، چې اقتصاد د داسې خلکو پر مخ خلاص کړو چې موږ یې پر کنټرول ډاډمن نه یو. دا مهال هېڅ اغېزمن تضمین یا مېکانېزم نه‌شته.»

کابلوف خبرداری ورکړی، که له افغانستان نه د کډوالو بهیر سم ونه څارل شي؛ نو کېدای شي «بېلابېل عناصر، حتا تخریبي کسان» په‌کې شامل وي. هغه زیاته کړه: «په راتلونکې کې د دې شونتیا شته؛ خو هر څه باید تر څار لاندې وي. دا مهال داسې کوم څه نه‌شته.»

په ورته وخت کې د طالبانو د کار وزارت (د غبرګولې په ۱۹مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي و، چې د دغه وزارت سرپرست عبدالمنان عمري د سنټ‌پټرزبورګ د ۲۷م اقتصادي فورم په څنډه کې له خپل روسي سیال سره لیدلي او روسیې ته یې د افغان کارګرو د لېږد په اړه خبرې کړې دي.