اصف دراني: افغانستان د طالبانو تر واک لاندې د«ډبرو دورې»پر لور روان دی

په یوه ویډیو کې چې افغانستان انټرنیشنل ته رسېدلې، د خلکو یوه ډله لیدل کېږي، چې پر طالبانو د ډبرو ګوزارنه کوي او د ډزو غږونه هم اورېدل کېږي.

په ویډیو کې ښکاري چې له ډزو وروسته ځایی خلک له سیمې څخه تښتي.

په ویډیو کې د سرو زرو د کان کیندنې شرکت وسلوال هم ښودل کېږي، چې په درنو تجهیزاتو سمبال دي.

د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې تېره ورځ ویلي، چې دغه مرګ‌ژوبله په یو شمېر ولایتونو کې د سختو بارانونو او سېلابونو له امله رامنځته شوې ده.

د هرات لپاره د طالبانو د والي ویاند محمد یوسف سعیدي هم ویلي، چې د وژل شویو کسانو له ډلې پنځه یې د یوې کورنۍ غړي دي.

د طالبانو د طبیعي پېښو سره د مبارزې د ادارې ویاند محمد یوسف حماد ویلي، چې سېلابونو زیربناوې زیانمنې کړې، ګڼ شمېر څاروي له منځه تللي او ۱۸۰۰ کورنۍ یې اغیزمنې کړې دي.

هغه د پنجشنبې په ورځ، د جنورۍ په لومړۍ نېټه په یوې ویډیو کې ټینګار وکړ، چې په تېرو دوو ورځو کې سختو بارانونو او درنو واورو له امله په یو شمېر ولایتونو کې سېلابونه راوتلي دي.

دغه سېلابونه په کاپیسا، پروان، دایکندي، ارزګان، کندهار، هلمند، بادغیس، فاریاب، بدخشان، فراه او هرات ولایتونو کې راوتي دي.

د طالبانو د طبیعي پېښو سره د مبارزې دفتر په وینا، په دې دوو ورځو کې په طبیعي پېښو کې ۲۷۴ کورونه په بشپړه توګه وېجاړ شوي او ۵۱۸ کورونه زیانمن شوي دي.

په دې ولایتونو کې اته جوماتونه، ۲۰۹ کیلومتره سړکونه، ۱۱ دوکانونه او اته پلونه په بشپړه توګه وېجاړ شوي دي.

د طبیعې پېښو سره د مبارې دفتر په وینا، ۱۰۲۱ کاریزونه او د اوبو لارې او ۱۳ زره او ۹۴۱ جریبه کرنیزه ځمکه او ۲۵۸ ونې هم وېجاړې شوې دي.

د طالبانو د طبیعي پېښو سره د مبارزې دفتر ویاند وویل، چې دغو طبیعي پېښو په فراه ولایت کې د پام وړ مالي زیانونه اړولي دي. هغه په ​​فراه کې د زیانونو په اړه جزییات ورنه کړل.

د طالبانو د اوبو او برېښنا وزارت د جمعې په ورځ (د مرغومي ۱۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یاد وزارت وزیر عبدالطیف منصور ویلي دي د دې پروژې تطبیق به د تخار ولایت په درقد ولسوالۍ کې د کرنیزو ځمکو او د یادې ولسوالۍ د خلکو د ځان او مال د ساتنې په برخه کې مهم او حیاتي رول ولوبوي.

د دغه قرارداد پر بنسټ، په یتیم تپې سیمه کې د سیند څنډو د ټینګښت پروژه د ۱۲۰۰ متره په اوږدوالي او ۲۱ متره سور په درلودلو سره به د نوموړي شرکت له لوري د ساحې تر سپارلو وروسته د یوه کال په موده کې تطبیق شي.

د طالبانو په اعلامیه کې راغلي، چې په دې وروستیو کلونو کې د امو سیند څنډو د ټینګښت پروژه د اوبو او انرژي وزارت له بنسټیزو اقداماتو څخه ګڼل کېږي او په همدې برخه کې د هېواد په شمالي ولایتونو کې بېلابېلې پروژې پلې شوي چې په پایله کې د ګڼ شمېر هېوادوالو ځان شتمني او کرنیزې ځمکې د سیند د ویجاړیو له ګواښه خوندي شوي دي.

له بل پلوه د طالبانو ویاند مرستیال حمدالله فطرت وایي، چې له ګاونډیو هېوادونو بېرته ستنېدونکو افغان کډوالو لپاره ۱۲۴زره او ۶۷۴ جریبه ځمکه ځانګړې شوې او د اړتیا په صورت کې به نوره ځمکه هم ورته ځانکړې شي.

نوموړي پر اېکس پاڼه د ۲۰۲۵کال راپور په خپرولو سره ویلي و، تر دې دمه په بامیان، لغمان، بلخ، کندوز او کندهار ولایتونو کې پر ۲زره او ۶۹۸ کورنیو نمرې وېشل شوې دي او دغه لړۍ لاهم دوام لري.

سره له دې چې طالبانو افغانستان ته د بېرته ستنېدونکو کډوالو لپاره په ځینو ولایتونو کې د اوسېدو ځانګړي پنډغالي او ښارګوټي جوړ کړي؛ خو تازه ستانه شوي کډوال له بې‌کارۍ او د سرپناه له نشتوالي شکایت کوي او ځینې کسان هڅه کوي بېرته پر ناقانونه لارو له هېواده ووځي.

طالبان دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې په تېرو څلورو کلونو کې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو ۵۹۷۸۶۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي؛ په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

په دایکنډي ولایت کې د طالبانو د پوهنې ریاست هم ویلي، چې د دغه ولایت اوسېدونکو دا مهال په دایکنډي کې شاوخوا ۶۸ ښوونځي په شخصي لګښت جوړ او یاهم رغولي دي.

طالبان داسې مهال د ښوونځیو د رغولو خبر ورکوي، چې یادې ډلې له تېرو څلورو کلونو راهیسې په افغانستان کې له شپږمو ټولګیو د لوړو نجونو پر زده‌کړو بندیز لګولی دی. د ملګرو ملتونو او د بشري حقونو د ملاتړو سازمانونو د بیا، بیا غوښتنو سره هم طالبانو د نجونو پر زده‌کړو لګېدلی بندیز نه‌دی لرې کړی.

له بل پلوه د امریکا د جورج ټاون پوهنتون سره تړلې یوې ادارې د راپور له مخې؛ افغانستان د نړۍ د ۱۸۸ هېوادونو په منځ کې د ښځو لپاره تر ټولو بد هېواد ګڼل شوی دی. راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې ښځې او نجونې تر ټولو ډېرې زیان منونکې دي.