ټرمپ: که ایران پر لاریونوالو ډزې وکړي، امریکا به د هغوی د ژغورلو لپاره اقدام وکړي

په دغه نوملړ کې د نهو کسانو ناڅاپي یا غیرقصدي مړینې هم ثبت شوې دي. IFJ دغه کال د خبریالانو لپاره یو بل خونړی کال بللی او د حکومتونو له‌خوا د رسنیو د کارکوونکو د ساتنې پر دوامداره ناکامیو یې نیوکې کړې دي. د خبریالانو د ملاتړ یاده اداره په ۲۰۲۶کال کې د تاوتریخوالي او معافیت د دې کړۍ د پای ته رسولو لپاره د بېړنیو او پرېکنده ګامونو غوښتنه کوي.

په دغه تازه نوملړ کې هغه ۱۷ نورې پېښې هم شاملې دي، چې د ډسمبر له ۱۰مې وروسته تایید شوې دي چې دا د ژورنالېزم لپاره د یوه ځانګړي ډول خونړي کال او د معافیت د دوام څرګندونه کوي. یاد فدراسیون د ډسمبر پر ۹مه یو لومړنی نوملړ خپور کړی و، چې په‌کې د ۱۱۱ کسانو د وژل کېدو راپور ورکړل شوی و او یوه ناڅاپي مړینه هم په‌کې شامله وه.

د ډسمبر ۳۱مې نوملړ د فلسطین، تانزانیا، پېرو او ګواتیمالا د نوو مرګژوبلو ترڅنګ په نایجیریا کې د اوو رسنیزو کارکوونکو ناڅاپي مړینې، په بورونډي کې د یوه او په ایران کې د بل کس ناڅاپي مړینه او هغه نورې وژنې هم رانغاړي چې دغه فدراسیون یې معلومات ترلاسه کړي دي.

د دغه نوملړ له مخې؛ یوازې په فلسطین کې تېر کال ۵۶ خبریالان وژل شوي چې د منځني ختیځ او عربي نړۍ سیمه د نړۍ په کچه د ټولو وژل شویو رسنیزو کارکوونکو ۵۸ سلنه جوړوي. یمن د ۱۳ وژنو سره دویم ځای لري، ورپسې اوکراین د اتو کسانو په وژل کېدو درېیم ځای لري. سوډان کې شپږ کسان وژل شوي، په هند او پېرو کې څلور ـ څلور او په یو شمېر نورو هېوادونو لکه فلیپین، مکسیکو، پېرو او پاکستان کې بیا درې درې خبریالان په بېلابېلو پېښو کې وژل شوي دي.

د کان‌کېندنې کمپنۍ «پودروسا» وویل، د دغه شرکت امنیتي کارکوونکي له ډزو وروسته سیمې ته ورسېدل او درې کسان یې وموندل چې په ډزو وژل شوي وو. د کمپنۍ په وینا؛ ښايي دغه کسان په ناقانونه توګه سیمې ته د موادو د اېستلو لپاره ننوتي وو.

د سیمې د اوسېدونکو د معلوماتو له مخې؛ ښايي د وژل شویو کسانو شمېر تر دې هم لوړ وي.

د «پودروسا» کمپنۍ وویل، چې پولیسو دوه کسان نیولي هم دي. پولیسو لاتر اوسه د برید پخلی نه‌دی کړی او حکومتي چارواکو هم لا څه نه‌دي‌ ویلي.

پاتاز اوس د پېرو د سرو زرو د تولید اصلي سیمه ګرځېدلې ده، چې تر ډېره د وړو، لاسي یا نارسمي کانونو د کېندنو چارې په‌کې ترسره کېږي. دغه کانونه د حکومت د لنډمهالي جوازونو له مخې فعالیت کوي چې «رېاینفو» نومېږي.

د یادې پېښې ګڼ قربانیان ځوانان وو، چې د نوي زېږدیز کال د نمانځنې لپاره سره راټول شوي وو. د یاد ښار د ښاروال نیکولا فېرو په وینا؛ د جسدونو پېژندنه ښايي څو ورځې وخت ونیسي.

چارواکي وايي، لاتر اوسه د اورلګېدنې اصلي لامل نه‌دی روښانه شوی. ځینې ژوندي پاتې شوي کسان وايي، ښايي اور هغه مهال بل شوی وي چې د چت سره نږدې ډېوې بلې شوې وې.

د سویس پولیس وايي، د ټولو قربانیانو تر بشپړې پېژندنې پورې به یې څېړنې روانې وي.

د برېتانیا د اصلاحاتو ګوند مشر نایجل فراج په ایران کې د لاریون کوونکو څخه خپل ملاتړ څرګند کړی او پر خپله اېکس‌پاڼه یې لیکلي:«زه د ایران د ازادۍ هڅوونکو ته د نېکمرغۍ او کامیابۍ هیله لرم، لکه څنګه چې له کلونو راهیسې دا هیله لرم. دا ظالم رژیم باید له‌منځه لاړ شي.»

پر همدغه مهال شهزاده رضا پهلوي د نوموړي له ملاتړ نه مننه کړې ده او وايي، چې د مبارزې له بریا وروسته به ایران او برېتانیا یو ځل بیا ښې اړیکې ولري.

دغه برېتانوي سیاستوال څه موده وړاندې هم پر خپل انسټاګرام له شهزاده رضا پهلوي سره د خپلې لېدنې د انځور په خپرولو سره لیکلي وو: «د برېتانیا لومړی وزیر کې‌یر سټامر به کله د ایران د مشر پر وړاندې ودرېږي او سپاه پاسداران به تحریم کړي».

دا په داسې حال کې ده، چې پنځه ورځې وړاندې د ایران په ګڼو ولایتونو کې پراخ لاریونونه پیل شول او لاهم دوام لري. په یادو لاریونونو کې معترضین د اسلامي جمهوریت، علي خامنه‌یی او سپاه پاسداران پر ضد شعارونه ورکوي. دغه راز معترضین د شهزاده رضا پهلوي او رضاشاه پهلوي په ملاتړ شعارونه هم پورته کوي.

د راپورونو له‌مخې، تر دې مهاله په یادو لاریونونو کې لږ تر لږه ۱۱۹ کسان نیول شوي او اووه نور وژل شوي دي.

په دغه راپور کې چې د چهارشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۰مه) خپور شوی راغلي، چې د اسراییل پوځ د ډسمبر میاشتي تر نیمايي پورې په بېلابېلو برخو کې نږدې ۲۰ زره او ۹۰۰ هدفونه په نښه کړي او شاوخوا ۴۳۰ ځمکني عملیات یې تر سره کړي او ۵۰ سمندري بریدونه یې کړي.

پر غزې او لبنان تمرکز

د اسراییل د پوځ سوېلي قومندانۍ اعلان کړی، چې د غزې په تړانګه کې د خپلو عملیاتو پر مهال شاوخوا ۱۹ زره او ۵۳۰ هدفونه یې په نښه کړي او د حماس اړوند ۱۳ زره او ۹۱۰ بنسټونه یې له‌منځه وړي دي.

په دغو عملیاتو کې د وژل شویو کسانو په منځ کې محمد سنوار هم شامل و، چې د حماس د پوځي څانګې یو لوړپوړی قوماندان او د اکټوبر د ۷مې د برید یو پلان جوړونکی وو.

همدارنګه د حماس د لوا، کنډک او تولګي په کچه قومندانان هم د وژل شویو کسانو په لېست کې شامل دي.

په شمالي جبهه کې د اسراییل پوځ خبر ورکړی، چې د حزب‌الله نږدې ۹۵۰ مرکزونه او سنګرونه یې په نښه کړي دي. د دغو بریدونو په پایله کې شاوخوا ۳۸۰ د حزب‌الله جنګیالي وژل شوي او د دې ډلې یو شمېر لوړپوړي قومندانان، د ټانک ضد او لوژستیکي واحدونو مسوولین وژل شوي دي.

همدارنګه د اسراییل د پوځ مرکزي قومندانۍ اعلان کړی، چې شاوخوا ۲۳۰ کسان وژل شوي او له ۷۴۰۰ څخه زیات کسان نیول شوي دي.

ایران او یمن؛ د جګړې د لمنې پراخېدل

د دې راپور په بله برخه کې راغلي، چې د اسراییل پوځ د طلوع شیران په نوم د عملیاتو په لړ کې شاوخوا ۱۵۰۰ هغه هدفونه تر برید لاندې نیولي چې له ایرا ن سره یې تړاو درلود. د پوځ په وینا، په دغو عملیاتو کې ۱۱ اټومي ساینسپوهان او ۳۰ لوړپوړي پوځي چارواکي وژل شوي دي، چې په هغوی کې د وسله‌والو ځواکونو د لوی درستیز محمد حسین باقري او د سپاه پاسداران عمومي قومندان حسین سلامي هم شامل وو.

په یمن کې هم د اسراییل هوايي ځواک د شاوخوا ۱۸۰ جنګي الوتکو په ګډون له ۲۳۰ څخه زیات د حوثیانو هدفونه بمبار کړي دي. د اسراییل پوځ ویلي، چې د دغو بریدونو پر مهال د حوثیانو لومړی وزیر، څو وزیران او یو لوړپوړی پوځي قومندان وژل شوي دي.

په همدې لړ کې، د اسراییل پوځ د لیندۍ په میاشت کې اعلان وکړ چې له امریکا سره یې د دواړو هېوادونو د پوځي همکاریو په چوکاټ کې ګډ سمندري پوځي تمرین ترسره کړی، چې موخه یې په سمندري برخه کې د عملیاتي همغږۍ پیاوړتیا وه.

دغه تمرین د تل‌ابیب او واشنګټن ترمنځ د نږدې امنیتي همکاریو د دوام ښکارندوی دی.

د دې راپور له‌مخې، په ۲۰۲۵ کال کې له ۳۰۶ زرو څخه زیات احتیاطي ځواکونه جلب شوي دي او لسګونه زره هغه کسان چې مخکې له پوځي خدمت څخه معاف شوي وو، بېرته خدمت ته وربلل شوي دي.

د اسراییل پوځ همدارنګه د زرګونو طبي تخلیو عملیاتو، د لسګونو زرو سرتېرو د روزنې او په بېلابېلو سیمو کې د سلګونو پناه‌ ځایونو او د خطر زنګونو د نصبولو خبر ورکړی دی.

په دې راپور کې دا هم ویل شوي چې ۸۲۱ اسراییلي سرتېري وژل شوي او ۹۱ نور ټپیان شوي دي.