د وینزوېلا له واکه لرې کړای شوی ولسمشر نیکولاس مادورو د نشه يي توکو اړوند تورونو په تړاو په یوه چورلکه کې د نیویارک فدرالي محکمې ته لېږدول شوی. په خپرو شویو ویډیوګانو کې لیدل کیږي، چې مادورو د امریکايي سرتېرو تر څار لاندې له الوتکې کوزیږي.
پاکستاني رسنیو د دغه هېواد د امنیتي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د کراچۍ ښار په «رییس ګوټ» سیمه کې یې د ځانګړو عملیاتو پر مهال تر څلورو ټنو زیات چاودېدونکي توکي نیولي دي.
د پاکستاني رسنۍ «جیونیوز» د راپور له مخې، پاکستاني امنیتي چارواکو ویلي چې وسله والو غوښتل له یادو توکو څخه په ګټه اخیستنې، د کراچۍ ښار په «ای ای چندریګر روډ» سیمه کې ترهګریز برید وکړي.
یادو چارواکو زیاته کړې، چې د دغو عملیاتو پر مهال یې څو د ګازو ډبې او یو مازدا ډوله موټر چې یاد مواد پکې لېږدول کېدل، هم په خپل واک کې اخیستي دي. ددوی په وینا، دا عملیات یې د نیول شویو وسله والو د معلوماتو او نښو نښانو پر بنسټ کړي دي.
تر اوسه پورې د دې پېښې په تړاو د نیول شویو کسانو د هویت او د کومې وسلهوالې ډلې د تړاو په اړه جزییات نه دي خپاره شوي.
د ونزوېلا ولسمشر نیکولاس مادورو به نن د دوشنبې په ورځ د (مرغومي ۱۵مه) وروسته له هغې چې د امریکايي ځواکونو لهخوا نیول شوی، د نیویارک د منهتن په فدرالي محکمه کې حاضر شي.
د ډونالډ ټرمپ ادارې چارواکو دغه کار د قانون د پلي کېدو یو عملیات بللی او ویلي یې دي، دغه ګام د هغو جنایي تورونو په تړاو اخیستل شوی چې په ۲۰۲۰کال کې پر مادورو لګېدلي وو. په دغه تورونو کې مادورو د «نارکو ترهګرۍ» یا د نشهیي توکو له لارې د ترهګرۍ په توطیه تورن شوی دی.
خو په خپله ډونالډ ټرمپ ویلي، چې د دغه عملیاتو تر شا نور لاملونه هم شته. هغه ویلي، دغه یرغل تر یوه بریده د امریکا متحده ایالاتو ته د ونزوېلایي کډوالو د زیاتېدونکي بهیر په غبرګون کې ترسره شوی او همدارنګه د ونزوېلا هغه پخوانۍ پرېکړې له امله دی چې په تېرو لسیزو کې یې د امریکا د تېلو ګټې ملي کړې وې.
مادورو له داسې جدي تورونو سره مخ دی، چې پر بنسټ یې هغه د نشهیي توکو د سترو قاچاقي شبکو ملاتړ کړی دی. په دغه ډلو کې د مکسیکو د «سینالوا» کارتل او د «ترن د اراګوا» په نوم ډله هم شامله ده.
څارنوالان وايي، مادورو د کوکاین د قاچاق لارې سمبالولې، د پوځ له لارې یې د نشهیي توکو د بارونو ساتنه کوله، قاچاقي ډلو ته یې پناه ورکوله او د ولسمشرۍ له دولتي تاسیساتو څخه یې د نشهیي توکو د لېږد لپاره کار اخیست. دغه تورونه د شنبې په ورځ تازه شول او د مادورو مېرمن سیلیا فلورس هم په قضیه کې شامله کړای شوه. نوموړې د انسانتښتونې او وژنې د امر ورکولو په تور تورنه ده.
لرې کړل شوی ولسمشر مادورو د نشهیي توکو له قاچاق سره هر ډول تړاو رد کړی دی. تمه ده، چې د هغه د محاکمې بهیر ښايي څو میاشتې وخت ونیسي.
پخوانی افغان ډیپلومات غوث جانباز وايي، چې د امریکا له لوري د ونزوېلا د ولسمشر نیکولاس مادورو له نیولو وروسته به روسیه د ستراتیژیک موقعیت د له لاسه ورکولو ترڅنګ په مالي، استخباراتي او نورو برخو کې له منفي پایلو سره مخ شي.
د امریکايي ځواکونو لهخوا د ونزوېلا د ولسمشر له نیولو وروسته پخواني افغان ډیپلومات غوث جانباز ویلي، چې د مادورو په نسکورېدو سره به روسیه له پنځو مهمو منفي پایلو سره مخ شي.
جانباز ویلي، ښايي روسیه لوېدیځه نیمه کره کې ستراتیژیک موقعیت له لاسه ورکړي او د روسیې جیوپولیټیک وزن به په چټکۍ سره کم شي.
د جانباز په خبره، ښايي له مادورو وروسته به د ونزوېلا نوی حکومت د یاد هېواد د تېلو په پروژو کې د روسیې سترې پانګونې لغوه کړي او روسیه به په مالي برخه کې ستر زیان وویني.
نوموړي زیاته کړې ده، چې د مادورو سقوط به د مرکزي افریقا جمهوریت، مالي، بورکینافاسو او د مرکزي اسیا هېوادونو په څېر حکوتونو مشرانو ته دا وښيي، چې د روسیې ملاتړ اغېزناک نهدی او ښايي د یادو هېوادونو مشران خپله پاملرنه واشنګټن ته واړوي.
غوث جانباز ویلي، چې د مادورو سقوط به د روسيي د مشرانو په منځ کې د درز راپیدا کېدو ترڅنګ، په ونزوېلا کې د روسیې استخباراتي خدماتو او څارنې مرکز افشا کېدو او د اوکراین د جګړې لپاره د بودیجې په ګډون نورې منفي پایلي هم ولري.
د راپورونو لهمخې، د ونزوېلا ولسمشر مادورو د روسیې له ملاتړ څخه برخمن و. د روسیې حکومت د یاد هېواد نفوذ لرونکي شخصیتونه په دې قانع کړې وو، چې د مادورو رژیم به زیانمن نهشي.
د مادورو له نیولو وروسته له منفي پایلو سره د روسیې د مخ کېدو په اړه اندېښنې پر داسې مهال راپیدا شوې، چې دوه شپې وړاندې امریکايي ځواکونو د شپې په تیاره کې د ونزوېلا ولسمشر نیکولاس مادورو او د هغه مېرمن په خپل کور کې ونیول او نیویارک ته یې انتقال کړل.
یو جګپوړي وینزویلايي چارواکي د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د هیواد حکومت به یې د ولسمشر نیکولاس مادورو تر شا متحد پاتې شي. د کورنیو چارو وزیر دیوسادو کابېیو وویل: «دلته د انقلابي ځواک اتحاد تر ټولو زیات تضمین شوی دی او دلته یوازې یو ولسمشر دی، چې نوم یې نیکولاس مادورو موروس دی».
مادورو اوس د نیویارک په یوه توقیفخونه کې دی او د دوشنبې د محکمې غونډې ته د مخدره موادو د تورونو سپیناوي لپاره انتظار کوي.
په کاراکاس کې د مادورو د حکومت لوړ پوړي چارواکي، چې د مادورو او د هغه د میرمنې سیلیا فلورز نیول د "تښتونې" په توګه یادوي، لا هم په واک کې دي.
د کورنیو چارو وزیر دیوسادو کابېیو وویل: «دلته د انقلابي ځواک اتحاد تر ټولو زیات تضمین شوی دی او دلته یوازې یو ولسمشر دی، چې نوم یې نیکولاس مادورو موروس دی. اجازه مه ورکوئ چې څوک د دښمن د هڅونو ښکار شي».
کابېیو دا خبره د حاکم سوسیالیستي ګوند له لارې په یو غږیز پیغام کې وکړه او له خلکو یې د ارامۍ غوښتنه وکړه.
مرستیالې ولسمشرې ډلسي رودریګز چې د تېلو وزیره هم ده، د وینزویلا د سترې محکمې په تایید د موقتي مشرې په توګه واک اخیستی، خو هغې ویلي چې مادورو لا هم ولسمشر پاتې دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وایي، ډېری هغه کسان چې په تلویزیوني خپرونو کې د «کارپوهانو» په نامه څرګندېږي، د وینزوېلا او د لوېدیځې نیمهکرې په اړه کافي پوهه نه لري. نوموړي وویل، چې «وینزوېلا له افغانستان او منځني ختیځ سره مه پرتله کوئ».
روبیو له «این بي سي» شبکې سره په خبرو کې زیاته کړې، چې وینزوېلا له لیبیا، عراق، افغانستان او یا هم له منځني ختیځ سره هېڅ ورته والی نه لري. هغه وویل، یوازینی ګډ ټکی یې دا دی چې په وینزوېلا کې د ایران اجنټان فعالیت کوي او د امریکا پر ضد دسیسې جوړوي.
روبیو وویل چې د وینزوېلا په ګډون د لوېدیزې نیمهکرې هېوادونه، له امریکا سره اوږدمهاله تاریخي، فرهنګي او ولس تر ولسه اړیکې لري او باید د جګړهځپلو هېوادونو له تجربو سره پرتله نه شي. د هغه په وینا، خلک باید «مڼې له مالټو سره» پرتله نه کړي او د منځني ختیځ وضعیت د لوېدیزې نیمهکرې پر هېوادونو ونه تپي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر وویل، د وینزوېلا موضوع د امریکا له ملي ګټو سره مستقیم تړاو لري. د هغه په وینا، واشنګټن ځکه اوس په خوندي او ښه وضعیت کې دی چې دا موضوع یې جدي نیولې ده.
روبیو وویل، بدیل دا و چې نیکولاس مادورو، چې د امریکا لهخوا د مخدره توکو د قاچاق په تور تورن شوی، د یو «نامشروع ولسمشر» په توګه په واک کې پاتې شي او وینزوېلا د امریکا د سیالانو لپاره پر یوه خلاص ډګر بدله شي، څو د امریکا پر ضد هر ډول فعالیت ترسره کړي.
هغه ادعا وکړه چې مادورو د دولت له امنیتي امکاناتو څخه د مخدره توکو د قاچاق پر ضد د مبارزې لپاره نه، بلکې د دغو شبکو د اسانتیا لپاره کار اخیستی، څو مخدره مواد امریکا ته ورسېږي. د روبیو په خبره، دا وضعیت به نور دوام ونه کړي.