د امریکا د بهرنیو چارو وزارت فارسي حساب پر اېکسپاڼه د ایران د ستر مذهبي مشر علي خامنهیي وروستیو څرګندونو ته توند غبرګون ښودلی دی، لیکلي یې دي ښايي هغه څه چې خامنهیي په رښتیا هم ځوروي، دا دي چې د ایران خلکو د دې رژیم د ۴۷ کلونو دروغ او بشپړه ناکامي درک کړې ده.
همدا راز یاد وزارت دا هم ویلي چې د ایران له خلکو د ولسمشر ټرمپ ملاتړ هم خامنهیي ځوروي.
دا غبرګون وروسته له هغې خپور شو چې خامنهیي د جمعې په ورځ په خپله وینا کې وویل: «ځینو کسانو د خپل هېواد اړوند ودانۍ ونړولې، یوازې د دې لپاره چې د امریکا د ولسمشر زړه خوشحال شي.»
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت وايي، چی د کونړ ولایت په خاص کونړ ولسوالۍ کې یې د کډوالو لپاره په ځانګړي شوي ښارګوټي کې د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړه. په خاص کونړ ولسوالۍ کې د کډوالو ښارګوټی پر ۳۷۴ جریبه ځمکه طرحه شوی چې د ۵۹۰ کورنیو د استوګنې ظرفیت لري.
د کور او ښار جوړولو وزارت نن شنبه، د مرغومي په ۲۰ نېټه پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې دغه ځمکې په د راستنو شویو کډوالو په واک کې ورکړي تر څو پرې د اوسېدو لپاره کورنه اباد کړي.
د طالبانو د یاد وزارت وزیر نجیبالله حیات حقاني په کونړ ولایت کې د یادو مراسمو پر مهال وویل، دا نمرې هغه کډوالو کورنیو ته ورکول کېږي چې له کلونو کډوالۍ وروسته بېرته خپل هېواد ته راستنې شوي او د سرپناه نشتون له ستونزې سره مخامخ دي.
حیات حقاني وویل، چې د کډوالو باعزته مېشت کېدل د طالبانو د ادارې له مهمو لومړیتوبونو څخه دي او دوی به په دغه برخه کې هڅو ته دوام ورکوي.
د طالبانو د کور او ښار جوړونې وزارت د طرحې له مخې هرې کورنۍ ته د پنځو بسوو په اندازه د استوګنې نمره ځانګړې شوې چې په لومړي پړاو کې ۲۸ کډوالو کورنیو ته د سیمې د مشرانو په حضور کې ووېشل شوې او د نورو کډوالو لپاره د ځمکو د وېش بهیر لا دوام لري.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت د لیندۍ ۲۷مه خبر ورکړی و، چې په بېلابېلو ولایتونو کې یې اړمنو کډوالو ته د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړې ده. د دغه وزارت په وینا، د دایمي مېشتېدنې کمېټې له لوري کندهار، لغمان، بلخ او کندوز ولایتونو کې دغه لړۍ پیل شوې او په نورو ولایتونو کې بیا دغه لړۍ چټکه شوې ده.
سره له دې چې طالبانو افغانستان ته د بېرته ستنېدونکو کډوالو لپاره په ځینو ولایتونو کې د اوسېدو ځانګړي پنډغالي او ښارګوټي جوړ کړي، خو تازه ستانه شوي کډوال له بېکارۍ او د سرپناه له نشتوالي شکایت کوي او ځینې کسان هڅه کوي بېرته پر ناقانونه لارو له هېواده ووځي.
طالبان دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې په تېرو څلورو کلونو کې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي. طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو نړدې ۶ سوه زره کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴ مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي او له ۲ مېلیونه ډېر مجردان په کې شامل دي په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد وایي، چې له پاکستان سره د لارو له تړل کېدو وروسته، د تېرو دوو کالونو سوداګریزې شمېرې ښیي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ کچه ۴۰ سلنه کمه شوې ده.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد نن شنبه، د مرغومي پر ۲۰ نېټه په یوه ویډیوي کليپ کې ویلي، چې د شمېرو له مخې پاکستان ته د افغانستان صادرات په ۲۰۲۴ کال کې ۸۷۰ میلیون ډالره وه او په ۲۰۲۵ کال کې ۵۰۵ میلیون ډالرو ته راکښته شوې دي.
هغه همداراز ویلي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري په ۲۰۲۴ کال کې دوه میلیارد ۴۶۱ میلیون ډالره وه او په ۲۰۲۵ کال کې یو میلیارد ۷۶۶ میلیونه ډالره سوداګري شوې ده.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر د روان کال د لړم ۲۱مه اعلان وکړ او افغان سوداګرو او صنعتکارانو ته یې وویل، هغه کسان چې د پاکستان سره قراردادونه لري؛ درې میاشتې وخت لري، چې خپل حسابونه تصفیه کړي. هغه زیاته کړې وه چې د پاکستان د وارداتو د ټیټ کېفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.
ملا عبدالغني برادر د یوې ناستې پرمهال افغان سوداګرو او صنعتکارانو ته ویلي و، چې پاکستان په تېرو وختونو کې او په ځانګړي ډول د مېوو په موسم کې د سوداګرۍ لپاره لارې تړلې دي. هغه زیاته کړې و، چې د پاکستان وارداتي توکي بیا تر ډېره ټیټ کیفیت لري.
هغه وايي، که دا ځل پاکستان له افغانستان سره د لارو پرانیستل غواړي، نو باید تضمینونه ورکړي چې بیا دغه لارې نه تړي.
ملابرادر ټینګار کړی، چې د افغانستان صادرات او واردات باید له بدیلو لارو څخه ترسره شي، ترڅو سوداګري خوندي او د هېواد اقتصادي ګټه تضمین شي.
د طالبانو سترې محکمې اعلان کړی، چې په بلخ ولایت کې یې دوه تنه د الکولي مشروباتو د قاچاق په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. دغه محکمه وایي چې دا سزا یې د شرعي حکم پر بنسټ عملي کړې ده.
د طالبانو له سترې محکمې څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې یاد دوه کسان هر یو یې د ۳۰ دُرو د وهلو په سزا محکوم شوي وو او حکم یې د اړوندو طالبانو د مسوولینو تر څار لاندې په عام محضر کې عملي شوی دی.
طالبانو ویلي، د دغه ډول سزاوو پلي کول د جرمونو د مخنیوي او د ټولنیز نظم د ټینګښت په موخه ترسره کېږي، خو د بشري حقونو بنسټونه دا ډول سزاوې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې بولي.
د معلوماتو له مخې، طالبانو په تېرو لسو میاشتو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې له ۸۰۰څخه ډېر کسان په دُرو وهلي دي. د بشري حقونو فعالان وایي، دا ډول سزاوې د انساني کرامت خلاف دي او د خلکو پر رواني او ټولنیز وضعیت ناوړه اغېز کوي.
نړیوالو بنسټونو څو ځله له طالبانو غوښتي چې بدني سزاوې ودروي او د عدالت په برخه کې نړیوالو معیارونو ته درناوی وکړي، خو طالبانو تل ټینګار کړی چې خپلې پرېکړې د شرعي اصولو له مخې عملي کوي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وايي، چې له پاکستان څخه افغانستان ته د درملو وارداتو د مخنیوي طرحې اغېزمن تطبیق او همغږۍ په موخه ناسته ترسره شوه. په ناسته کې ټینکار شوی، چې دا طرحه باید ګام په ګام او سنجول شوي ډول عملي شي، ترڅو د درملو خدمات ګډوډ نه نشي او عامه ګټې خوندي پاتې شي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن شنبه، پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي، چې دغه ناسته د عامې روغتیا وزارت د خوړو او درملو معینیت تر چتر لاندې، د درملیزو خدماتو، درملیزو تاسیساتو ته د جواز ورکولو او د اسنادو د تحلیل او فعالیتونو د تنظیم ریاستونو مسؤلینو په شتون کې ترسره شوه.
په دې ناسته کې د پاکستاني درملو پر بدیلو لارو چارو ټینګار وشو، چې په کې د کورني بازار ارزونه، د موجوده زېرمو مدیریت، له معتبرو هېوادونو څخه د وارداتو اسانتیاوې او د تخنیکي ناستو جوړول شامل دي، تر څو د درملو عرضه له خنډ سره مخ نه شي او باکیفیته، مصؤن او معیاري درملو ته د خلکو لاسرسی تضمین شي.
دغه ناسته په داسې حال کېږي، چې د طالبانو د ریاستالوزرا اقتصادي مرستیال له پاکستان څخه د درملو پر وارداتو بندیز لګولی دی.
یاد معاونیت څه موده وړاندې ددې ډلې د عامې روغتیا وزارت ته یو رسمي مکتوب صادر کړی و، چې د پاکستان د درمل جوړوونکو فابریکو او د درملو د ثبت، ارزونې او وارداتو په برخه کې محدودیتونه عملي کړي.
په مکتوب کې ویل شوي، چې د پخوانیو راجستر شویو درملو ثبت لغوه کېږي او اړوندې مالي تصفیې ترسره کېږي.
دغه راز د جاري ثبت او ارزونې پروسې تر بل امر پورې ځنډول شوې دي او له قراردادي سوداګرو غوښتل شوي، چې په پاکستان کې له شرکتونو سره ټول قرارداد شوي درمل د دریو میاشتو په موده کې د هوا له لارې افغانستان ته انتقال کړي او که په ټاکل شوې موده کې انتقال نه شي، نو د وارداتو اجازه به ورنه ورکړل شي.
د طالبانو د امر بالمعروف او شکایتونو اورېدلو وزارت ویلي چې د دوی محتسبینو په خوست، فاریاب، تخار او غزني ولایتونو کې ۹مېرمنې له هغو ستونزو ژغورلې دي چې د ناوړه دودونو له امله ورسره مخ وې او په وینا یې له خپلو حقونو بېبرخې شوې وې.
نن شنبه د (مرغومي ۲۰مه) د یاد وزارت خبرپاڼه کې راغلي چې د مېرمنو د شرعي حقونو د ورکړې لپاره ژمن دي او هېڅ چاته به اجازه ورنه کړي چې دا حقونه تر پښو لاندې کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، په هېواد کې د ښځو لپاره هېڅ رسمي دولتي اداره فعاله نه ده او ښځې له ټولنیزو، کاري او مدني فعالیتونو تر څنګ همداراز له ګڼو بنسټیزو حقونو محرومې دي. سره له دې پراخو محدودیتونو، طالبان بیا هم ادعا کوي چې د ښځو اړوند مسایل یې حل کړې دي.
دغه وزارت تیر اونیز راپور کې هم ویلي وو چې په یوه اوونۍ کې یې د ښځو اړوند ۱۲۰قضیې حل کړې دي.
