ملګري ملتونه: پر لاریون کوونکو تاوتریخوالی او د هغوی «ترهګر» ګڼل د منلو وړ نه دي

شنونکي وایي، ایران مخکې هم له لویو مظاهرو سره مخ شوی، خو روانې ناارامۍ په اقتصادي لحاظ د چارواکو لپاره ځانګړې حساسه مرحله ده.

د دې ترڅنګ چې د ایران پر راتلونکې نړیواله بې‌باوري زیاتېږي، د جرمني صدراعظم فریدریښ مېرڅ وویل چې باور لري حکومت به سقوط وکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د مېرڅ نیوکې رد کړې او پر برلین یې د دوه‌ګونی معیار تور پورې کړ او ویې ویل چې «هغه د باور هره برخه له منځه وړي».

ایراني چارواکو هڅه کړې چې مظاهرو ته دوه اړخیزه تګلاره غوره کړي. یو خوا د اقتصادي ستونزو له امله مظاهرې قانوني وګڼي، خو په ورته وخت کې یې د لاریون کوونکو سختې ځپنې ته مخه کړې ده.

د کندهار ځینو اوسیدونکو نن سې شنبه، د مرغومي پر ۲۳مه وویل له کندهار او شاوخوا ولایتونو څخه ګڼ شمېر عام خلک ددغه ولایت د ډنډ ولسوالۍ اړوند رېګ سیمې ته د مېلو لپاره ورتلل خو اوس دغه بندیز د دوی ټولنیز ژوند نور هم محدود کړي.

د کندهار رېګو سیمه ته خلک د موټرو ځغلولو ترڅنګ د خپلمنځي مېلو لپاره تلل.

رېګ چې ابراهیم خلیفه بابا زیارت ته څېرمه او له استوګنیزو سیمو لرې پروت دی، د ژمي په ورځو کې د مېلو او تفریح ځای و.

د ټولنیزو رسنیو ځینو کاروونکو د طالبانو دې پرېکړې ته غبرګون ښودلی او وايي، چې له دې وروسته نه شي کولی چې رېګ سیمې ته هم پر چکر لاړ شي.

له دې وړاندې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر فولکر تورک ویلي و، چې د طالبانو تر دویمې واکمنۍ څلور کاله وروسته څرګنده شوې چې یادې ډلې په دې موده کې د افغانستان ښځې له ټولنیز ژوند څخه په بشپړ ډول اېستلې دي.

سید عباس عراقچي پر اېکس‌پاڼه لیکلي، په غزه کې د فلسطینیانو د وژنې له دوه کلونو زیات وخت تېر شوی چې له امله یې شاوخوا ۷۰ زره فلسطینیان وژل شوي، خو اروپایي پارلمان دده په وینا، د اسراییل پر ضد کوم حقیقي اقدام نه دی کړی.

نوموړي وویل، حتا نتنیاهو چې د نړیوالې محکمې له خوا پر جنګي جرمونو محکوم دی، د اروپا په هوایي حریم کې په ازاده توګه الوتنه کوي.

نوموړی وايي، «په مقابل کې، په ایران کې یوازې څو ورځې تاوتریخوالي لرونکې ګډوډي» اروپایي پارلمان ته کافی وه چې د ایران ډېپلوماټانو باندې بندیز ولګوي.

عراقچي زیاته کړه: «خلک احمق نه دي. دوی هر هغه څه چې پېښیږي په خپلو سترګو ویني. ایران له اروپايي اتحادیې سره دښمني نه غواړي، خو هر بندیز ته به یې ځواب ورکړي.»

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن سې شنبه، د مرغومي پر ۲۳مه په اېکس کې لیکلي، چې د یاد وزارت عامې روغتیا وزارت د روغتیایي خدمتونو وړاندې کولو مرستیال عبدالولي حقاني او مل پلاوي قطر کې د بشري روغتیايي همکاریو او کتلوي معافیت لوړولو په تړاو جوړه شوې نړیواله ناسته کې ګډون وکړ.

دغه ناسته د روغتیايي شریکانو، نړیوالو بنسټونو او مرسته‌ کوونکو هېوادونو ترمنځ د همغږۍ او ګډو هڅو پیاوړتیا په موخه جوړه شوې ده.

د طالبانو په خبرپاڼه کې راغلي، چې ددې ډلې د پلاوي د ګډون اساسي موخه د روغتیا په برخه کې د نړیوالو مرستو بهیر د لومړیتوبونو، روغتیا ملي پالیسۍ او د افغانستان روغتیايي سیستم د اړتیاوو سره سم منظمول او همغږي کول و، څو مرستې اغېزناکې، شفافې او دوامدارې شي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت مرستیال له نړیوالو مرستندویانو وغوښتل، چې د افغانستان د روغتیايي سکتور لپاره خپله مالي او تخنیکي همکاري نوره هم پراخه کړي.

طالبان د افغانستان روغتیا سکتور په اړه په داسې حال کې اندېښنې څرګندوي، چې دې ډلې په هېواد کې د ښځینه نرسانو او ډاکترانو د کار او ټولنیزې او تدریسي برخې محدودې کړې دي.

د وزارت په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې دا پرېکړه د پاکستان د فدرالي عوایدو بورډ د یو ځانګړی معافیت تر تصویب وروسته شوې ده. ددې معافیت موخه د بند پاتې ټرانزیټي مالونو د تصفیې او د هغوی د لېږد بهیر اسانه کول ښودل شوي دي.

تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده، چې له دریو میاشتو راهیسې پر ډیورنډ کرښه تر سختو نښتو وروسته له پاکستان سره د افغانستان ټولې لارې تړل شوې دي او د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري هم په ټپه ولاړه ده.