طالبانو په روانه اونۍ کې ۷۲ کسان په دُرو وهلي

د طالبانو په ولکه کې د کابل ښاروالۍ استازي نعمت الله بارکزي په یوه ویډیویي پیغام کې دا خبرونه رد کړل او ویې ویل چې دغه خبرونه له واقعیت سره هېڅ تړاو نه لري او تر اوسه د چاپېریالي سرغړونو په تړاو کوم نوی قانون یا رسمي طرحه نه ده توشیح شوې.

هغه له کابل ښاریانو غوښتي چې د چاپېریال په پاک ساتلو کې له ښاروالۍ سره همکاري وکړي.

بارکزی زیاتوي، چې د خځلو د راټولولو لپاره یې د کابل په ښار کې ځانګړي ځایونه جوړ کړي او د ۱۴۰۴ کال په بودجه کې یې ۷۵ میلیونه افغانۍ د خځلو د راټولولو ځایونو ته ځانګړې کړي، چې د دغه قرارداد لومړی پړاو چې ۳۵ میلیونه افغانۍ کېږي د بشپړېدو په حال کې دی.

بارکزي ټینګار کړی، چې په راتلونکې کې به هر ډول پرېکړه یا قانون تر رسمي اعلان وروسته په ښاریانو عملي کېږي.

د ملګرو ملتونو پرمختیايي ادارې په خپل تازه راپور « په افغانستان کې د خصوصي سکتور نقشه» کې، چې د ۲۰۲۱ کال له بدلون وروسته تر ټولو هر اړخیزه ارزونه بلل کېږي، د افغانستان په نهو مهمو برخو کې د سوداګرۍ فرصتونه او خنډونه څېړلي دي.

په دغو برخو کې کرنه، تولیدات، مالي خدمات، معلوماتي ټکنالوژي، انرژي، کانونه، رغونه، روغتیا او ګرځندوی شامل دي.

راپور ښيي چې افغان سوداګر د پانګونې کمښت، مالي سرچینو ته محدود لاسرسي، د برېښنا نشتوالي، د بازار د معلوماتو له کمي، لوړو ترانسپورتي لګښتونو او د مقرراتو بې‌ثباتۍ له امله له جدي ستونزو سره مخ دي.

د راپور له مخې، یوازې ۶ سلنه افغانان بانکي حسابونه لري او ډېری مالي راکړې ورکړې لا هم له غیر رسمي لارو کېږي. همدارنګه، د مهارتونو کمښت او د ښځو او نجونو پر زده‌کړو او کار محدودیتونو د اقتصادي ودې پر وړاندې نور خنډونه جوړ کړي دي.

سره له دې، یو اېن ډي پي ټینګار کوي چې افغانستان د پام وړ اقتصادي فرصتونه هم لري. کرنه، چې د هېواد نږدې درېیمه برخه ناخالص کورني تولیدات جوړوي، د زعفرانو، وچو مېوو او نورو ارزښتناکو حاصلاتو د صادراتو قوي ظرفیت لري. تولیدي صنعتونه لکه نساجي، د خوراکي توکو پروسس او درمل جوړونه هم د پانګونې په صورت کې پراخېدای شي.

راپور زیاتوي چې افغانستان د نوې کېدونکې انرژۍ له پلوه هم بډایه دی او د لمریزې او بادي برېښنا پراخ ظرفیتونه لري.

د یو این ډي پي استازي سټېفن رودریګز ویلي: «خصوصي سکتور د میلیونونو افغانانو لپاره د ژوند کرښه ده. که مناسبې پانګونې او اسانتیاوې برابرې شي، دا سکتور کولی شي د کارموندنې او اقتصادي ثبات لپاره قوي محرک وګرځي.»

راپور سپارښتنه کوي چې په هرات، کندهار او مزارشریف کې ځانګړي اقتصادي زونونه باید پیاوړي شي، ډیجیټلي او اسلامي مالي خدمتونه پراخ شي، د سوداګرۍ دهلېزونه لکه چابهار او لاجوردو لار فعاله شي او د ښځو اقتصادي ګډون ته ځانګړې پاملرنه وشي.

په پای کې راپور ټینګار کوي چې د خصوصي سکتور ملاتړ، مهارتونو ته وده ورکول او د سیمه‌ییزې سوداګرۍ پراختیا کولی شي افغانستان پر مرستو له انحصاره وباسي او دوامداره اقتصادي وده تضمین کړي.

د ازبکستاني رسنیو دراپورونوله مخې، د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په دې ناسته کې افغانستان د مرکزي او جنوبي اسیا ترمنځ د اقتصادي او ترانزیټي اړیکو د یوه مهم دهلېز په توګه یاد شوی دی.

دواړو لورو ټینګار کړی، چې د افغانستان د ثبات او پرمختګ لپاره سیمه‌ییزه همکاري اړینه ده او په دې برخه کې د منظم او دوامدار ډیالوګ دوام ته اړتیا ده.

د قزاقستان سفیر د افغانستان په تړاو د سیمې د هېوادونو ترمنځ د یو واحد دریځ د رامنځته کولو لپاره د ازبکستان هڅې مهمې وبللې.

په دې لیدنه کې د ټرانس‌افغان رېل‌پټلۍ پروژه د افغانستان د اقتصادي ادغام او د سوداګرۍ د پراختیا لپاره یو بنسټیز ګام بلل شوی. دواړو خواوو وویل، چې دا پروژه کولی شي افغانستان د سیمې د ترانزیټي شبکو یوه فعاله برخه وګرځوي.

د یاد وزارت په وینا، دغه کسان د کابل ولایت په بېلابېلو سیمو کې د نشه‌يي توکو د پلور او قاچاق په تور نیول شوي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت خبرپاڼه زیاتوي، چې د نیول شویو کسانو دوسیې تر بشپړېدو وروسته عدلي او قضايي ارګانونو ته سپارل کېږي.

د طالبانو د معلوماتو له مخې، له نیول شویو کسانو څخه ۷زره او ۷۰۰ نشه‌يي ټابلېټونه، تر دوو کیلوګرامو زیات چرس، لسګونه بوتله الکولي مشروبات او یوه اندازه تاریاک هم ترلاسه شوي دي.

طالبان ټینګار کوي، چې د نشه‌يي توکو د قاچاق او کارونې پر وړاندې به خپلې هڅې لا زیاتې کړي او په دې برخه کې به له قانون څخه سرغړونکي کسان له جدي قانوني چلند سره مخ شي.

دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر ( یو این او ډي سي) څو ورځې وړاندې په خپل یوه راپور کې ویلي و، چې په افغانستان کې لا هم دودیز نشه‌یي توکي تر ټولو ډېر کارېږي، خو ورسره د صنعتي نشه‌یي توکو او د درملو ناوړه استعمال هم د زیاتېدو په حال کې دی.

دغه سازمان د سلواغې پر ۱۲مه، ویلي وو، چې د نوې ارزونې له مخې، د افغان نارینه‌وو ترمنځ د چرسو کارونه ۴۷سلنه، د تاریاکو ۱۹سلنه، د «تابلیت کا» ۱۱سلنه او د مېټامفتامین یا شیشې کارونه اووه سلنې ته رسېږي.

کارنردا موضوع د پنجشنبې په ورځ د فدرالي شورا د «اوسني ساعت» په غونډه کې کړې دي.

د هغه په وینا، دا خبرې اترې ځکه ضروري دي چې په جرمونو کې ښکیل افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته واستول شي. نوموړي ټینګار کړی، چې دا خبرې اترې «ډیپلوماټیکې» نه دي، بلکې یوازې تخنیکي بڼه لري.

د اتریش د سټنډرډ ورځپاڼې د رپوټ له مخې، کارنر همدارنګه وویل چې سوریې ته هم د اخراج بهیر دوام ولري، په ځانګړي ډول د هغو کسانواخراج، چې په جرمي اعمالو کې ښکېل دي.

د هغه په اند، باید له استثنايي مواردو څخه یو عمومي اصل ته واوړي، خو وزیر څو ځله دا خبره تکرار کړه چې په ټولنه کې مدغم او ارزښتناک کډوال به ترې اغیزمن نه شي. هغه وویل، چې دوی د اخراج له ګواښ سره مخ نه دي.

هغه زیاته کړه چې ډله‌ییز اخراجونه، لکه څنګه چې ځینې یې غواړي، په دولت کې ځای نه لري او داسې څه به ونه شي.