سهیل اپریدی: د پاکستان ملي رسنۍ پر پښتنو کېدونکي ظلمونه نه ښيي

د عوامي نشنل ګوند مشر اسلام‌اباد کې خبریالانو ته زیاته کړې، چې عمران خان طالبانو ته د دفترونو غوښتنې کولې او له دغه وسله‌والو ډلو نه یې ملاتړ کاوه. نوموړي وویل: «عمران خان د ترهګرو وفادار دی، هغه یې وکیل دی او نظریات یې هم د ترهګرو دي». د هغه په خبره، د‌ پاکستان څارګره شبکه ‌ای‌اېس‌ای او ‌ټي‌ټي‌‌پي‌ سره یو ډول دي.

د هغه دا څرګندونې داسې مهال دي، چې په خېبرپښتونخوا کې ورځ تر بلې ناامنۍ ډېرېږي او یو شمېر ګوندونه یې پړه په دې ایالت کې له تېرې یوې لسیزې د تحریک انصاف واکمن ګوند ته نیسي.

هم‌مهاله د‌ پاکستان مرکزي حکومت هم نیوکې کړي، چې د عمران خان په مشرۍ د ای‌اېس‌ای پخواني مشر فیض حمید په ګډه دې ایالت کې د پاکستاني طالبانو غورځنګ غړي ځای پر ځای کړل او اوس په لوی سرخوږي بدل شوي دي.

همداراز په پلوچستان ایالت کې بیا د بلوڅ بېلتون‌پالو بریدونو هم زور اخیستی او تېرو اوونیو کې یې د پاکستاني پوځیانو پر مرکزونو د ځانمرګي بریدونو په ګډون وسله‌والې نښتې وکړې. له دې سره، څو ورځې وړاندې د اسلام‌اباد په یو جومات کې د داعش ډلې یوه ځانمرګي بریدګر ۴۰کسان ووژل او ۱۶۹ نور یې ټپیان کړل.

دا پرېکړه د خیبر پښتونخوا د حکومتي او امنیتي چارواکو د یوې لوړپوړې غونډې پر مهال اورول شوې ده.

په دې ناسته کې د پاکستان، په ځانګړې توګه د خیبر پښتونخوا پر وضعیت خبرې شوې دي.

په غونډه کې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر، د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر، د ملي امنیت سلاکار، د پېښور قول اردو قوماندان او لوړپوړو ملکي او پوځي چارواکو ګډون درلود.

په غونډه کې پرېکړه شوې چې په مالاکنډ کې به د ایالتي پولیسو او اړوندو ادارو تر څارنې لاندې د ایالتي حکومتولۍ ماډل سملاسي عملي شي، چې وروسته به په تدریجي ډول نورو اغېزمنو ولسوالیو، په ځانګړي ډول خیبر، اورکزۍ او کورمې ته غځول کیږي.

د غونډې د پرېکړو له مخې، د پرمختیايي پروژو د اغیزناک څار او د امنیتي عملیاتو د بیا ارزونې لپاره به د اعلی وزیر په مشرۍ یوه ځانګړې فرعي کمېټه جوړیږي، چې هره میاشت به غونډې کوي.

دغه کمېټه به د حکومتولۍ او پرمختیايي نوښتونو څارنه کوي، د بدیلو کاري فرصتونو د رامنځته کولو لپاره به کار کوي او د موقتي بې‌ځایه شویو کسانو ستونزې به اواروي.

د خیبر پښتونخوا د حکومت د اعلامیې له مخې، فدرالي او ایالتي حکومتونو په ترهګرۍ ضد جګړه کې د لا زیاتې همغږۍ او د واحدې تګلارې د خپلولو ژمنه کړې ده .

د پېښور په اندر شېر بازار کې د سرو زرو یوه کاروباري وویل، چې د روسیې او اوکراین د جګړې له پیل سره هم د سرو زرو بیې لوړې شوې وې؛‌ خو اوس د امریکا او ایران ناندریو هم په دغو قیمتونو د پام وړ اغیزې کړي او لوړې شوې دي. د سرو زرو د کاروباریانو په وینا، پښتونخوا کې د دغو لوړو قیمتونو له کبله اوس څوک د سرو زرو اخیستلو پسې نه ورځي او د دوی روزګار ورسره سخت اغېزمن شوی دی.
اندر شېر په خېبرپښتونخوا کې د سرو زرو د کاروبار یو مهم مرکز دی، چې له افغانستان سره هم سوداګریزې اړیکې لري. یو ځايي هټۍوال وایي، پخوا به خلکو د ودونو لپاره لس تولې سره زر اخیستل، خو اوس یوازې دوه تولې اخلي.

هغه زیاته کړه: «د ډېرو زنانه‌‌وو ودونه د همدې سرو زرو له کبله پاتې دي. ډېرې تور سرې په کورونو پاتې دي، ډېرو هلکانو او جینکو کوژدې کړې دي،‌ خو د طلا د اخیستلو وس یې نشته». دغه کاروباریان په دې باور دي، چې ډېری کورنۍ نه غواړي چې لوڼې یې پرته له سرو زرو واده شي او د هلکانو کورنۍ یې بیا د اخیستلو توان نه لري.
یو بل دوکاندار اندېښنه څرګنده کړه، چې د سرو زرو نړۍوال بازار بیې باثباته نه دي‌ چې له همدې کبله دوی هم د نرخونو په لوړېدو او کمېدو کې زیانمن کېږي.

اندر شېر بازار چې پخوا په‌کې د سرو زرو دوکانونه خورا ډېر وو، اوس کرار کرار دغه کاروبار کمزوری کېږي‌ او کاروباریان هم ترې لاس اخلي.

جیونیوز ټلوېزیوني شبکه وایي، د دغو تياريو په لړ کې د خېبرپښتونخوا سر وزير سهيل اپريدی لپاره يو ځانګړی کانټينر هم تيار شوی دی. سرچينې وايي، ياد کانټينر څلوېښت فټه اوږدوالی لري، چې په‌کې تشناب او د ناستې لپاره منظم او مناسب ځای جوړ شوی دی.

د کانټينر پر مخ په څرګندو تورو د «ازادۍ يا مرګ» شعار ليکل شوی او اټکل کېږي، چې د احتمالي احتجاجونو پر مهال به د مرکزي سټېج په توګه وکارول شي. د ګوند سرچينې زياتوي، چې د احتجاجونو د تګلارې په اړه د سر وزير سهیل اپریدي او د ګوند د يو شمېر مهمو مشرانو ترمنځ ناستې شوې دي، چې په‌کې د احتجاجونو د ځای، وخت او د ترسره کېدو د طريقې په اړه سلا مشورې شوې دي.

سرچينې دا هم وايي، چې د پي‌ټي‌ای په مشرۍ کې د احتجاجونو د وروستي اعلان او د نېټې د ټاکلو په اړه مشورې لا هم روانې دي او په همدې وخت کې د ګوند کارکوونکو ته لارښوونه شوې چې د احتمالي احتجاجونو لپاره بشپړ چمتووالی ونيسي.

له بلې خوا، يوه ويډيو هم خپره شوې ده، چې په‌کې سهيل اپریدی د احتجاجونو لپاره د تيار شوي کانټينر د کتنې پر مهال ليدل کېږي. همدارنګه د پاکستان پارلمان غړي شاهد خټک ويلي: «زموږ کانټينر په پېښور کې تيار دی چې پر مخ يې ازادي يا مرګ ليکل شوي دي. هر وخت کولای شو پر هغه وخېژو او سهيل اپریدي به د موټرچلوونکي په څوکۍ کې کښېني».

په همدې حال کې، د تحريک انصاف ګوند مشر بيرسټر ګوهر ويلي دي: «هغه خبرونه چې ګواکې کوم کانټينر تيارېږي يا اسلام‌اباد ته د تګ لپاره حرکت کوي، ناسم دي».

د پاکستان د تحریک انصاف ګوند غړو مهمه غوښتنه د خپل مشر او پخواني لومړي وزیر عمران خان خلاصون ده. عمران خان له تېرو درېیو کلونو راهیسې د راولپېنډۍ په اډیاله زندان کې ساتل کېږي او د شهباز شریف حکومت پرې سخت محدودیتونه وضع کړې دي.

هم‌مهاله، د عمران خان کورنۍ او ګوندي غړي د هغه د روغتیايي وضعیت په تړاو اندېښنه لري او د هغه ډاکټر ته هم اجازه نه ورکول کېږي، چې د نوموړي روغتیایي وضعیت له نږدې څخه وګوري.

هغه وویل، چې د ناامنۍ له امله د خیبر پښتونخوا سوداګر مجبور دي یا خپل کاروبار وتړي او یا هم د وېرې له امله چوپ پاتې شي.

د افتخار حسین په وینا، که حکومت په رښتیا د ناقانونه فعالیتونو مخنیوی غواړي، نو باید د زورواکۍ او باج‌اخیستنې سرچینې له منځه یوسي، نه دا چې د ولس مشروع کاروبارونه قرباني کړي.

نوموړي له افغانستان سره د سوداګریزو لارو تړل کېدو ته په اشارې وویل، چې دې پرېکړې یوازې پر سوداګرو نه، بلکې پر زرګونو کورنیو ناوړه اغېز کړی او د بې‌روزګارۍ کچه یې لوړه کړې ده.

د عوامي نشنل ګوند ایالتي مشر ټینګار وکړ، چې د امنیت په نوم ناسم چلند پر دولت د خلکو باور کمزوری کړی او تر څو چې د ولس اقتصادي ستونزې حل نه شي، دایمي ثبات به رامنځته نه شي.