طالبانو تایید کړې چې په اسلام اباد کې یې پر یوه نظامي مرکز د بې پیلوټه الوتکې برید کړی

هغه زیاته کړه چې اوس مهال افغانستان تر یوه حده هېر شوی ښکاري، خو ډېر ژر به یو ځل بیا د سیمې او نړۍ د پام په مرکز کې راشي.

محقق دا څرګندونې په یوه انلاین غونډه کې چې ځینو نورو پخوانیو سیاسیونه هم په کې برخه لرله، وکړې.

هغه د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو، لکه اوکراین، لبنان او غزه کې روانو کړکېچونو ته په اشارې وویل: «نن نړۍ له سختو بحرانونو سره مخ ده، خو ډېر ژر به افغانستان یو ځل بیا د سیمې او نړۍ د پام په مرکز بدل شي. د بدلون لپاره چمتو اوسئ او پر خپلې لارې ټینګ پاتې شئ.»

عطاالله تارړ د جمعې په ورځ پر اېکس‌پاڼه لیکلي چې د دې هېواد د ځواکونو په هوايي بریدونو کې په کابل، پکتیا او کندهار کې د افغانستان په هغو تاسیساتو حمله شوې چې د وسله والو سره تړاو لري.هغه زیاته کړه چې په دې حملو کې هېڅ ملکي وګړي یا غیرنظامي بنسټونه زیانمن شوي نه دي.

عطاالله تارر ویلي چې د «غصب الحق» عملیاتو د پیل راهیسې ۶۶۳ طالب جنګیالي وژل شوي او تر ۸۸۷ زیات نور ټپیان شوي دي.

مخکې له دې، طالبانو ویلي وو چې په ننگرهار کې په پاکستاني بریدونو کې ملکی وګړي وژل شوي دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) ویلي، چې پر کابل یې د پاکستان د تېرې شپې د هوايي برید د ملکي تلفاتو شمېر مستند کړی. یوناما ویلي، چې په دغه برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسه وژل شوي او ۱۴ نور ټبیان دي.

یوناما یو وار بیا له دواړو خواوو غوښتي، چې سملاسي‌ دې جګړه ودروي ترڅو د ملکي خلکو د زیان مخه ونیول شي.

د طالبانود بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د یاد وزارت وزیر، امیرخان متقي، د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي سره ټیلیفوني خبرې کړي. په دې خبرو کې دواړو لوریو د افغانستان او چین ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا، د سیمې د امنیتي وضعیت او د روانو سیمه‌ییزو تحولاتو پر اغېزو مفصلې خبرې وکړې.

متقي د افغانستان د بهرني سیاست اقتصادمحوره تګلارې یادې کړې او ویې ویل چې هېواد له ټولو ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره د باور، متقابل احترام او اقتصادي همکاریو د پراختیا غوښتونکی دی. نوموړي د سیمې وروستي امنیتي وضعیتونه هم یاد کړل او ټینګار یې وکړ چې طالباند هر ډول کړکېچ د حل یوازینۍ لار ډیالوګ او ډیپلوماسي بولي.

متقي د پاکستان له لوري د افغانستان پر خاوره وروستیو بریدونو ته اشاره وکړه او څرګنده یې کړه چې افغانستان د خپل ولس او ځمکنۍ بشپړتیا د دفاع مشروع حق لري، خو په عین حال کې د کړکېچ د پراخېدو پر ځای د سیاسي حل ملاتړ کوي. هغه زیاته کړه چې په بمباریو او توغندیزو بریدونو کې زیاتره ملکي وګړي، ښځې او ماشومان په نښه کېږي او ملکي تاسیسات تخریب کېږي، چې د تیري شپې د کابل او کندهار بریدونه یې غوره بېلګه ده.

وانګ يي د افغانستان او چین ترمنځ د مثبتو اړیکو د لا پیاوړتیا پر اهمیت ټینګار وکړ، د سیمه‌ییز ثبات او امنیت لپاره د سیاسي تفاهم او د ستونزو د حل میکانیزمونه مهم وبلل او د افغانستان د ډیالوګ محوره دریځ یې هرکلی وکړ. نوموړي څرګنده کړه چې عام خلک او ملکي تاسیسات په نښه کول د منلو وړ نه دي.

وانګ يي همداراز د طالبانو او پاکستان ترمنځ وضعیت ته اشاره وکړه او وویل چې پوځي اقدامات د ستونزو د حل لاره نه ده او د کړکېچ کچه نوره هم لوړیږي. هغه زیاته کړه چې چین چمتو دی د تفاهم او باور د رامنځته کېدو لپاره رغنده رول ولوبوي.

نوموړي زیاته کړه چې سنټکام د عملیاتو پر مهال پر «دښمن بشپړ برلاسی» لري او د سیمې وضعیت تر خپل کنټرول لاندې ساتي.

د هغه په وینا، دغه بریدونه د امریکا د پوځ د پراخو عملیاتو برخه ده چې د دښمن د پوځي وړتیاوو د کمزوري کولو لپاره ترسره کېږي.

کین ټینګار وکړ چې د امریکا پوځ به خپلو پوځي عملیاتو ته دوام ورکړي څو د سیمې امنیتي ګواښونه محدود کړي.

هغه وویل، ځواکمنې افغانې مېرمنې د طالبانو تر ظالمانه رژیم لاندې ژوند کوي، چې پر دوی د تعلیم، کار او عامه ژوند په برخه کې سخت محدودیتونه لګول شوي دي. سربېره پر دې، د ښځو د حقوقو مدافعې او د ټولنیزې مبارزې هڅې هم د طالبانو له خوا له ستونزو سره مخ دي.

د ایرلینډ استازي ټینګار وکړ چې افغانې مېرمنو، سره له دې محدودیتونو، د عدالت ترلاسه کولو هڅې روانې ساتلي دي او ځینې نورې ډلې هم په دې لاره کې مبارزه کوي.

ایرلینډ په څرګند ډول وویل چې دوی د افغان ښځو سره په دوامداره توګه اوږه په اوږه ولاړ دي او اوس د حساب ورکونې وخت رارسېدلی دی.