بلغاریا ته د ایران خبرداری: امریکا ته د خپلو هوایي ډګرونو د کارولو اجازه مه ورکوئ

د راپور له مخې، د لوهانسک له ۹۹ سلنې څخه زیاته برخه، چې روسیې په ۲۰۲۲ کال کې د خپلې سیمې په توګه اعلان کړې وه، تر ډېره وخته د روسیې تر کنترول لاندې وه.

دې ادعا ته کییف او ډیری لویدیز هېوادونه د غصب په سترګه ګوري.

د روسیې دفاع وزارت ویلي، «د لویدیز پوځي ډلې واحدونو د لوهانسک د خلکو جمهوریت بشپړ ازادي ترلاسه کړه»، چې د مسکو له نظره د دې سیمې رسمي نوم دی.

رویټرز په خپلواکه توګه د جګړې د ډګر راپور نه دی تایید کړی او اوکراين لا تر اوسه په دې اړه رسمي غبرګون نه دی ښوولی.

لوهانسک د دونباس صنعتي سیمې له دوه برخو څخه یوه ده. بله برخه یې دونڅک ده.

کرملین د چارشنبې په ورځ ټینګار وکړ چې د اوکراين ځواکونه باید د دونڅک هغه برخه پرېږدي چې روسیه یې نه کنترولوي، څو د جګړې «تود پړاو» پای ته ورسي، خو کییف دا غوښتنه څو ځله بې معنا بللې ده.

د روسیې د دفاع وزارت ویلي چې ځواکونو یې د اوکراين په خارکیف سیمه کې د ورکنیا پیساریوکا کلي او د زاپوریژیا په سویل ختیځ کې د بویکوفه کلي هم تر خپل کنترول لاندې راوستي، خو رویټرزوايي، دغه رپوټونه په خپلواکه توګه نه دي تایید شوي.

سټارمر دا څرګندونې د چارشنبې په ورځ د ډاونینګ سټریټ په یوه خبري ناسته کې کړې دي او زیاته کړې یې ده، چې هر مز تنګی د منځني ختیځ د جګړې له امله سخت زیانمن شوی او نړیوال سوداګریز بهیر یې اغېزمن کړی دی.

سټارمر ویلي، چې د دغې ناستې مشرې به د برېتانیا د کورنیو چارو وزیره ایوېټ کوپر وکړي، خو د ناستې کره نېټه لا نه ده اعلان شوې.

سټارمر زیاته کړې: «موږ به په دې غونډه کې ټول ممکنه سیاسي او ډیپلوماتیک ګامونه وارزوو، څو د سمندري تګ راتګ ازادي بېرته ټینګه کړو؛ د بندو پاتې کښتیو او سمندري کارکوونکو خوندیتوب ډاډمن کړو او د حیاتي توکو لېږد بېرته پیل شي».

هغه زیاته کړه چې له دې ناسته وروسته به له پوځي پلان جوړوونکو سره ناسته وکړې، څو له جګړې وروسته د هرمز تنګي د امنیت او لاسرسي لپاره عملي لارې چارې و څېړي.

سټارمر ویلي، چې په ناسته کې به هغه هېوادونه هم ګډون وکړي چې د هرمز تنګي له لارې د خوندي تګ راتګ د ډاډ تر لاسه کولو لپاره یې په ګډو هڅو کې د برخې اخېستو په اړه تازه یوه ګډه اعلامیه لاسلیک کړې ده.

بریتانیا، فرانسه، جرمني، ایټالیا، جاپان او هالند د هغو هېوادونو له ډلې دي چې دغه اعلامیه یې لاسلیک کړې ده.

ورته مهال، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغو هېوادونو ته سخت خبرداری ورکړی چې د ایران په موضوع کې له واشنګټن سره نه دي ملګري او اوس د تېلو له کمښت سره لاس او ګرېوان دي.

ټرمپ په ځانګړې توګه بریتانیا یاده کړې او ویلي یې دي: «ټول هغه هېوادونه چې د هرمز تنګي له امله د الوتکو تېلو ته لاسرسی نه لري، لکه بریتانیا چې د ایران د نسکورولو په بهیر کې یې له ګډون څخه ډډه وکړه، زه تاسې ته وړاندیز لرم، لومړی له امریکا تېل واخلئ، موږ یې ډېر لرو، دویم دا چي لږ جرئت وکړئ تنګي ته ولاړ شئ او خپله یې واخلئ».

ټرمپ څرګنده کړې چې له ایران سره له معاملې پرته هم جګړه په څو اونیو کې پای ته رسولی شي، خو په ورته وخت کې یې له ناټو تړون څخه د وتلو ګواښ هم کړی.

ټرمپ بریتانیایۍ ورځپاڼې ډیلي ټیلیګراف ته وویل: «زه هېڅکله له ناټو اغېزمن نه شوم. زه تل پوهېدم چې هغه یوازې کاغذي پړانګ دی او (د روسیې ولسمشر ولادیمیر) پوتین هم په دې پوهېږي.»

هغه زیاته کړې چې اوس یوازې په ناټو کې د امریکا پر غړیتوب د بیا غور کولو پړاو نه دی، بلکې په بشپړ ډول د وتلو په فکر کې دی.

ټرمپ رسنیو ته وویل: «موږ ډېر ژر د ایران له جګړې وځو، ممکن دوه اونۍ، ممکن درې اونۍ » وروسته.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د چارشنبې په ورځ د وري پر ۱۲مه، ویلي، چې د تدارکاتو نوبتي غونډه کې ۴۲ پروژې د ارزونې او منظورۍ لپاره وړاندې شوې، چې له دې ډلې څخه ۱۷ پروژې منظورې شوې دي.

په دې پروژو کې د پنجشېر پوهنتون لپاره د لیلیې ودانۍ جوړول، د بدخشان پوهنتون د طب پوهنځي ودانۍ، له کونړ څخه تر نورستان پورې د سړک د لومړي او دویم فاز بشپړول او همدارنګه په غزني، فاریاب او ننګرهار ولایتونو کې د عمومي روغتونونو جوړول، په بېلابېلو ولایتونو کې د برېښنا رسونې او توزیع پروژې هم شامل دي.

د یاد معاونیت په وینا، یادې ټولې پروژې به د طالبانو له لوري تمویل شي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت زیاتوي، چې په ۱۴ پروژو کې یو لړ تعدیلونه راغلل او همداراز د شپږو پروژو په تړاو ټاکل شویو کمېټو ته دنده وسپارل شوې، چې د قیمتونو په اړه له ګټونکو شرکتونو سره خبرې وکړي.

طالبانو ویلي، چې د دوو پروژو قراردادونه له دې امله لغوه شوي چې ګټونکي شرکتونه په ټاکل شویو قیمتونو د پروژو عملي کولو ته حاضر نه وو او پرېکړه شوې چې دغه پروژې به بیاځلې ازادې داوطلبۍ ته وړاندې شي او یاد شرکتونه به د محرومیت کمېټې ته معرفي شي.

د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویاند محمد یوسف حماد ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په کابل، کاپیسا، پروان، پنجشیر، پکتیا، پکتیکا، خوست، لوګر، میدان وردګ، زابل، ارزګان، غور، بادغیس، سمنګان، سرپل، فاریاب، بغلان، بدخشان، کونړ او لغمان ولایتونو کې د سېلابونو، بارانونو، تالندې او برېښنا له امله د ځاني زیان ترڅنګ ۱۳۹ کورنه په بشپړ او ۳۹۴ کورنه په نسبي ډول ویجاړ شوي دي.

په ورته مهال د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې په تېرو څو ورځو کې د دوامداره بارانونو او سېلابونو راوتلو له امله، د سمنګان ولایت د دره صوف ـ بلخ، په بغلان کې د کابل ـ شمال عمومي لاره او په پکتیا کې د ګردیز ـ خوست تړل شوې لار بېرته د ترافیکو پر مخ پرانېستل شوې، خو په سمنګان ولایت کې د ایبک ـ روی دواب لاره لا هم د موټرو د تګ راتګ پرمخ تړلې پاتې ده.

یاد وزارت ویلي، چې په نورستان ولایت کې د پیروک کوتل لاره هم د واورې ښویدنې له‌امله له تېرو څو ورځو راهیسې د تګ راتګ پرمخ تړلي ده.