عراقچي: تهران غواړي له امریکا سره د سوله‌ییزو خبرو اترو له لارې یو رېښتینی حل ومومي

د سنټکام په وینا، دغه بېړۍ د سې‌شنبې په ورځ له بندرعباس څخه تر وتلو وروسته، د هرمز له تنګي تېره شوې او د ایران د سواحلو په اوږدو کې یې حرکت کړی و، خو هڅه یې کوله چې د امریکا له لوري لګېدلې سمندري محاصره ماته کړي.

سنټکام زیاتوي چې د «اسپروانس» په نوم د توغندیو سمبال امریکایي جنګي بېړۍ په بریالیتوب سره د دې بېړۍ مسیر بدل کړ او بېرته یې د ایران پر لور واړوله.

د معلوماتو له مخې، یاده بېړۍ اوس مهال بېرته ایران ته روانه ده.

په ورته وخت کې، د امریکا پوځ ویلي چې د ایران پر بندرونو د سمندري محاصرې له پیل راهیسې، لږ تر لږه ۱۰بېړۍ بېرته ایران ته اړول شوې دي او تر اوسه هېڅ یوه بېړۍ نه ده توانېدلې چې له دې محاصرې تېره شي.

د طالبانو د المپیک، بدني روزنې او سپورټ رييس احمدالله وثیق د چهارشنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) په خپله اېکس‌پاڼه هیله څرګنده کړې چې دغه افغان لوبغاړي هم هېواد ته ویاړلي او رنګین مډالونه راوړي.

هغه ویلي: «موږ هیله لرو، چې افغان لوبغاړي به په دغو سیالیو کې ښه وځلیږي او د نورو ورزشي رشتو په څېر به دوی هم خپل ګران هېواد ته ویاړلي او رنګین مډالونه راوړي».

نوموړي همداراز ډاډ ورکړی، چې د سپورټ ادارې به تل د خپلو ورزشکارانو ملاتړ ته دوام ورکړي.

د لوګر ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د چهار شنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، دا مرستې د خوړو نړیوال په مالي ملاتړ، د کلیوالو سیمو د پراختیا او هوساینې لپاره د اقدام موسسې په تخنیکي همکارۍ ترسره کېدونکې دي.

خبرپاڼه کاږي: «هرې کورنۍ ته ۲۹۰۰ افغانۍ نغدي مرسته ورکول کېږي، تر څو د خپلو لومړنیو خوراکي او حیاتي اړتیاوو په پوره کولو کې ترې ګټه پورته کړي».

د خبرپاڼه له‌مخې، د دغو مرستو بنسټیزه موخه په لوګر کې د فقر د کچې راکمول، په سختو اقتصادي شرایطو کې د زیانګالو کورنیو لاسنیوی او د هغوی د ژوند د وضعیت ښه کول دي.

له دې سره سم، په یاد ولایت کې بې‌وزلۍ کورنۍ دغه کېدونکې مرستې کمې ګڼي او له نورو مرستندویه بنسټونو ته د ورته زیاتو مرستو غوښتنه لري. دوی وايي، په دې ګرانۍ کې په ۲۹۰۰ افغانۍ هېڅ هم نه‌کېږي.

د راپور له مخې، د فارس خلیج دیپلوماتانو ویلي چې ریاض د احتمالي غچ‌اخیستونکو اقداماتو په اړه اندېښنه لري، ځکه دا کار کولای شي په سره سمندر کې د کښتیو چلند ګډوډ کړي.

ورځپاڼه زیاتوي چې د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان له واشنګټن غوښتنه کړې چې د سیمه‌ییزو کړکېچونو د زیاتېدو د اندېښنو له امله، د ایران پر بندرونو لګول شوي سمندري محدودیتونه نرم یا لغوه کړي.

په راپور کې همدارنګه ویل شوي چې د سعودي دا هڅې ښيي چې ریاض اندېښنه لري ښايي تهران د امریکا د فشارونو په غبرګون کې په یمن کې خپلو متحدینو ته، یعنې حوثیانو، امر وکړي چې د سره سمندر د باب‌المندب تنګی وتړي.

باب‌المندب تنګی د نړیوالو سوداګریزو لارو یو مهم مسیر دی، چې د سعودي د نفتو د صادراتو یوه لویه برخه ترې تېرېږي، او هر ډول ګډوډي پکې د سیمې او نړیوال بازار لپاره جدي پایلې لرلای شي.

د «جیو نیوز» په راپور کې راغلي، چې دغه د هاوان مرمۍ د پښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ «کټ ‌کوټ» سیمې په ملک شاهین کلي په یوه کور لګېدلې، چې د وژل شویو په منځ کې دوه ماشومان او یوه ښځه شامل دي.

سرچینې زیاتوي، چې په دې پېښه کې درې نور کسان هم ټپیان شوي دي.

د معلوماتو له مخې، د پاکستان پوځ د دې پېښې په غبرګون کې د افغانستان خاورې ته تلافیي برید کړی او د هاوان د توغولو ځای یې له منځه وړی دی.

یادو سرچینو همدارنګه ویلي چې په وروستیو کې د پاکستاني طالبانو تحریک (ټي ټي پي) اړوند کسانو هڅه کړې چې پاکستان ته ننوځي، خو د دغه هېواد د سرحدي ځواکونو له لوري یې مخه نیول شوې ده.

اسلام‌اباد څو ځله له طالبانو غوښتي چې په افغانستان کې د وسلوالو ډلو پټنځایونه له منځه یوسي، خو طالبانو بیا په افغانستان کې د ټي ټي پي د حضور ادعاوې رد کړې او ویلي یې دي چې دوي به هیچاته اجازه ورنه کړي، چې د افغانستان له خاورې د نورو پر ضد فعالیت وکړي.