ظاهر قدیر د وسلو او نشه‌يي توکو د قاچاق په تور امریکا ته وسپارل شو

سمیع سادات د جمعې ورځې په ناوخته (د چنګاښ ۱۹مه) په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې طالبانو د افغان نارینه‌وو، ښځو، ماشومانو او سپین‌ږیرو ژوند تریخ او له محکومیت سره مخ کړی دی.

هغه زیاته کړې، داسې هېڅ ډول ظلم نه‌شته چې طالبانو دې پر افغان ولس نه وي تجربه کړی او په وینا یې، افغان ملت د دغې ډلې تر واک لاندې د له‌منځه تلو په حال کې دی.

د متحدې جبهې مشر د افغانستان تاریخ او ویاړونو ته په اشارې سره ویلي، هغه ملت چې یو وخت یې تاریخ، ویاړ او عظمت درلود، اوس د طالبانو تر واکمنۍ لاندې په «عصري غلامۍ» کې راګیر شوی دی. نوموړي ټینګار کړی، چې د دغه وضعیت د پای ته رسولو لپاره د طالبانو پر وړاندې درېدل او هغوی ته ماتې ورکول یوازینۍ لاره ده.

سمیع سادات ژمنه کړې، چې د طالبانو تر بشپړې ماتې او د یوه داسې افغانستان تر جوړېدو پورې به خپلې مبارزې ته دوام ورکړي، چې په هغه کې ټولو وګړو ته عدالت، مدني ازادۍ، امنیت او اقتصادي فرصتونه برابر وي.

هغه زیاته کړې، چې طالبان به مات شي او د افغانستان پخوانی ویاړ به بېرته راژوندی شي.

په دوحه کې د طالبانو سفارت د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دې لیدنه کې د راستنو شویو افغانانو پر وضعیت او هغوی ته د مرستو رسولو پر لارو چارو بحث شوی دی.

خبرپاڼه وایي، په دې کتنه کې دواړو لورو له پاکستان او ایران څخه د راستنو شویو افغان کډوالو لپاره د سرپناه د چمتو کولو، روغتیایي او ښوونیزو خدمتونو د وړاندې کولو او د هغوی لپاره د کاري فرصتونو د رامنځته کولو په اړه خبرې اترې کړې دي. د طالبانو استازي په دغو برخو کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د ادارې د لا زیاتې همکارۍ غوښتنه وکړه.

د خبرپاڼې له مخې، له دې سربېره، په دغې کتنه کې د هغو شکایتونو او ستونزو په اړه هم بحث وشو چې له مخې یې له راستنېدونکو افغان کډوالو څخه په کوربه هېوادونو کې په غیرقانوني او جبري توګه د هغوی شتمنۍ او املاک اخیستل شوي دي. په خبرپاڼه کې راغلي، چې دا شتمنۍ او ملکیتونه باید بېرته خپلو اصلي مالکانو ته وسپارل شي.

خبرپاڼه کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ استازي ډاکټر براهام صالح له قوله لیکل شوي، چې د افغان کډوالو له ټولو ستونزو او ننګونو څخه په بشپړه توګه خبر دی. نوموړي ډاډ ورکړ، چې د یادو ستونزو د حل او کډوالو ته د اسانتیاوو د برابرولو لپاره به خپلې هڅې جاري وساتي.

هم‌مهاله پاکستان د جمعې په ورځ د جولای ۱۰مه په بېلابېلو ایالتونو کې د افغان کډوالو د نیولو او اېستل کېدو لپاره د پراخو عملیاتو یوه نوې څپه پیل کړې ده.

د پېښور د پوليسو مشر د دغې ادارې اړوند په فېسبوک ‌پاڼه کې ویلي: «د افغان کډوالو د بېرته ستنولو پر مهال که هر پولیس چارواکی یا سرتیری له هغوی سره په بد چلند، بداخلاقۍ، بډو اخیستلو، د پیسو په غوښتلو یا هر ډول مالي ګټه ترلاسه کولو کې ښکېل وپېژندل شي، پر وړاندې به یې سخت قانوني او اداري چلند وشي».

نوموړي پر پوليسو غږ کړی: «ټول چارواکي او سرتېري دې د قانون، امانتدارۍ او د انساني درناوي له مخې خپلې دندې ترسره کړي».

د پېښور د پوليسو مشر دا څرګندونې په داسې حال کې کړي، چې د پاکستان د کورنيو چارو وزارت د څلورو واړو ایالتونو مشرانو سکرترانو، د ګلګت بلتستان مشر سکرتر، د دغه هېواد تر کنټرول لاندې د کشمیر مشر سکرتر او د اسلام‌اباد مشر کمېشنر ته د یوه مکتوب په لېږلو سره په جدي توګه سپارښتنه کړې، «چې د ۲۰۲۶م کال د جولای له ۱۰مې وروسته له معتبرې ویزې او قانوني اسنادو پرته هر افغان باید سمدستي ونیول شي او بېرته افغانستان ته ولېږدول شي».

د پاکستان دغې پرېکړې درېیمو هېوادونو ته په تمه افغانان سخت اندېښمن کړي او د کډوالو عالي کمېشنري بیا پر خپله خوښه ستنېدنې ټينګار لري.

افراسیاب خټک د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) له افغانستان انټرنشنل سره د پاکستان د امنیتي او سیاسي کړکېچ، د افغانستان او طالبانو په اړه د اسلام‌اباد د سیاست او همدارنګه د تحریک طالبان پاکستان او د بلوچستان د ازادۍ پوځ د بریدونو د زیاتېدو په اړه خبرې وکړې.

دغه ملت‌پال سیاستوال وویل، اسلام‌اباد باید د امنیتي ګواښونو د مهارولو لپاره د افغانستان په اړه خپله تګلاره بدله کړي. هغه زیاته کړه، چې پاکستان د طالبانو د مخالفو ډلو او شخصیتونو په را بللو سره د یوه نوي اېتلاف د جوړولو هڅه کوي، خو د دې هڅو موخه د طالبانو د نظام نسکورول نه‌دي.د هغه په باور، اسلام‌اباد غواړي په افغانستان کې د رهبرۍ او د واک په معادلو کې بدلون راولي.

هغه خبرداری ورکړ: «که پاکستان هماغه تګلاره روانه وساتي چې په تېرو ۵۰ کلونو کې څو ځله ازمویل شوې او ناکامه شوې ده، نو د افغانستان له غبرګون سره به مخ شي».

هغه همدارنګه، په تېرو کلونو کې د پاکستان له لوري د طالبانو د ملاتړ د څرنګوالي په یادولو سره وویل، چې پاکستان د افغانستان په اړه روښانه پالیسي نه‌لري او ډېری وخت د سترو قدرتونو د سیاستونو په چوکاټ کې عمل کوي.

افراسیاب خټک باور لري، چې پاکستان له ژور سیاسي او اقتصادي کړکېچ سره مخ دی او د دغه هېواد مشران هڅه کوي، د خپلو ډیپلوماټیکو بریاوو په لوی ښودلو سره د خلکو پام له کورنیو ستونزو واړوي.

د هغه په وینا، د بلوچستان ایالت امنیتي وضعیت داسې پړاو ته رسېدلی چې د جګړې نوم پرې اېښودل کېدای شي. هغه وویل، چې د بېلابېلو وسله‌والو ډلو فعالیتونو د بلوچستان په ډېرو سیمو کې ناامني زیاته کړې ده.

افراسیاب خټک د بریدونو د زیاتېدو لامل د اسلام‌اباد د پخوانیو سیاستونو دوام وباله او ویې ویل، چې د پاکستان پوځ طالبان خپل اصلي ګواښ نه‌ګڼي، بلکې «بلوڅ او پښتون ملتپالنه» تر ټولو ستر خطر بولي او د دغو خوځښتونو د ځپلو لپاره له طالبانو ګټه اخلي.

د افغان طالبانو او پاکستان اړیکې په وروستیو کلونو کې، د تحریک طالبان پاکستان د بریدونو د زیاتېدو او د ډیورند کرښې په اوږدو کې د کړکېچونو له امله له جدي ترینګلتیاوو سره ملې وې.

اسلام‌اباد په دې موده کې څو ځلي د طالبانو د مخالفو څېرو کوربه هم پاتې شوی دی.

پاکستاني چارواکو څو ځله طالبان تورن کړي، چې د تحریک طالبان پاکستان غړو ته پناه ورکړې، خو طالبانو دا تورونه په کلکه رد کړي دي.

منظور پښتين د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) په يوه ويډيويي پیغام کې وويل، پښتون ملت د تاريخ په هغه پړاو کې ژوند کوي، چې له هرې خوا یې د ولسونو وژنې روانې دي او زیاته یې کړه: «له يوې خوا د پښتنو وژنې روانې دي او بله خوا یې ورته داسې پاليسيانې جوړې کړي دي چې وژنې په پنجابي استعمار ور وا هم نه وړي. که تاسو وګورئ په دې نږدې ورځو کې ګڼ پښتانه ووژل شول خو دوی په داسې طريقه دا کار کوي، چې پنجابی د دې کار مسوول هم نه‌پاتې کيږي».

هغه زياته کړه: «له هر اړخه د پنجابي استعمار او زور او جبر يا پاليسيو کې د پښتنو وژنې روانې دي، يوازې دا هم نه چې په پښتونخوا کې دوی پښتانه وژني اوس خو په بر وطن افغانستان کې هم په عامو ولسونو بمبار کوي په پکتيا کې یې عام ولسي وګړي بمبار کړي ښځې او ماشومان یې وژلي دي».

نوموړي همداراز زياته کړه: «د پښتنو د وسايلو قدرتي زېرمې لوټل کيږي د مومندو د ماربلو نه تر خيبر پورې او بيا د وزيرستان د ګازو پورې او د (بلوچستان) د دوکۍ او هرنايي د سکرو د کانونو پورې، پښتانه وژل کيږي هم او لوټل کيږي هم».

پښتین د بلوچستان په پښتون مېشتو سيمو هنه اوړک او زيارت کې په دې وروستيو کې د رامنځته شویو ناامنیو په تړاو وويل: «په هنه اوړک، کوېټه او زیارت کې پرلت روان دی هلته څو ورځې مخکې ګڼ پښتانه د طالب او حکومت په نامه ووژل شول، دوی وايي، چې طالبان راغلي وو که طالبان وو که ترهګر وو».

هغه د پاکستان پوځ ته په خطاب سره وويل: «د پاکستان پوځه: ستا ادارې دا خلک جوړ کړي او تربيه کړي دي. دوی دا په خپله منلې هم ده. نن چې څه روان دي دا د هغې پايلې دي».

منظور پښتين د پاکستان پوځ ته په اشارې سره زياته کړه: «دوی بيا داسې چاپيريال جوړ کړی، چې موږ په ترهګرۍ کې له وژل شویو سره ولاړ يو دوی داسې ولاړ وي چې موږ به اوس عمليات کوو، دوی داسې عمليات کوي چې ترهګري ختموي نه، بلکې په عملياتو کې په خپله ترهګري کوي، کورونه ړنګوي، ماينونه ښخوي، خلک وژنې او لادرکه کوي».

هغه په ډاګه: «دوی [د پاکستان پوځ] بيا هغه غرونه هم لوټي چې په کومو کې قدرتي زېرمې (معدنيات) وي. بيا د ترهګرۍ د ختمولو په نوم له نړۍ نه ډالرې هم اخلي».

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په دې پیغام کې په خيبرپښتونخوا او قبايلي سيمو کې د ډرون بريدونو په اړه یې وويل: «په خيبر، په شمالي وزيرستان، پېښور او نورو سيمو کې د اورکزو او هنګو ولسوالۍ پورې، (کواډکاپټر) ډرون بريدونه کيږي، ښځې او ماشومان په‌کې وژل کيږي په هر حال کې د پښتون وينه توييږي».

منظور پښتين د پښتنو د يو والي غږ وکړ او ویې ويل: «پښتانه په جلا جلا توګه له دې حالاتو څخه نه‌شي وتلی. د پښتنو ډلې او کلي به ټول د دې لپاره يو کيږي. پي‌ټي‌اېم د ملت راټولو لپاره هڅې کړي او د خيبر جرګه یې کړې ده. ملت له يووالي څخه محرم دی. پښتانه داسې لارې ته اړتیا لري، چې دوی خپلواکي ترلاسه کړي. پي‌ټي‌اېم په دې کار کوي خو حالات ورته سخت دي ناهيلې کېږئ مه».

پښتین په پکتيا کې ترسره شوې بمبارۍ، د ستور مزلي عبدالاحد مومند او کرېکټر شاه پور ځدران په مړينه هم خواشيني څرګنده کړه. هغه د پي‌ټي‌اېم د فعال ګيله‌من وزیر د تلين نمانځلو غږ وکړ او څرګنده یې کړه، چې پي‌ټي‌اېم به یې نمانځي.

منظور پښتين د بلوڅو او کشميريانو له مبارزې سره د پي‌ټي‌اېم لخوا د ملاتړ په تړاو هم څرګندونې وکړې.