• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

خالد حنفي ادعا: پخواني حکومت دیني ارزښتونه بدنامول او په بګرام کې یې ښځې بندیانې کړې وې

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۷:۳۸ GMT+۱تازه شوی: ۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۸:۴۱ GMT+۱

د طالبانو امر بالمعروف وزیر مولوي خالد حنفي د ښځو د حقونو په اړه د نیوکو په ځواب کې ویلي، هغه کسان چې د ښځو د حقونو خبره کوي، باید په بګرام کې د ښځو د زنداني کېدو موضوع هم یاده کړي. نوموړي همداراز ادعا کړې چې په تېرو شلو کلونو کې د دیني ارزښتونو د کمزوري کولو هڅې شوې دي.

حنفي شمالي ولایتونو ته د سفر پر مهال د علماوو او قومي مشرانو په یوه غونډه کې ویلي چې د امر بالمعروف د قانون پلي کول د ټولو ګډ مسولیت دی.

هغه ویلي: «کوم مسولیت چې رسول الله ترسره کاوه، هماغه مسولیت تاسو علماوو ته هم راجع دی او تاسو باید اسلامي شریعت او ارزښتونه تر خلکو ورسوئ.»

د طالبانو د امر بالمعروف وزیر ویلي چې د دې وزارت محتسبین او مبلغین اوس د افغانستان په ټولو سیمو کې حضور لري او له علماوو یې غوښتي چې د «منکراتو» د لیدلو پر مهال اقدام وکړي.

هغه زیاته کړې: «هر کله چې له کوم منکر سره مخ کېږئ، لومړی خپله اقدام وکړئ، که ستاسو له وسه پورته و، محتسبین په جریان کې کړئ.»

حنفي د ښځو د حقونو په اړه د نړیوالو او مخالفو لوریو نیوکې رد کړې او ویلي یې دي چې هغه کسان چې د ښځو د حقونو خبره کوي، خپله د ښځو د زیانمنېدو لامل شوي دي.

هغه ویلي: «دا ډېره د تعجب وړ خبره ده چې نن موږ ته هغه څوک د ښځو د حقوقو یادونه کوي، چې د هغوی په امر مدرسې، ودونه، شفاخانې، مسافر او لارویان بمبارېدل او ښځې په بګرام کې زنداني شوې.»

نوموړي په ټولنه کې د ځینو دودونو یادونه هم کړې او ویلي یې دي چې د ښځو د جبري ودونو او د «بدو» په بدل کې د نجونو د ورکولو مخنیوی باید وشي.

حنفي وویل: «ځینې منکرات لا پاتې دي، چې په ګډه به یې مخه ونیسو؛ ازادې خویندې د پیسو په بدل کې ورکول کېږي، په بدو کې ورکول کېږي او جبراا ودېږي. دا ستاسو مسولیت دی چې د دغسې ظلمونو مخنیوی وکړئ او د خلکو په حقوقو سترګې پټې نه کړئ.»

د طالبانو دغه چارواکي همداراز وویل چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر اوسنی قانون د قران، احادیثو او حنفي فقهې پر بنسټ جوړ شوی او د هغه پلي کول د ټولو ګډ مسولیت دی.

حنفي د طالبانو د واکمنۍ مشروعیت هم مطرح کړ او وویل چې «ځمکه او هر څه چې پکې دي د الله تعالی دي» او په وینا یې یوازې «اسلامي نظام» د حاکمیت وړ دی.

د طالبانو د امر بالمعروف وزیر له علماوو او قومي مشرانو وغوښتل چې د حکومت د چارواکو د احتمالي تېروتنو په اړه هم نیوکه وکړي.

هغه وویل: «که په موږ کې مو کومه تېروتنه ولیده، تر ګرېوان مو ونیسئ او په زړورتیا مو خپلې غلطۍ را وښایئ؛ که بیا هم له موږ هغه تېروتنه تکرار شوه، په منبر یې مخامخ بیان کړئ.»

حنفي خبرداری ورکړ چې د دین په پلي کولو کې سستي کول به د الهي عذاب سبب شي او ټینګار یې وکړ چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر له لارې به د طالبانو په وینا «دین تطبیق» شي.

د طالبانو د دې وزارت د قانون او کړنلارې په اړه د بشري حقونو بنسټونو او نړیوالو ادارو مخکې اندېښنې څرګندې کړې دي، په ځانګړي ډول د دې قانون د پلي کېدو له امله د شخصي ازادیو، د ښځو د حقونو او د ټولنیزو محدودیتونو په اړه.

حنفي په پای کې د طالبانو چارواکو ته هم وویل چې واک او منصب تلپاتې نه دي او باید له خپلو امکاناتو د خلکو د اصلاح او خدمت لپاره استفاده وکړي.

ترویج لرونکی

ټي‌ټي‌پي د بلوچستان د زیارت ولسوالۍ د برید نوې ویډیو خپره کړه
۱

ټي‌ټي‌پي د بلوچستان د زیارت ولسوالۍ د برید نوې ویډیو خپره کړه

۲

محمودخان اڅکزی: تر هغې چې د پوځ او حکومت واکونه جلا نه‌شي، د پاکستان ستونزې به حل نه‌شي

۳

سوداګر: د افغانستان تازه میوې اوس عربي هېوادونو، مرکزي اسیا او اروپا ته صادرېږي

۴
د محبوب شاه محبوب لیکنه

د سقوط او بقا جګړه؛ ایا د ایران رژیم د رژېدو پر لور روان دی؟

۵

له پاکستان څخه د کډوالو د جبري اېستنې پرېکړې افغانان اندېښمن کړي

•
•
•

نور کیسې

روغتیا نړیوال سازمان: افغانستان لا هم د ګوزڼ د ویروس له دوو پاتې هېوادونو څخه دی

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۶:۲۹ GMT+۱
روغتیا نړیوال سازمان: افغانستان لا هم د ګوزڼ د ویروس له دوو پاتې هېوادونو څخه دی
100%

د روغتیا نړیوال سازمان د ختیځې سیمې مشرې ډاکټر حنان بلخي، افغانستان ته د خپل سفر په پای کې ویلي، افغانستان لا هم د نړۍ له هغو دوو هېوادونو څخه دی چې د ګوزڼ وحشي ویروس پکې شتون لري او د دې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره دوامداره نړیوال ملاتړ اړین دی.

ډاکټر بلخي افغانستان ته د ګوزڼ د څارنې بورډ د ماموریت په مشرۍ سفر کړی و. په دغه پلاوي کې د سعودي عربستان د پاچا سلمان د بشري مرستو مرکز او د ګوزڼ د له منځه وړلو نړیوال نوښت استازي هم شامل وو.

هغې ویلي، د ګوزڼ له منځه وړل باید د لومړنیو روغتیايي خدمتونو د پیاوړتیا، د واکسیناسیون د پراخولو، د ناروغیو د څارنې او د روغتیايي سیستم د پیاوړتیا ترڅنګ پر مخ ولاړ شي.

ډاکټر بلخي ویلي: «افغانستان د ګوزڼ د بشپړې له منځه وړلو لپاره مهم هېواد دی، خو دا هدف یوازې هغه مهال ترلاسه کېدای شي چې د لومړنیو روغتیايي خدمتونو، باوري روغتیايي کارکوونکو او د واکسین دوامداره پروګرامونو ملاتړ وشي.»

د سفر پر مهال، پلاوي په کابل او کندهار کې له افغان چارواکو، د ملګرو ملتونو له استازو، تمویلوونکو او روغتیايي کارکوونکو سره لیدنې وکړې. په دغو خبرو کې هغو ماشومانو ته د واکسین رسولو پر اړتیا ټینګار وشو چې لا هم، په ځانګړې توګه د هېواد په سوېلي سیمو کې، له واکسین پاتې دي.

طالب چارواکو هم د ګوزڼ د له منځه وړلو پر ژمنتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د روغتیايي سکټور د بودجې کمښت د اساسي روغتیايي خدمتونو د دوام لپاره جدي ستونزه ده.

د روغتیا نړیوال سازمان د معلوماتو له مخې، دا مهال په افغانستان کې له ۲۲ میلیونو ډېر کسان بشري مرستو ته اړتیا لري، چې له دې ډلې ۱۴،۴ میلیونه کسان روغتیايي خدمتونو ته اړتیا لري.

راپور زیاتوي، د ۲۰۲۶ کال له جنورۍ راهیسې د بودجې د کمښت له امله شاوخوا ۱۵۰ روغتیايي مرکزونو خپل فعالیتونه ځنډولي یا تړلي دي، چې له امله یې زرګونه کسان له روغتیايي خدمتونو بې‌برخې شوي دي.

همداراز، د ۲۰۲۶ کال د روغتیايي بېړني غبرګون لپاره د اړتیا وړ ۱۹۰،۸ میلیونه ډالرو څخه، د جون تر پایه یوازې ۱۷ سلنه بودجه برابره شوې ده.

د افغانستان لپاره د روغتیا نړیوال سازمان استازي، ډاکټر اډوین سېنیزا سلواډور، وویل چې روغتیايي خدمتونه باید تر ټولو لرې پرتو ټولنو او کورنیو ته ورسېږي.

هغه ټینګار وکړ چې روغتیا نړیوال سازمان به له افغان روغتیايي چارواکو، تمویلوونکو او شریکانو سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي، څو د واکسیناسیون، لومړنیو روغتیايي خدمتونو، د ناروغیو د څارنې او نورو اساسي روغتیايي پروګرامونو ملاتړ روان وساتي.

د روغتیا نړیوال سازمان وایي، د افغانستان د روغتیايي لاسته راوړنو د ساتلو او میلیونونو خلکو ته د ژوند ژغورونکو خدمتونو د دوام لپاره دوامداره نړیوال ملاتړ حیاتي ارزښت لري.

هلمند کې د یوې ټرافیکي پیښې له امله ۵کسان مړه شوي

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۵:۵۲ GMT+۱
هلمند کې د یوې ټرافیکي پیښې له امله ۵کسان مړه شوي
100%

هلمند کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی چې د هرات- کندهار په لویه لار د دوو موټرو د ټکر له امله ۵تنه مړه شوي او ۱۶نور ټپیان دي.

د یادې قوماندانۍ په وینا دغه پیښه د هلمند د واشېر ولسوالۍ په شورابک سیمه کې رامنځته شوې ده.

راپور د دیادې پیښې په اړه نور جزیات نه دي وړاندي کړي خو ویلي یې دي چې ټپیان د درملنې لپاره نږدې روغتیایي مرکز ته لیږدول شوي.

د معلوماتو له مخې، پیښه هغه مهال رامنځته شوې چې یو ۵۸۰ ډوله مسافر وړونکي موټر او یوه بار وړونکي موټر پر لویه لار له بل سره ټکر کړی. مسولینو د پیښۍ عامل د موټر چلونکي بې احتیاطي ګڼلې.

راپور: د افغانستان او پاکستان جګړې د منځنۍ اسیا اقتصادي پلانونه له ګواښ سره مخ کړي

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۵:۱۱ GMT+۱
راپور: د افغانستان او پاکستان جګړې د منځنۍ اسیا اقتصادي پلانونه له ګواښ سره مخ کړي
100%

د نیشنل انټرسټ یو تازه تحلیلي راپور کې راغلي چې، د افغانستان او پاکستان ترمنځ روان کړکېچ د منځنۍ اسیا هېوادونه اندېښمن کړي، ځکه د جګړې دوام کولی شي د سیمې د سوداګرۍ، انرژۍ او ترانزیټ مهمې پروژې له خنډ سره مخ کړي.

د راپور له مخې، قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان، تاجکستان او قرغزستان هڅه کوي له طالبانو سره خپلې اړیکې وساتي، خو نه غواړي د کابل او اسلام‌اباد په شخړه کې د کوم لوري ملاتړ وکړي.

راپور زیاتوي، له هغه وروسته چې پاکستان د ۲۰۲۵ کال له اکتوبر راهیسې د افغانستان په خاوره کې پوځي بریدونه پیل کړل، د دواړو هېوادونو ترمنځ وضعیت لا پسې ترینګلی شوی او د قطر، ترکیې او چین د منځګړیتوب هڅې هم تر اوسه د اوربند په ټینګولو نه دي بریالۍ شوې.

د راپور له مخې، د جګړې دوام د ترکمنستان ـ افغانستان ـ پاکستان ـ هند (ټاپي) د ګاز نل‌لیکې، د ازبکستان ـ افغانستان ـ پاکستان د اورګاډي کرښې او د قزاقستان له لوري د افغانستان له لارې پاکستان ته د رېل پټلۍ په څېر سترې سیمه‌ییزې پروژې له جدي خطر سره مخ کړې دي.

بل لور ته، راپور وايي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ د لارو د بندېدو له امله، طالبان تر بل هر وخت ډېر د منځنۍ اسیا پر هېوادونو تکیه کوي. ازبکستان او قزاقستان د افغانستان له مهمو سوداګریزو شریکانو ګرځېدلي او د هېواد د برېښنا ډېره برخه هم د همدې هېوادونو له لارې تامینېږي.

د راپور له مخې، د منځنۍ اسیا هېوادونه اندېښنه لري چې که جګړه اوږده شي، نو داعش خراسان او نورې وسله‌والې ډلې به له ناامنۍ ګټه واخلي او سیمه به له نویو امنیتي ګواښونو سره مخ شي.

راپور همداراز یادونه کوي چې چین او روسیه هم په افغانستان کې د ثبات غوښتونکي دي. چین د اقتصادي او ترانزیټي پروژو او روسیه بیا د امنیتي او سیاسي نفوذ له لارې هڅه کوي له طالبانو سره اړیکې پراخې کړي.

راپور کې ویل شوي ، د منځنۍ اسیا هېوادونو لپاره تر ټولو مهمه موخه دا ده چې افغانستان د جګړو پر ځای د سیمه‌ییزې سوداګرۍ او نښلونې پر دهلېز بدل شي، ځکه د افغانستان او پاکستان د جګړې دوام نه یوازې اقتصادي پروژې ځنډوي، بلکې د افراطي ډلو د پیاوړتیا خطر هم زیاتوي.

د شنونکو شبکه:د طالبانو دودیزو دیني تګلارو له امله د خپلواکو دیني مبلغینو نفوذ زیات شوی

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۴:۱۱ GMT+۱
د شنونکو شبکه:د طالبانو دودیزو دیني تګلارو له امله د خپلواکو دیني مبلغینو نفوذ زیات شوی
100%

د افغانستان د شنونکو شبکې ویلي، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، سره له دې چې حکومت د دیني ویناوو د انحصار هڅه کړې، د خپلواکو دیني مبلغینو نفوذ پراخ شوی دی. راپور وایي، د دې اصلي لامل دا دی چې طالبان په خپلو دیني ویناوو کې تر ډېره پر دودیزو محدودیتونو، منع او سزاوو تمرکز کوي.

د راپور له مخې، د طالبانو رسمي دیني ویناوې ډېری وخت د خلکو پر هغو کړنو راڅرخي چې باید ترسره نه شي، د ښځو د حجاب، موسیقۍ، لوېدیځو رسنیو او د ګناه د سزا په څېر موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه کوي. په مقابل کې، خپلواک انلاین مبلغین د ورځني ژوند هغو ستونزو ته مخه کړې چې ځوانان او کورنۍ ورسره مخ دي.

راپور زیاتوي، دغه مبلغین د غوسې د کنټرول، د مېړه او مېرمنې د اړیکو، د ماشومانو د روزنې، رواني ستونزو، خپګان او ځان‌سمونې په اړه خبرې کوي او د خلکو پوښتنو ته په نرم، هڅوونکي او مثبت لحن ځواب وایي، نه د ملامتولو او وېرولو له لارې.

راپور زیاتوي، چې د دغو مبلغینو بڼه هم له دودیزو دیني عالمانو سره توپیر لري. دوی د ښاري او مسلکي کسانو په څېر جامې اغوندي او خپلې دیني سپارښتنې د ټولنیزو رسنیو له لارې په لنډو ویډیوګانو کې خپروي، چې همدې چارې د ځوانانو او ښځو ترمنځ د دوی د پراخ نفوذ لامل شوې ده.

د افغانستان د شنونکو شبکې د راپور له مخې، دغو څلورو کسانو د دودیزو مدرسو بشپړه دیني زده‌کړه نه ده کړې، له همدې امله د طالبانو اړوند دیني عالمان او محافظه‌کارې مذهبي کړۍ هغوی د اسلام د تفسیر او تبلیغ لپاره مناسب نه بولي، خو له دې سره سره یې ټولنیز محبوبیت په پرله‌پسې ډول مخ په زیاتېدو دی.

د افغانستان د شنونکو شبکې د ارزونې له مخې، د رسمي دیني ویناوو او د خلکو د ورځنیو اړتیاوو ترمنځ رامنځته شوې تشه د دې لامل شوې چې خپلواک انلاین مبلغین د خلکو، په ځانګړي ډول د ځوان نسل، پام ځان ته واړوي او په افغانستان کې د دیني نفوذ یوه نوې بڼه رامنځته کړي.

په ځيرک مبایلونو بندیز؛ روغتیايي خدمتونه، زده‌کړې او اړیکې له ستونزو سره مخ شوي

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۴:۰۸ GMT+۱
په ځيرک مبایلونو بندیز؛ روغتیايي خدمتونه، زده‌کړې او اړیکې له ستونزو سره مخ شوي
100%

په افغانستان کې د طالبانو له خوا، ځيرک مبایلونو د کارولو له محدودولو وروسته، روغتیايي کارکوونکي، محصلان او عام وګړي وايي چې دغه پرېکړې د دوی د کار، زده‌کړو او له کورنیو سره د اړیکو بهیر سخت اغېزمن کړی دی.

د «ان پي ار» د راپور له مخې، د طالبانو له خوا د ځیرک مبایلونو د کارولو بندیز د جون له ۱۶مې نېټې عملي شوی او له سرغړوونکو سره د موبایل د ضبط، ماتولو او نامعلومو «قانوني او شرعي سزاوو» ګواښ شوی دی.

راپور وايي، د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده له شفاهي امر وروسته دا پرېکړه په رسمي ډول د پوځي محکمې له لارې د هېواد پوځي او ملکي ادارو ته لېږل شوې ده. په دې لارښود کې ویل شوي چې یوازې هغه کسان کولای شي د ځيرک مبایل له کارولو معاف شي چې د اخوندزاده له خوا ورته ځانګړې لیکلې اجازه ورکړل شوې وي.

د طالبانو له خوا د ځيرک مبایل پر ځای د عادي موبایلونو (هغه موبایلونه چې یوازې د زنګ او پیغام اسانتیا لري) کارول اجازه لري.

د روغتیايي خدمتونو لپاره ستونزې

په غزني ولایت کې قابله فرزانه، چې په لسو کلیو کې له میندو سره مرسته کوي، وايي مخکې به ښځو د خپلو ناروغو ماشومانو یا د پوستکي ستونزو لرونکو نویو زېږېدلو ماشومانو عکسونه ورته لېږل، څو پرېکړه وکړي چې کومه قضیه بیړنۍ پاملرنې ته اړتیا لري.

هغې ویلي: «زه په یو وخت کې هر ځای ته نه شم تللی. کله ناکله یو عکس یا پیغام له ما سره مرسته کوي چې پوه شم کومه مور یا نوی زېږېدلی ماشوم بیړنۍ مرستې ته اړتیا لري.»

خو په ځيرک مبایل له بندیز وروسته نوموړې وايي، له وېرې یې د خپل ځيرک مبایل کارول بند کړي او اوس یوازې د عادي ټیلیفون له لارې اړیکه ورسره نیول کېږي، چې په افغانستان کې د ډېرو خلکو لپاره ګران تمامېږي.

فرزانه زیاته کړې: «دغه بندیز دا ستونزمنوي چې په هر کلي کې هرې ښځې ته پر وخت ورسېږم.»

پوهنتونونه هم د بندیز تر اغېز لاندې دي

د راپور له مخې، د ځیرک مبایلونو بندیز د افغانستان د زده‌کړې پر بهیر هم اغېز کړی دی. په کابل پوهنتون کې د استادانو، کارکوونکو او محصلانو لپاره د ځيرک مبایلونو بشپړ بندیز د جون له ۲۱مې عملي شوی دی.

په هرات پوهنتون کې د پوهنتون دروازې ته خبرتیاوې لګېدلې چې له مخې یې هېڅوک له ځيرک مبایل سره دننه نشي تللی، او دغه محدودیت د محصلانو لیلیو ته هم غځول شوی، چې ورسره د وای‌فای خدمتونه هم درول شوي دي.

د کابل پوهنتون یوه محصل ویلي چې دغه پرېکړه د زده‌کوونکو د کورنیو سره اړیکې هم ستونزمنې کړې دي.

هغه ویلي: «که څه پېښه شي، زموږ کورنۍ باید پوه شي چې موږ خوندي یو که نه. له موبایل پرته موږ له هغوی پرې کېږو.»

راپور زیاتوي چې د ډېرو محصلانو لپاره ځيرک مبایلونه یوازې د اړیکو وسیله نه ده، بلکې د ټولګي، کتابتون او زده‌کړې یوه وسیله هم ده. محصلان له دې لارې د درسونو عکسونه اخلي، کتابونه ترلاسه کوي، علمي مطالب لټوي او له استادانو سره اړیکه نیسي.

طالبان: ځيرک مبایلونه د راتلونکې نسل لپاره ګواښ دي

د کندهار د پوهنې ریاست ویلي چې پر محصلانو او ښوونکو د ځیرک مبایلونو بندیز د «شریعت له نظره» دی او خبرداری یې ورکړی چې ځيرک مبایلونه د «راتلونکي نسل د تباهۍ» لامل کېدای شي.

د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزیر مخکې ځيرک مبایلونه د مسلمانانو له «درېیو اصلي دښمنانو» څخه بللي او د تېر کال په اکتوبر کې یې په پوهنتونونو کې د دغو وسایلو کارول یوازې لوړپوړو چارواکو ته محدود کړي وو.

د بندیز تر شا احتمالي لامل

راپور وايي، د دې پرېکړې وخت په هرات کې د جون په لومړیو کې له هغو اعتراضونو سره سمون لري چې وروسته له هغې رامنځته شول چې طالبانو یو شمېر ښځې او نجونې د «نامناسب حجاب» په تور ونیولې.

د راپور له مخې، د اعتراضونو پر مهال د طالبانو ځواکونو پر لاریونوالو ډزې وکړې او لږ تر لږه یو کس پکې ووژل شو. د دغې پېښې ویډیوګانې په ټولنیزو رسنیو کې خپرې شوې.

طالبانو د دې راپور په اړه د تبصرې غوښتنې ته ځواب نه دی ورکړی.

موبایل؛ د خلکو د غږ وسیله

د راپور له مخې، له ۲۰۲۱ کال راهیسې چې طالبان بیا واک ته رسېدلي، د موبایل کمرې په افغانستان کې د اعتراضونو، نیونو، عامه سزاوو او د روغتیايي مرکزونو د ستونزو ګڼ انځورونه ثبت کړي دي.

د دایکندي ولایت اوسېدونکی عصمت خان امیري وايي، کله چې د هغه پلار په کندهار کې څو ځله د عملیاتو لپاره روغتون ته یووړل شو، خو عملیات یې ونه شول، ده د پېښې ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې خپره کړه.

هغه ویلي: «ما نه ځواک درلود، نه پیسې او نه اړیکې؛ خو موبایل مې درلود. ما غوښتل خلک پوه شي چې څه روان دي.»

امیري وايي، د ویډیو له خپرېدو وروسته پر روغتون فشار زیات شو او بالاخره یې د پلار عملیات ترسره کړل.

هغه زیاته کړې: «ځيرک مبایل یوازې د ساعتېرۍ یا اړیکو وسیله نه ده؛ د هغو خلکو لپاره چې له پامه غورځول کېږي، غږ یې چوپ کېږي یا له تبعیض سره مخ دي، دا د غږ وسیله ګرځېدلی شي.»

د معلوماتو د کنټرول هڅه؟

د راپور په وینا، ځيرک مبایلونه طالبانو ته ځکه هم اندېښمنوونکي دي چې له لارې یې معلومات له رسمي کنټرول څخه بهر خپرېږي، له یوه کلي، ښوونځي یا روغتون څخه د خلکو تر پراخې ټولنې رسېږي.

په داسې حال کې چې په افغانستان کې د روغتیا، زده‌کړو او عامه خدمتونو ستونزې دوام لري، په ځيرک مبایلونو بندیز د ډېرو افغانانو لپاره د مرستې، اړیکو او معلوماتو د ترلاسه کولو یوه مهمه لاره محدوده کوي.