ملګرو ملتونو د افغانستان د وګړو شمېر ۴۸،۶ میلیونه اټکل کړی دی

د بدخشان والي د شنبې په ورځ، د چنګاښ ۲۰مه د ځینو سیمه ییزو قومندانانو د سرغړونې په غبرګون کې حریت راډیو ته وویل: «د جمعه‌خان فاتح نفوذ او حیثیت په هغه کچه نه دی چې د نظام پر وړاندې ګواښ وګڼل شي.» غزنوي،فاتح یو عادي کس او پخوانی ولسوال یاد کړ او ټینګار یې وکړ چې طالبانو په بدخشان کې د دغه ولایت د ۲۸ ولسوالیو لپاره د هغه په څېر ۲۸ نور ولسوالان هم لرل. د هغه په وینا، نه دوی د فاتح پر وړاندې کوم نیت درلود او نه هم فاتح نظام ته ګواښ و.

که څه هم د طالبانو سیمه ییز چارواکي هڅه کوي دا کړکېچ یو کم‌ارزښته اداري سوءتفاهم وښيي، خو سیمه ییزې سرچینې وايي چې د اختلافاتو کچه خورا لویه وه، ځکه خو یې له امله د کابل جګپوړي پوځي چارواکي بدخشان ته سفر کولو ته اړ کړل. په دغه پلاوي کې د طالبانو د دفاع وزیر ملا محمد یعقوب مجاهد، د پوځ لوی درستیز قاري فصیح‌الدین فطرت او د هلمند والي قاري امان‌الدین منصور شامل وو، چې د وسله والې نښتې د مخنیوي او جنجال د هواري لپاره فیض‌اباد ته تللي وو. د دغو څېرو شتون ښيي چې د طالبانو رهبري په شمال کې د ځانګړو بومي قومندانانو او له مرکز څخه د ورغلو چارواکو ترمنځ د اختلافاتو د پراخېدو له امله اندېښمنه ده.

د بدخشان والي مرکز فیض‌اباد ته د جمعه‌خان فاتح لېږدول یو عادي اداري بهیر وباله او ویې ویل چې هغه د همدې نظام سړی دی، حکم ورته وشو او راغی. خو باوري سرچینې راپور ورکوي چې مرکز ته د فاتح لېږدول د کابل د پلاوي له منځګړیتوب او هغې ته د امنیتي تضمینونو له ورکولو وروسته شوي دي، او نوموړی د همدې تضمینونو پر بنسټ بېرته درواز سیمې ته ستون شوی دی. بدخشان د خپلو ۲۸ ولسوالیو په لرلو سره، د جغرافیې او د نفوسو د جوړښت له مخې د طالبانو تر کنټرول لاندې یو له پېچلو ولایتونو څخه دی چې دا وروستي جنجالونه په شمال کې د دغې ډلې کورنۍ ننګونې رابرسېره کوي.

په ننګرهار کې د ځینو صنعتي او یخ جوړولو کارخونو مسولینو نن شنبه، د جنګاښ پر ۲۰مه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د ننګرهار د برېښنا شرکت ریاست په خپل سر پر فابریکو برېښنا پرې کوي.

دوی نیوکه کوي، چې د طالبانو د ننګرهار برېښنا ریاست رییس او نور مسوولین هغه صنعتي او یخ فابریکو ته برېښنا ور کوي، چې دوی ته یې بډې ور کړي.

د کارخونو مسولین وايي چې څو ځله یې دا موضوع د طالبانو اړوندو ادارو سره شریکه کړې ده خو تروسه یې کومه پایله نه درلوده.

په جلال اباد ښار کې د یخ جوړولو د ځینو کارخونو مالکان وايي، چې د طالبانو د مشر مولوي هبت الله شفاهي حکم باندې د ننګرهار د برېښنا شرکت ریاست عمل نه کوي او د خپلو شخصي ګټو لپاره پر فابریکو برېښنا قطع کوي او دوی بډو ورکولو ته اړ باسي.

د یخ جوړولو فابریکو مسولین زیاتوي چې په روانو ورځو کې ګرمي مخ په زیاتېدو ده او خلک زیات یخ ته اړتیا لري خو د ننګرهار برېښنا شرکت په ساعتونو ساعتونو برېښنا پرې کوي چې د دوی فابریکې یې له سقوط سره مخ کړي دي.

دوی ګواښ وکړ، که د ننګرهار د برېښنا شرکت د هبت الله شفاهي حکم عملي نه کړي نو خپلې فابریکې به د احتجاج په ډول وتړي.

تروسه پورې د طالبانو برېښنا شرکت د فابریکو مالکانو ددې ستونزو په اړه څه نه دي ویلي.

100%

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت یو مکتوب چې افغانستان انټرنشنل ته راسېدلی چې د ننګرهار صنعت او سوداګرۍ ریاست ته یې راجع کړی دی.

په دې مکتوب کې راغلی، چې مولوي هبت الله په شفاهي حکم کې هدایت کړی چې « هیڅ څوک نشي کولی چې په خپل سر تاسیسات، فابریکې او د مارکیټونه وتړي او یایې برېښنا پرې کړي که کومه اداره شکایت لري موضوع دې اقتصادي کمیسیون ته راجع کړي.»

د طالبانو د بیاځلي واک ته رسېدو سره په تېرو پنځو کالونو کې اداري فساد په تړاو اندېښنې زیاتې شوي دي او افغانان نیوکه کوي چې د طالبانو تر واک لاندې ادارو فساد اوج ته رسېدلی دی.

د طالبانو د مشر د حکمونو او فرامینو د تطبیق لپاره ځانته یوه اداره هم جوړه کړې خو د طالبانو ځیني مشران د خپل مشر ملاهبت الله په فارمانونو عمل نه کوي.

دغه غونډه د هند د PHD سوداګرۍ او صنایعو خونې له لوري، د هند د بهرنیو چارو وزارت په همکارۍ، د نوي ډیلي په ښار کې جوړه شوې وه.

د طالبانو د کرنې وزارت د معلوماتو له مخې، عمري په خپله وینا کې د افغانستان او هند ترمنځ د سوداګریزو او اقتصادي همکاریو پر پراختیا، په ځانګړي ډول د کرنې په برخه کې، ټینګار کړی او دا ډول غونډې یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا لپاره مهمې بللي.

په همدې سفر کې د کرنې وزارت پلاوي د هند د کرنیزو څېړنو شورا او د هند د کرنیزو څېړنو له انسټېټیوټ څخه هم لیدنه کړې.

وزارت زیاتوي چې، د دواړو لورو ترمنځ په دغو لیدنو کې د کرنې په برخه کې د علمي، روزنیزو او څېړنیزو همکاریو د پراختیا، د تجربو د تبادلې، د مسلکي ظرفیتونو د لوړولو او د ګډو څېړنیزو پروګرامونو د پیاوړتیا په اړه هم خبرې شوې دي.

د بدخشان والي مولوي محمداسماعیل غزنوي ته ویلي، جمعه‌خان فاتح «د طالبانو حکومت ته ژمن او وفادار شخص دی او د نظام ترڅنګ به ولاړ وي.»

هغه د طالبانو د حکومت او جمعه‌خان فاتح ترمنځ د اختلافونو راپورونه هم رد کړي او ویلي یې دي: «د اسلامي امارت او جمعه‌خان فاتح ترمنځ هېڅ ډول اختلاف نشته.»

د والي په وینا، جمعه‌خان فاتح د بدخشان ولایت په مرکز کې له طالبانو سره د وفادارۍ تر تازه کولو وروسته د هوایي ځواک په چورلکه کې درواز ولسوالۍ ته ولېږدول شو.

ددغه طالب چارواکي په اړه ورستيو خپارشیو معلومات له مخې، نوموړی د ملا هبت الله له لوري له دندې د بې طرفه کېدو له امله ناراضه شوي وو.

حنفي شمالي ولایتونو ته د سفر پر مهال د علماوو او قومي مشرانو په یوه غونډه کې ویلي چې د امر بالمعروف د قانون پلي کول د ټولو ګډ مسولیت دی.

هغه ویلي: «کوم مسولیت چې رسول الله ترسره کاوه، هماغه مسولیت تاسو علماوو ته هم راجع دی او تاسو باید اسلامي شریعت او ارزښتونه تر خلکو ورسوئ.»

د طالبانو د امر بالمعروف وزیر ویلي چې د دې وزارت محتسبین او مبلغین اوس د افغانستان په ټولو سیمو کې حضور لري او له علماوو یې غوښتي چې د «منکراتو» د لیدلو پر مهال اقدام وکړي.

هغه زیاته کړې: «هر کله چې له کوم منکر سره مخ کېږئ، لومړی خپله اقدام وکړئ، که ستاسو له وسه پورته و، محتسبین په جریان کې کړئ.»

حنفي د ښځو د حقونو په اړه د نړیوالو او مخالفو لوریو نیوکې رد کړې او ویلي یې دي چې هغه کسان چې د ښځو د حقونو خبره کوي، خپله د ښځو د زیانمنېدو لامل شوي دي.

هغه ویلي: «دا ډېره د تعجب وړ خبره ده چې نن موږ ته هغه څوک د ښځو د حقوقو یادونه کوي، چې د هغوی په امر مدرسې، ودونه، شفاخانې، مسافر او لارویان بمبارېدل او ښځې په بګرام کې زنداني شوې.»

نوموړي په ټولنه کې د ځینو دودونو یادونه هم کړې او ویلي یې دي چې د ښځو د جبري ودونو او د «بدو» په بدل کې د نجونو د ورکولو مخنیوی باید وشي.

حنفي وویل: «ځینې منکرات لا پاتې دي، چې په ګډه به یې مخه ونیسو؛ ازادې خویندې د پیسو په بدل کې ورکول کېږي، په بدو کې ورکول کېږي او جبراا ودېږي. دا ستاسو مسولیت دی چې د دغسې ظلمونو مخنیوی وکړئ او د خلکو په حقوقو سترګې پټې نه کړئ.»

د طالبانو دغه چارواکي همداراز وویل چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر اوسنی قانون د قران، احادیثو او حنفي فقهې پر بنسټ جوړ شوی او د هغه پلي کول د ټولو ګډ مسولیت دی.

حنفي د طالبانو د واکمنۍ مشروعیت هم مطرح کړ او وویل چې «ځمکه او هر څه چې پکې دي د الله تعالی دي» او په وینا یې یوازې «اسلامي نظام» د حاکمیت وړ دی.

د طالبانو د امر بالمعروف وزیر له علماوو او قومي مشرانو وغوښتل چې د حکومت د چارواکو د احتمالي تېروتنو په اړه هم نیوکه وکړي.

هغه وویل: «که په موږ کې مو کومه تېروتنه ولیده، تر ګرېوان مو ونیسئ او په زړورتیا مو خپلې غلطۍ را وښایئ؛ که بیا هم له موږ هغه تېروتنه تکرار شوه، په منبر یې مخامخ بیان کړئ.»

حنفي خبرداری ورکړ چې د دین په پلي کولو کې سستي کول به د الهي عذاب سبب شي او ټینګار یې وکړ چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر له لارې به د طالبانو په وینا «دین تطبیق» شي.

د طالبانو د دې وزارت د قانون او کړنلارې په اړه د بشري حقونو بنسټونو او نړیوالو ادارو مخکې اندېښنې څرګندې کړې دي، په ځانګړي ډول د دې قانون د پلي کېدو له امله د شخصي ازادیو، د ښځو د حقونو او د ټولنیزو محدودیتونو په اړه.

حنفي په پای کې د طالبانو چارواکو ته هم وویل چې واک او منصب تلپاتې نه دي او باید له خپلو امکاناتو د خلکو د اصلاح او خدمت لپاره استفاده وکړي.