د اسلامي همکاریو کنفرانس کې د افغانستان ملي بیرغ شته خو استازی نه ښکاري

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، دغه کسان یې د پلازمینې په ګډون له بلخ، کندوز، غزني، کندهار، فراه، نیمروز، هرات، ارزګان، غور، دایکندي او هلمند ولایتونو راټول کړي دي.

سره له دې چې طالبان وايي د نشه یي توکو د کښت، تولید او قاچاق پر وړاندې یې مبارزه چټکه کړې، خو په هېواد کې د نشه یي توکو د روږدو کسانو د شمېر په اړه اندېښنې لا هم پر ځای دي.

کارپوهان د بېکارۍ، اقتصادي ستونزو، بېوزلۍ، رواني فشارونو او د درملنې محدودو امکاناتو شته والی د روږدو کسانو د زیاتېدو له مهمو لاملونو ګڼي.

هغه په شکي، نسي او شغنان ولسوالیو کې د سرو زرو د کانونو د کنټرول لپاره د طالبانو د عملیاتو پر مهال نیول شوی و.

سرچینو تر دې وړاندې ویلي وو چې موسی کاکه له نیول کېدو وروسته کندوز ته لېږدول شوی او نظامي محکمې ته معرفي شوی دی.

هغه نسي ولسوالۍ ته د جمعه‌خان فاتح له ستنېدو یوه ورځ وروسته خوشی شوی دی.

فاتح د طالبانو له رهبرۍ سره له څو اونیو کړکېچ وروسته، د ددې ډلې د لوی درستیز فصیح‌الدین فطرت په تضمین فیض‌اباد ته لاړ او د دغې ډلې له چارواکو سره له خبرو اترو وروسته بېرته نسي ته ستون شو.

د طالبانو د کانونو وزارت د معلوماتو له مخې، د ازبکستان سفیر په بېلابېلو برخو کې «د طالبانو لاسته راوړنې» مهمې وبللې او ویې ویل چې د ازبکستان پانګوال د افغانستان د کانونو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري.

نوموړي همدارنګه د طوطي میدان پروژې د شته ستونزو په اړه خپل نظر او وړاندیزونه د طالبانو له وزیر سره شریک کړي دي.

د طالبانو د کانونو وزرات زیاته کړې چې بدري د ازبکستان د پانګوالو د لېوالتیا هرکلی کړی او ډاډ یې ورکړی چې دغه وزارت به د بهرنیو پانګوالو د جذب، ملاتړ او هڅونې لپاره هر اړخیزه همکاري وکړي او لا زیاتې اسانتیاوې به ورته برابرې کړي.

ازبکستان په وروستیو کلونو کې له افغانستان سره د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا ترڅنګ، د انرژۍ، ټرانسپورټ او کانونو په برخو کې د همکارۍ لېوالتیا ښودلې ده.

د اسلامي همکاریو سازمان د ښځو وزیرانو د نهم کنفرانس لومړۍ ناسته د یکشنې په ورځ د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې پیل شوه. دغه کنفرانس د اسلامي همکاریو سازمان په غړو هېوادونو کې د ښځو ټولنیزه، اقتصادي او سیاسي پیاوړتیا؛ ننګونې او د راتلونکي لارې» تر نامه لاندې جوړ شوی دی.

په کنفرانس کې د اسلامي نړۍ د بېلابېلو هېوادونو د ښځو او کورنیو چارو اړوند وزیران، لوړپوړي دولتي چارواکي، د اسلامي همکاریو سازمان د اړوندو بنسټونو استازي او نړیوال شریک سازمانونه شامل دي.

د غونډې موخه د مسلمانو ښځو د وضعیت ارزونه، د هغوی د پیاوړتیا لپاره د راتلونکو تګلارو جوړول، او د زده‌کړو، اقتصادي ونډې او سیاسي مشارکت په برخو کې د تجربو شریکول ښودل شوي دي.

د پاکستان د چارواکو په وینا، په کنفرانس کې د ۵۷ غړو هېوادونو استازو ګډون کړی دی.

په کنفرانس کې د سوریې په څېر هېواد، چې اسلامي سخت دریځي پکې واکمن دي، د ښځو چارو وزیرې ګډون کړی دی، خو افغانستان چې د اسلامي همکاریو سازمان غړی هېواد دی، د طالبانو تر واک لاندې اداره کې د ښځینه وزیرې یا لوړپوړې ښځینه چارواکې د نشتوالي له امله، هیڅ استازی نه لري.

په داسې حال کې چې د کنفرانس اصلي تمرکز د ښځو پر پیاوړتیا، زده‌کړو، اقتصادي مشارکت او سیاسي ونډې دی، افغانستان د ښځو د حقونو په برخه کې له سختو محدودیتونو سره مخ دی.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د نجونو پر ثانوي او لوړو زده‌کړو بندیزونه، د ښځو پر کار محدودیتونه او له عامه ژوند څخه د ښځو د لرې کولو پالیسۍ د کورنیو او نړیوالو بنسټونو له پراخو نیوکو سره مخ شوې دي.

د ښځو د وضعیت په اړه نړیوال بنسټونه وایي، افغانستان اوس د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې ښځې او نجونې پکې د زده‌کړو، کار او عامه مشارکت په برخو کې له تر ټولو سختو محدودیتونو سره مخ دي.

د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویلي، د ۱۴۰۵ هجري لمریز کال په لړ کې به په بغلان ولایت کې د خټکیو او هندواڼو حاصلات له ۱۵۹ زره او ۷۵ متریک ټنو څخه ډیر وي.

د وزارت د معلوماتو له مخې، سږ کال په بغلان ولایت کې خټکي او هندواڼې په ۵ زره او ۵۰ هکتاره ځمکه کې کرل شوي، په داسې حال کې چې تېر کال یې کرنیزه ساحه ۴ زره او ۶۵۸ هکتاره وه.

وزارت ویلي، د حاصلاتو د زیاتوالي مهم لاملونه د کرنیزې ځمکې پراخوالی، د نباتي افتونو او ناروغیو کنټرول، د کر د نویو او معیاري طریقو دودول، د کرنې د ترویجي خدمتونو پراختیا او د اصلاح شویو تخمونو او کیمیاوي سرو کارول دي.

د وزارت د شمېرو له مخې، په ۱۴۰۴ هجري لمریز کال کې د بغلان د خټکیو او هندواڼو ټول حاصل ۱۳۸ زره او ۱۲۴ متریک ټنه و.

افغان بزګران شکایت کوي، چې د بازار نشتوالي، د ترانسپورټ لوړو بیو، د سړو خونو کمښت او د حاصلاتو د راټولېدو پر مهال د لارو بندېدو له امله ډېر وخت د دوی حاصلات خرابیږي او عاید یې اغیزمنیږي.