امیرخان متقي د قطر د پخواني امیر تر مړینې درې ورځې وروسته دوحې ته لاړ

په کراچۍ کې د طالبانو قنسول عبدالجبار تخاري د چهارشنبې په ورځ په یوه ویډیویي پیغام کې وویل، په سند ایالت کې د افغان محصلینو د ویزو موده پای ته رسېدلې خو تر اوسه له کومې جدي ستونزې سره نه دي مخ شوي. خو نوموړي زیاته کړه چې د پاکستان په نورو ایالتونو کې افغان محصلین د قانوني ویزو د نشتوالي له امله د نیول کېدو او ایستل کېدو له ګواښ سره مخ دي ځکه د پاکستان حکومت د هغوی ویزې نه دي تمدید کړې.

د دغه وضعیت په دوام، په پاکستان کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې چې پولیسو په پنجاب ایالت کې ۱۳ افغان ډاکټران او یو د طب پوهنځي محصل نیولي او د ایستلو مرکز ته یې لېږدولي دي. د معلوماتو له مخې، دغو کسانو شاوخوا یو کال وړاندې د خپلو ویزو د تمدید غوښتنه کړې وه، خو د پاکستاني چارواکو له لوري ورته هېڅ ځواب نه و ورکړل شوی. د طالبانو د کډوالو وزارت هم تېره اونۍ ویلي و چې پاکستان یو شمېر افغان ډاکټران تر بند وروسته افغانستان ته شړلي دي.

دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د پاکستان د کورنیو چارو وزارت له پرېکړې وروسته له دغه هېواده غوښتي چې له خطر سره د مخ افغانانو له شړلو ډډه وکړي. نړیوالو سازمانونو په وار وار خبرداری ورکړی چې افغانستان ته د پخواني حکومت د سرتېرو، خبریالانو، فعالانو او هغو خلکو ستنول خوندي نه دي چې ژوند یې تر ګواښ لاندې دی.

ځايي سرچینو د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو استخباراتي ځواکونو په پوځي موټرو کې د فیروزکوه ښار په اتوس سفلا کلي کې پر کورونو او د خلکو پر کارځایونو چاپه وهلي او شاوخوا ۱۳ تنه یې له ځان سره بیولي دي. د سرچینو په وینا، په نیول شویو کسانو کې لږ تر لږه درې تنه د تېر جمهوري نظام مامورین دي چې د کرنې، کار او ټولنیزو چارو او ملي بانک په ریاستونو کې یې دندې لرلې او له خپلو کارځایونو څخه نیول شوي دي.

په ورته مهال د زرغون بهیر سیاسي غورځنګ په یوه اعلامیه کې ویلي چې طالبانو په غور کې لسګونه ځوانان د دغه بهیر په «شنه قطعه" کې د غړیتوب په تور نیولي دي. خو زرغون بهیر په رسمي ډول د دغو نیول شویو کسانو غړیتوب نه دی تایید کړی او ویلي یې دي چې د طالبانو دا جنایت تر څار لاندې لري. بل خوا، د غور شاوخوا ۲۰ تنو قومي مشرانو د طالبانو له والي سره لیدلي او د دغو کسانو د خوشې کولو غوښتنه یې کړې، خو د طالبانو ځايي چارواکو د هغوی له نیول کېدو بې‌خبري ښودلې ده.

د ځايي سرچینو د معلوماتو له مخې،زرغون بهیر څه موده وړاندې د غور په دولت‌یار ولسوالۍ کې د طالبانو پر یوې پوستې راکټي برید کړی و چې په پایله کې یې بریدګر وتښتېدل او طالبانو اوس د غبرګون په توګه د دغه بهیر د پخوانیو غړو پر نیولو لاس پورې کړی دی. زرغون بهیر د چنګاښ په ۱۷مه په یوې ویډیو کې د دغه برید د مسوولیت اخیستو خبر ورکړی و. طالبانو تر اوسه په رسمي ډول د دغو نیونو په اړه څه نه دي ویلي او د نیول شویو کسانو کورنۍ د هغوی د برخلیک په اړه سختې اندېښمنې دي.

د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، عبدالله بشیر د صادراتو او وارداتو معیاري کول د معیار او کیفیت ادارې له اساسي مسولیتونو څخه وبلل او د دواړو هېوادونو د سوداګرو له لوري د معیارونو پر مراعات او د توکو د کیفیت په لوړولو یې ټینګار کړی دی.

د یادې لیدني پرمهال د ایران سفیر علیرضا بیکدلي ویلي، چې د ایران د سټنډرډ اداره چمتو ده چې د معیارونو، معیاري کولو او د تخنیکي تجربو د لېږد په برخو کې د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې سره همکاري پراخه کړي. همدارنګه بیکدلي د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې رییس ته رسمي بلنه ورکړه چې ایران ته سفر وکړي او د هغه هېواد د سټنډرډ ادارې او اړوندو برخو څخه لیدنه وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې دواړو لورو د رغنده تعاملاتو پر دوام، د تخصصي همکاریو پر پراختیا او د شته ظرفیتونو د اغېزمنې استفادې له لارې د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو اړیکو پر لا پیاوړتیا ټینګار وکړ.

دا لیدنه پرداسې مهال ترسره شوې، چې طالبان نږدې هره اوونۍ د تېلو او نورو ایراني توکو بار یو شمېر موټرونه د ټیټ کیفیت له امله بېرته ایران ته ورګرځوي.

حامد کرزي د چهارشنبې په ورځ پر اېکس خواله رسنۍ د نړۍوالو بنسټونو په ځانګړې ټوګه د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) وروستي راپورته په اشارې کاږلي، چې په افغانستان کې شاوخوا ۳.۷ مېلیونه تر پنځو کلونو کم عمره ماشومان د خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ دي.

نوموړي د ماشومانو د روغتیا ساتنه د هېواد د راتلونکي هیله او بشري ځواک ګڼلی او له اړوندو کورنیو او بهرنیو بنسټونو یې غوښتي، چې د دغه ګواښ د زیاتېدو مخنیوي او د ماشومانو د روغتیا خوندي کولو لپاره جدي او هر اړخیزې هڅې وکړي.

کرزي د یاد ګواښ د مخنيوي لپاره د نجونو او هلکانو لپاره زده‌کړې مهمې ګڼلې او ټینګار یې کړی، چې باید ټولو ته د عمومي زده‌کړو زمینه برابره شي. هغه لیکلي: «د عامه پوهاوي په زیاتېدو او د مسلکي بشري ځواک په روزنې سره به د بې‌سوادۍ له امله رامنځته شوې ستونزې کمې شي، د هېواد اقتصادي وضعیت به ښه شي او د ټولنې ستونزې او اړتیاوې به له بهرنیو مرستو پرته هم حل شي».

نورزي زیاته کړې، چې په دغه جوپه کې شاوخوا ۱۰۰ ډوله جامې تولید شوې دي. نوموړي دا هم ویلي، چې د هرات تولیدوونکې جامې له بهرنیو محصولاتو سره د سیالۍ توان لري.

د یادې ټولنې مشر ډاډ ورکړی، چې له دې وروسته به د ۲۰۰زره جوړو جامو بله جوپه هم چمتو شي او عراق ته به صادره شي. نوموړي زیاته کړې: «موږ دا وړتیا لرو، چې داسې جامې تولید کړو چې د بېلابېلو هېوادونو؛ لکه ایران او ترکیې د طرحو او معیارونو سره برابرې وي».

د هرات د کارګرو ټولنې ویلي، چې په دغه ولایت کې شاوخوا ۱۰۰۰ د جامو تولیدي کار ځایونه فعال دي. دوه میاشتې مخکې هم د هرات ولایت سوداګرۍ خونې د لومړي ځل لپاره عراق ته د ښځو او ماشومانو د ۲۰زره جوړو جامو یوه سوداګریزه جوپه صادره کړې وه.