د پاکستان امنیتي ځواکونو د بنو په عملیاتو کې د پنځو وسله‌والو د وژلو ادعا کړې

د پاکستاني چارواکو د رسمي شمېرو له مخې، یوازې د سې‌شنبې په ورځ له ۴۴۰۰ څخه ډېر افغانان د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړل شوي دي. په دې ډله کې ۱۷۶۸ تنه د ثبت سند(پي ار او) لرونکي، ۶۱۶ د افغان تابعیت کارت (ای سي سي) لرونکي او ۲۰۸۰ هغه کسان وو چې د پاکستان د حکومت په وینا، په غیرقانوني توګه یې په دغه هېواد کې ژوند کاوه.

په خېبر پښتونخوا کې د صوابۍ ولسوالۍ سیمه‌ییزو چارواکو ویلي، په تېرو درېیو ورځو کې یې ۳۵۰ افغانان نیولي او افغانستان ته یې استولي دي.

د صوابۍ مرستیال کمېشنر ډاکټر طارق‌الله ویلي، لا هم شاوخوا ۱۲۰۰ افغانان په دې ولسوالۍ کې پاتې دي او حکومت به هغوی هم پیدا او افغانستان ته ولېږي.

هغه ویلي: «د حکومت پالیسي روښانه ده، نور هېڅ افغان ته د پاتې کېدو اجازه نشته».

100%

یو افغان کډوال چې له لسو کلونو راهیسې په صوابۍ کې ژوند کوي او د امنیتي اندېښنو له امله یې ونه غوښتل نوم یې خپور شي، افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل:«له څو ورځو راهیسې مو ژوند په بشپړ ډول بدل شوی دی. ماشومان مو له وېرې ښوونځي ته نه شي تللی او موږ خپله هم د اړتیا وړ توکو د اخیستو لپاره بازار ته په ډاډه زړه نه شو وتلی. هره شېبه وېره لرو چې پولیس به راشي او موږ به ونیسي. که افغانستان ته په زور واستول شو، نه کور لرو، نه د کار زمینه او نه هم داسې څوک شته چې زموږ ملاتړ وکړي».

هغه وايي، ډېری افغان کورنۍ اوس خپلې ورځې د پټېدو او د راتلونکي د نامعلوم برخلیک په اندېښنه تېروي. همداراز د صوابۍ د پولیسو چارواکو خلکو ته خبرداری ورکړی چې هر هغه څوک چې افغانانو ته پناه ورکړي یا خپل کورونه په کرایه ورکړي، له قانوني اقدام سره به مخ شي.

100%

بل لورته په هریپور او مومندو ولسوالیو کې هم پولیسو د عملیاتو پر مهال ۷۴ افغانان نیولي او د پېښور لنډمهالي مرکز ته یې لېږدولي، څو وروسته افغانستان ته واستول شي.

د چارواکو په وینا، هغه ټول افغانان چې قانوني ویزه نه لري یا یې د ویزې موده پای ته رسېدلې وي، نیول کېږي او له هېواده ایستل کېږي.

ثمرالدین چې د ډیری کلونو راهیسې په هریپور کې اوسېده او اوس د ایستلو له ګواښ سره مخ دی، افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وایي: «موږ کلونه په پاکستان کې تېر کړل. زموږ ماشومان دلته لوی شوي او ژوند مو له همدې ټولنې سره تړلی دی، خو اوس داسې احساس کوو چې هر څه مو له لاسه وځي. افغانستان ته ستنېدل زموږ لپاره یوازې د ځای بدلول نه دي، بلکې د ژوند له نوې او سختې بې‌باورۍ سره مخ کېدل دي. هیله لرو چې نړیواله ټولنه زموږ وضعیت له نږدې وڅاري او د هغو افغانانو لپاره چې د خطر له امله وتلي، یوه قانوني او انساني حل‌لاره ومومي».

په همدې حال کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍاو د کډوالۍ نړیوال سازمانپه خپل وروستي ګډ راپور کې ویلي، چې د جون له ۲۸مې څخه د جولای تر څلورمې پورې ۱۹ زره او ۱۳۰ افغانان د تورخم، غلام خان، چمن، بادیني او بهرامچې له لارو افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

100%

د راپور له مخې، د تېرو اوونیو په پرتله د بېرته ستنېدونکو شمېر ۵۹ سلنه زیات شوی دی او یوازې په همدې موده کې ۱۶۳۸ افغانان په جبري ډول له پاکستان څخه ایستل شوي دي.

د ملګرو ملتونو په وینا، د جبري ستنولو د چټک زیاتوالي یو مهم لامل د جولای د لسمې نېټې له ضرب‌الاجل سره تړلې اندېښنې او د پاکستان د امنیتي عملیاتو پراخېدل دي.

دا په داسې حال کې ده چې پاکستان د افغان کډوالو ایستل د خپلې کډوالۍ پالیسۍ د تطبیق برخه بولي، د بشري حقونو بنسټونه او نړیوال سازمانونه خبرداری ورکوي چې جبري ستنول، په ځانګړي ډول د هغو افغانانو لپاره چې افغانستان ته په ستنېدو له امنیتي او اقتصادي ګواښونو سره مخ دي، د بشري حقونو له جدي ننګونو څخه ګڼل کېږي.

د خیبر پښتونخوا په سویلي ولسوالۍ بنو کې دولتي سرچینې وایي چې د وسله والو پر یوه پټنځای ډرون برید شوی چې پکې د مرګ‌ژوبلې وېره ښودل کېږي.

د بنو ځايي خبریالان وایي چې دا برید د پنجشنبې په ورځ د بکاخیل تحصیل په مداروپ نرمي خیل سیمه کې پر یوه دولتي کالج شوی دی. هغوی وویل چې د ډزو لړۍ وخت په وخت روانه وه او غږونه یې تر لیرې لیرې اورېدل شوي دي.

ځینو ځايي سرچینو راپور ورکړی چې د وسله والو پټنځایونه د پاکستاني جیټ الوتکو له خوا په نښه شوي دي خو د ځايي سرچینو له خوا یې پخلی نه دی شوی.

عیني شاهدان وایي چې په برید کې د دغه کالج ودانۍ په نښه شوې او ړنګه شوې ده.

حکومتي سرچینو ویلي، چې له دغه کالج نه وسله والو د پټنځي په توګه کار اخېست.

د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت ویاند او ایالتي وزیر شفیع جان له افغانستان سره د سوداګرۍ بندول دوه ګونې پالیسي بللې او ویلي یې دي چې له هند سره سوداګري خلاصه ده خو له افغانستان سره ټولې لارې د سوداګرۍ پرمخ تړل شوې دي.

د پنجشنبې په ورځ په پېښور کې یوې خبري غونډې ته د وینا پر مهال نوموړي وویل چې «موږ د امریکا او د ایران د اسلامي جمهوریت ترمنځ منځګړیتوب کوو چې دا یو ښه کار دی، خو زموږ د خپل مسلمان ګاونډي او ورور هېواد افغانستان پر وړاندې له پوره ځواک څخه کار اخیستل کېږي».

نوموړي وویل چې که له افغانستان څخه وسله وال ورځي، نو باید پر وړاندې یې خامخا اقدام وشي خو زیاته یې کړه، چې د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر په وار وار له مرکزي حکومت سره د افغانستان د لارو پر پرانیستلو خبرې کړې دي، خو اوس پوښتنه دا ده چې دا لارې به تر کله تړلې ساتل کېږي.

شفیع جان د افغان کډوالو پر وړاندې د روانو عملیاتو په اړه وویل چې دا د مرکزي حکومت موضوع ده او دوی پکې ښکیل نه دي.

ټي‌ټي‌پي همداراز ویلي، څلور پاکستاني سرتېري یې ژوندي نیولي وو، خو وروسته یې په دې شرط خوشې کړي چې بیا به د دې ډلې پر ضد په پوځي فعالیتونو کې برخه نه اخلي.

د ډلې په وینا، د برید پر مهال یې درې کلاشینکوفونه او یو سپکه ماشینګڼه هم د پاکستاني ځواکونو څخه ترلاسه کړې ده.

ټي‌ټي‌پي د خپلو احتمالي مرګ‌ژوبلو په اړه څه نه دي ویلي.

د پاکستان پوځ تر اوسه د دې ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د سوات ځایي اوسېدونکو، مشرانو او قومي مخورو له ځایي امنیتي ادارو غوښتي، چې د هر ډول احتمالي ګواښ د مخنیوي لپاره بېړني او اغېزمن اقدامات وکړي. د دوی په وینا؛ د کلونو قربانیو په پایله کې ټینګ شوی امن باید له ګواښ سره مخ نه‌شي.
د راپور له مخې؛ په وروستیو ورځو کې د مټې ولسوالۍ د روډینګار او د چارباغ د لرو پرتو غرنیو سیمو په اړه داسې ادعاوې شوې، چې هلته مشکوک وسله‌وال لیدل شوي دي. که څه هم دغه راپورونو د خلکو اندېښنې زیاتې کړې؛ خو تراوسه یې په خپلواکه توګه پخلی نه‌دی شوی.

اندېښنې هغه مهال لا زیاتې شوې، چې څو ورځې وړاندې د مټې په شکردرې سیمه کې د عوامي نېشنل ګوند پر یوه سیمه‌ییز مشر برید وشو. ځايي مشران وايي، په سوات کې اوسنی امن د امنیتي ځواکونو، پولیسو او ولس د ګډو قربانیو پایله ده او هر ډول امنیتي ګواښ باید په جدي توګه وڅېړل شي. د دوی په خبره؛ خلک نه غواړي سیمه یو ځل بیا د تېرې ناامنۍ حالت ته ستنه شي.

په خوازه خېلو کې سلګونه کسانو د وسله‌والو د ادعا شوي حضور پر ضد احتجاج وکړ. د غونډې ویناوالو مختیار یوسفزي، خورشید کاکاجي او عجب خان وویل، د سوات خلک د خپلې سیمې د سولې د ساتنې لپاره یو موټی دي او هېڅ وسله‌والې ډلې ته به اجازه ورنه کړي چې د سیمې امن ګډوډ کړي.

دوی زیاته کړه، که امنیتي ادارې خپله دنده ترسره نه‌کړي خلک به خپله د سولې د دفاع لپاره ودرېږي. ویناوالو ټینګار وکړ، چې له ۲۰۰۷کال سوات او د ۲۰۲۶کال سوات ترمنځ لوی توپیر شته او اوس خلک د هر ډول وضعیت بشپړ درک لري.

د بر سوات د پولیسو مشر مشتاق احمد خان بیا ویلي، چې په ولسوالۍ کې امنیتي وضعیت ډاډمن دی او پولیس د هر ډول احتمالي امنیتي ګواښ پر وړاندې بشپړ چمتووالی لري. هغه له خلکو غوښتي، چې پر اوازو او په خواله رسنیو کې پر خپرېدونکو ناتایید شویو معلوماتو باور ونه کړي.