د طالبانو د کندهار والي: ږېره خرېيلي او نوي ځوانان تلاشي کړئ «فساد» په همدوی کې دی

د طالبانو د عدلیې وزیر مولوي عبدالحکیم شرعي د کندهار د امني، عبور او مرور شُرطې ځواکونو په یوه روزنیز سمینار کې ویلي، چې «که د اسلامي امارت مشر شیخ هبت‌الله اخوندزاده نه وي، د حکومت ځینې وزیران به ډېر ژر خپله اوسنۍ ظاهري بڼه بدله کړي او نېکټایۍ به واچوي».

شرعي دغه څرګندونې د سې شنبې په ورځ د کندهار ولایت مقام د غونډو په تالار کې د طالبانو د شاوخوا ۸۰۰ نظامي منسوبانو په سیمینار کې وکړې.

نوموړي، چې د مشرۍ د رول او د طالبانو د ادارې د اصولو د ساتنې په اړه خبرې کولې، د هبت‌الله اخوندزاده حضور د طالبانو د اوسنۍ ادارې د دوام او د چارواکو د التزام لپاره مهم وباله.

د سرچینو په وینا، د طالبانو د عدلیې وزیر همداراز وویل چې ځینې وزیران د «مجاهدینو» پوښتنې ته نه ورځي، خو د کرکټ د ستورو د لیدو او پوښتنې لپاره وخت پیدا کوي.

سرچینې وايي، چې د طالبانو د عدلیې وزیر اشاره د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني ته وه، چې د کرکټ د یوه لوبغاړي شاپور ځدراڼ د فاتحې لپاره د هغه کور ته ورغلی و. حقاني له دې وړاندې هم د ورزش د ستورو هرکلی کړی او هغوی یې ستایلي دي.

په دغه سیمینار کې د طالبانو د ارشاد، حج او اوقاف وزیر مولوي نورمحمد ثاقب، د ارشاد، حج او اوقاف وزارت مسلکي معین مولوي محمدحامد حسیب، د کندهار والي ملا محمدشیرین اخوند، د طالبانو د جهادي مدرسو عمومي رییس مولوي عبدالواحد طارق، د سترې محکمې نظامي مرستیال مولوي سردارمحمد ابوالفیضان، د مرکزي دارالافتا رییس شیخ مولوي خیرجان، د کندهار والي مرستیال ملا محمدصادق انقلابي او د طالبانو یو شمېر نورو چارواکو او دیني عالمانو ګډون کړی و.

په سیمینار کې د پلټنځایونو د اصولو، مسلکي دندو، له خلکو سره د چلند، د مسوولیت احساس، د شریعت د احکامو د رعایتولو او د نظامي منسوبانو د اخلاقي مکلفیتونو په اړه هم خبرې شوې دي.

ویناوالو له ګډونوالو غوښتي، چې خپل مسوولیتونه په رښتینولۍ ترسره کړي، له اختلافاتو او غیبت کولو ځان وساتي او د دیني زده‌کړو، تقوا او د شریعت د پلیتابه لړۍ پیاوړې کړي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه سیمینار ۱۱ ساعته جریان درلود او ګډونوالو د سیمینار تالار ته د ټیلیفون او کمرې د وړلو اجازه نه درلوده.

د طالبانو د عدلیې وزیر دغه څرګندونې داسې مهال دي، چې له دې وړاندې د حزب اسلامي د مشر ګلدبن حکمتیار د کور او دفتر د تخلیې او دغه راز د ځینو سوداګرو تر فشار لاندې راوستلو له امله هم د سراج الدین حقاني او شرعي ترمنځ د اختلافاتو رپوټونه ورکړل شوي دي.

سراج‌الدین حقاني، چې هممهاله د حقاني شبکې مشر هم دی، د طالبانو په دننه کې له هغو څېرو شمېرل کېږي چې ګومان کیږي ددې ډلې په پالیسیو کې د اصلاحاتو او په کوردننه او بهر د تعامل پلوی دی.

خو د شنونکو په باور، د طالبانو مشرتابه ته نږدې کسان، چې د لوړو زده کړو وزیر ندامحمد ندیم او د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي هم پکې شاملیږي، د حقاني د تعامل پلوه دریځونو مخالف دي.

په تېرو دریو کلونو کې هبت الله اخوندزاده په کابل او ولایتونو کې د حقاني شبکې فعالیتونه محدود کړي، ددې ډلې د بدري ۳۱۳ ځانګړې قطعې یوه برخه تجهیزات یې کندهار ته انتقال کړي او په ګومارنو کې یې هم د هغه صلاحیتونه کم کړي دي.

د ۲۰۲۵ کال په فبروري کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې هبت الله د سراج الدین حقاني ورور حافظ عزیزالدین حقاني د بدري ۳۱۳ قطعې د فعالیتونو له امله کندهار ته احضار کړی و او وروسته له دندې لرې شو.

طالبانو په وار وار په خپلو لیکو کې د اختلافاتو رپوټونه رد کړي دي.

د معلوماتو له مخې؛ د کور جوړولو د قانوني بهیر په پیل کې عارض لومړی ښاروالۍ ته مراجعه کوي، ښاروالۍ یې اړوندې ناحیې ته معرفي کوي، د ناحیې انجنیر سیمې ته ځي او د ځمکې جي‌پي‌اېس نقطې اخلي، وروسته دغه اسناد د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ته استول کېږي او له هغه ځایه د «واحد» شعبې ته سپارل کېږي چې له کادستر سره تړاو لري. وروسته د یادې شعبې له لوري اسناد محکمې، ښاروالۍ، مستوفیت، کادستر او نورو اړوندو ادارو ته لېږل کېږي؛ څو قانوني ارزونه بشپړه شي.

هغه کسان چې د کور جوړولو اسناد یې د همدې بهیر په منځ کې بندپاتې دي وایي، د کادستر کارکوونکي ورته د جي‌پي‌اېس د تایید لپاره یو واحد دلیل وړاندې کوي. د کندهار یو اوسېدونکی نور احمد زیاتوي، د کادستر کارکوونکو له‌خوا ورته ویل شوي، چې د جي‌پي‌اېس د ثبت او تایید لپاره اړین وسایل لکه ځیرک ټېلیفون نه‌شي کارولی.

هغه وایي: «موږ ته یې وویل، چې غټ ټلیفونونه بند دي، ځکه سیمې ته نه‌شو تللای او GPS نقطې نه‌شو تاییدولای تر هغې صبر وکړئ چې غټ ټېلیفونونه بېرته فعال شي، یا ولایت مقام ته عریضه وکړئ».

محمد کریم چې له ډېره وخته یې دوسیه بنده پاتې ده وایي، خلکو ته یوازې د انتظار سپارښتنه کېږي؛ خو د ستونزې د حل لپاره عملي اقدام نه لیدل کېږي. هغه زیاتوي: «زموږ اسناد همداسې پراته دي، هر ځل چې ورځو همدا یو ځواب راکوي چې ټېلیفونونه بند دي، نه زموږ کار کېږي او نه هم څوک روښانه ځواب وایي چې دغه ستونزه به کله حل شي».

ځینې عارضین باور لري، چې د همدې ځنډ له امله خلک مجبورېږي له ناقانونه لارو خپلې چارې مخته یوسي. د ځايي‌ خلکو په خبره؛ کله چې د خلکو قانوني کارونه د اوږدې مودې لپاره بند پاتې شي، ځینې کسان د وخت د ضایع کېدو او مالي زیان د مخنیوي لپاره رشوت ته مخه کوي.

دوی له اړونده ادارو غواړي، چې د جي‌پي‌اېس د ثبت او تایید ستونزه ژر تر ژره حل کړي، د خلکو قانوني چارې له ځنډه وباسي او داسې تګلاره رامنځته کړي چې د بډې اخیستنې او خپلسرۍ مخه ونیسي.

افغانستان انټرنشنل هڅه وکړه په دې تړاو د طالبانو اړوندو ادارو ځواب هم ترلاسه کړي؛ خو په کندهار کې د طالبانو ښاروالۍ، د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست او همدارنګه د کادستر مسوولو د دغه ستونزو په اړه معلومات شریک نه‌کړل.

هغه د مرکزي زون د علماوو او قومي مشرانو د همغږۍ غونډه کې زیاته کړې: «موږ د الله بنده‌ګان یو او دغه ځمکه هم د الله ده؛ نو په دې ځمکه به قانون هم الهي وي او د الهي قانون تنفیذ زموږ او دیني عالمانو مسوولیت دی».
هغه ویلي: «بهر کې څو محدود کسان په نظام پسې منفي تبليغات کوي، د هغوی هدف د ولس هوساينه نه؛ بلکې د پيسو ترلاسه کول دي او موږ به په دغه ډول تبليغاتو له خپل هدف څخه، چې په افغان خاوره د اسلامي شريعت تطبيق دی په شا نه شو».

نوموړي یو ځل بیا پر علماوو، قومي مشرانو، ځوانانو او رسنیو غږ کړی، چې د «دښمن د شومو موخو» په وړاندې سره یو شي. هغه زیاته کړې: «دښمن هڅه کوي، چې په دې اسلامي ټولنه کې سمتي، قومي او ژبني اختلافات جوړ کړي؛ خو ټول به د دې شومو پدیدو د ختمولو لپاره سره متحد یو».

حنفي دا هم وویل، چې د منفي تلبیغاتو له کبله به د «شریعت» له تطبیق څخه په شا نه‌شي. نوموړي ټینګار کړی، چې په ټولنه کې د ژوند د ټولو اړخونو لپاره احکام باید بشپړ رعایت شي.

د هغه په خبره؛ چاته اجازه نه ورکوي چې د خلکو په ځانګړي ډول د ښځو حقونه تر پښو لاندې کړي.

د طالبانو یاد کمېسیون ویلي، دغه کورنۍ د تورخم، سپین‌بولدک، ورېښمو پله او د اسلام‌کلا له لارې هېواد ته ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاتوي، چې په همدې ورځ ۷۵۹ کورنۍ په خوندي ډول خپلو مېنو ته لېږدول شوې دي.

هم‌مهاله په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو عملیات (د چنګاښ له ۱۹مې) پراخ شوي او په بېلابېلو ایالتونو کې د افغان کډوالو د نیولو لپاره کور په کور عملیات پیل شوي دي. پاکستاني چارواکو ویلي، چې نور نه غواړي په خپل هېواد کې افغان کډوال پرېږدي او که څوک په خپله خوښه لاړ نه‌شي؛ نو دوی به یې په زور وباسي.

په پاکستان او ایران کې مېشت افغانان د ځايي پولیسو له ناوړه چلنده شکایت لري او له اړوندو نړۍوالو بنسټونو غواړي، چې پر کوربه هېوادونو فشارونه زیات کړي؛ څو د نړۍوالو قوانینو او اصولو له‌مخې له کډوالو سره چلند وکړي.

نوموړي همدارنګه وویل، هغه کسان چې په دې وروستیو کې طالبانو په غور ولایت کې نیولي د زرغون بهیر غړي نه‌دي.

د امرالله صالح د تصویر ساتلو له امله نیونې

د زرغون بهیر ویاند ټینګار وکړ، چې طالبان په ځینو مواردو کې پراخه او خپلسرې نیونې کوي. د هغه په وینا؛ طالبانو داسې کسان هم نیولي، چې د جمهوري نظام پرمهال یې یوازې له امرالله صالح سره یو یادګاري عکس اخیستی و او د زرغون بهیر فعال غړي نه وو.

زرغون بهیر د افغانستان د پخواني ولسمشر د لومړي مرستیال او د ملي امنیت د پخواني رییس امرالله صالح په مشرۍ فعالیت کوي. صالح چې مخکې د ملي مقاومت جبهې غړی و، اوس د طالبانو پر وړاندې د یوه خپلواک سیاسي او امنیتي ادرس په توګه فعالیت کوي.

د زرغون بهیر ویاند ادعا وکړه، چې دغه سیاسي جریان په ټول افغانستان کې تر ۱۰۰زره ډېر غړي لري او د هېواد په ډېرو ولایتونو کې فعال دی.

په فېروزکوه کې پراخې نیونې

دغه څرګندونې په غور ولایت کې د نیونو د یوې نوې څپې له رامنځته کېدو وروسته شوې دي. په غور کې باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو استخباراتو په تېرو دوو ورځو کې د غور ولایت په مرکز فېروزکوه ښار کې ۱۳ ځوانان له زرغون بهیر سره د همکارۍ په تور نیولي دي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې؛ د طالبانو د استخباراتو ځواکونو د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۴مه) په پوځي موټرو کې د فېروزکوه ښار د «اتوس سفلا» کلي د دغه ځوانانو پر کورونو او کاري ځایونو چاپې وهلې او لږترلږه شپږ کسان یې له ځان سره وړي دي.

طالبانو لاتراوسه د دغه کسانو د نیولو په اړه په رسمي ډول څه نه‌دي ویلي. زرغون بهیر د روان کال د غویي میاشتې په وروستیو کې په فېروزکوه ښار کې د طالبانو د پوځ د جلب او جذب پر مرکز د برید مسوولیت منلی و. هغه مهال زرغون بهیر ویلي و، چې د دوی ځواکونو د طالبانو د قوماندانۍ په ودانۍ کې چاودېدونکي توکي ځای پرځای کړي او وروسته یې چاودنه ورکړې ده.