امریکا د بهرنیو محصلانو، ژورنالیستانو او کلتوري استازو د ویزو موده محدودوي

د غزې روغتیايي چارواکو ویلي، د توفح سیمې ته نږدې په شمال کې د یوه اسراییلي هوايي برید له امله دوه کسان وژل شوي او درېیم تن د غزې ښار ختیځ کې په زیتون سیمه کې د ټانک په برید کې وژل شوی دی.

د لوېدیځې غزې ښار په خېمه‌ځای کې په بله هوايي حمله کې یو تن وژل شوی او څو تنه ټپیان دي. همداراز په خان یونس کې په یوه موټر د برید له امله یو کس وژل شوی دی.

د اسراییل پوځ تر اوسه د دغو پېښو په اړه تبصره نه ده کړې.

د راپور له مخې، دوو لوړپوړو ایراني سرچینو او یوې سیمه‌ییزې سرچینې، چې د موضوع په اړه معلومات لري، ویلي دا موضوع د ایران د مشرتابه په کچه تر بحث لاندې نیول شوې او اړوند پیغام د تهران حوثي متحدانو ته رسول شوی دی.

سرچینو رویټرز ته ویلي، حوثیان په دې وروستیو کې د ایران له دې غوښتنې خبر کړل شوي، خو نور جزییات یې نه دي ورکړي چې پیغام څنګه او څه وخت لېږدول شوی دی.

د رویټرز په وینا، د ایران د بهرنیو چارو وزارت او د حوثي ډلې ویاند د دې راپور په اړه د تبصرې غوښتنې ته سملاسي ځواب نه دی ورکړی.

راپور د حوثیانو د یوې نږدې سرچینې له قوله زیاتوي چې دې ډلې د باب‌المندب تنګي ته نږدې په هغو سیمو کې چې پر حدیده او د عدن پر خلیج برلاسي لري، توغندي او بې‌پیلوټه الوتکې ځای پر ځای کړې او د بېړیو پر ضد د بریدونو لپاره چمتووالی یې بشپړ کړی دی. د سرچینې په وینا، دوی یوازې د برید د پیل امر ته انتظار باسي.

د راپور له مخې، همدا سرچینه وایي، په یمن کې د ایران د اسلامي انقلاب ساتونکو ځواکونو (سپاه پاسداران) استازي به پرېکړه کوي چې باب‌المندب تنګی څه وخت وتړل شي.

رویټرز لیکلي، که د هرمز تنګی له تړل کېدو وروسته باب‌المندب هم د بېړیو پر مخ وتړل شي، د منځني ختیځ د تېلو دواړه مهمې صادراتي لارې به په یو وخت کې له خنډ سره مخ شي او دا به د انرژۍ پر رسونې او بازارونو پراخ اغېز ولري.

راپور زیاتوي چې سعودي عربستان د خپلې انرژۍ شاوخوا ۷۰ سلنه صادرات د سره سمندرګي د ینبع بندر له لارې لېږدوي او د سیمې دوو سرچینو ویلي، ریاض د ایران او حوثیانو احتمالي ګواښونه جدي نیولي او باور لري چې حوثیان د سره سمندرګي په اړه له ایران سره نږدې همغږي لري.

رویټرز د امریکا د دریځ په اړه لیکلي چې واشنګټن ایران د حوثیانو په وسلو، مالي ملاتړ او روزنه تورنوي، خو تهران دا ادعا رد کړې ده.

د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي له خوا د دفاع وزیر میخایلو فېدوروف ګوښه کولو په دغه هېواد کې خلک پارولي او لاریونونه یې کړي دي. فېدوروف د پوځ لوی درستیز د داخلي اختلافاتو په پارولو تورن کړی، خو زېلېنسکي د کابینې بدلون د حکومت د «نوي کېدو» لپاره اړین بولي.

دغه بدلون د زېلېنسکي د کابینې د دویم لوی بدلون برخه ده او داسې مهال ترسره کېږي چې اوکراین د روسیې پر ضد جګړه کې له یوه حساس پړاو سره مخ دی.

فېدوروف، چې د ټکنالوژۍ ۳۵ کلن متخصص او د اوکراین د پوځ د ډیجیټلي کولو او د بې‌پیلوټه الوتکو د پروګرام له مهمو څېرو ګڼل کېږي، د پنجشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل چې د ولسمشر د سلاکارۍ وړاندیز یې رد کړی او د پوځ لوی درستیز اولیکساندر سیرسکي یې د دفاع وزارت د اصلاحاتو په مخنیوي تورن کړ.

هغه وویل، « د دې پر ځای چې د روسیې د ماتولو لپاره لارې ولټوي، هېواد یې په داخلي اختلافاتو وېشلی دی».

رویټرز راپور ورکړی چې فېدوروف دغه څرګندونې څو ورځې وروسته له هغې وکړې چې له ولسمشر سره یې په یوه نابریالۍ غونډه کې ګډون کړی و.

د سیرسکي دفتر تر اوسه د دغو تورونو په اړه غبرګون نه دی ښودلی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي، د خطر څلورمه کچه په دې مانا ده چې امریکايي وګړي باید دغو هېوادونو ته له سفر کولو په کلکه ډډه وکړي.

د دغې ادارې په وینا، یاد هېوادونه د خرابو امنیتي شرایطو او هلته د امریکايي وګړو د مرستې لپاره د سفارتي امکاناتو د نشتوالي له امله خورا خطرناک دي.

په هغو هېوادونو کې چې امریکا ورته د سفر د بندیز (څلورمه کچه) خبرداری ورکړی، لومړی نوم د افغانستان دی او همدارنګه په ترتیب سره ایران، شمالي کوریا، روسیه، اوکراین، عراق، سوریه، یمن، بېلاروس، برما، هایتي، لیبیا، سومالیا، سوډان او د افریقا د وچې یو شمېر نور هېوادونه لکه مالي، نایجر، بورکینافاسو او د کانګو دیموکراتیک جمهوریت شامل دي.

د سوریې کورنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د کیمیاوي وسلو دغه متخصص په لاذقیه ولایت کې په یو لړ ځانګړو عملیاتو کې نیول شوی دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، احمد حبیب علي د قرداحې ولسوالۍ د «حرف المسیتره» د کلي اوسېدونکی دی، چې د علمي څېړنو او مطالعاتو د مرکز د مشر په توګه یې دنده ترسره کوله او په ۴۱۷ قطعه کې د سارین ګاز د ډیپوګانو او کیمیاوي وسلو د تولید مسوول وو.

وزارت زیاته کړې، د لومړنیو تحقیقاتو د پایلو پر بنسټ، تورن شخص یو له هغو افسرانو څخه ګڼل کیږي، چې په سارین ګاز د بار شاوخوا شلو بمونو د جوړولو نظارت یې کاوه، چې د هر یوه وزن ۲۵۰ کیلوګرامه وو او په ۲۰۱۳ او ۲۰۱۷ کلونو کې پر سوري ښارونو او ښارګوټو په بریدونو کې کارول شوي وو.

وزارت په ډاګه کړې، چې له نیول شوي کس څخه لا هم پوښتنې روانې دي او د پوښتنو او ګروېږنو له بشپړېدو وروسته به قضايي ارګانونو ته وسپارل شي.