ټي‌ټي‌پي د پاکستاني ځواکونو خلاف د افغان طالبانو په څېر تکتیکونه کاروي

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند امان‌الله فیضییف ویلي، د خالد حنفي په نوم خپرې شوې څرګندونې «په بشپړه توګه بې‌بنسټه» دي. د هغه په وینا، دا څرګندونې نه په رسمي ډول اعلان شوې او نه هم د طالبانو رسمي رسنیو خپرې کړې دي.

فیضییف زیاته کړه چې د ازبکستان سفیر په کابل کې د دې موضوع په تړاو له طالب لوري سره خبرې کړې او د موضوع په اړه یې وضاحت ترلاسه کړی، خو د دغو خبرو جزییات یې نه دي ورکړي.

تر دې وړاندې راپور ورکړل شوی و چې خالد حنفي پکتیا ولایت ته د سفر پر مهال ویلي، د ازبکستان په سمرقند، بخارا او ترمذ ښارونو کې، چې د امام بخاري او امام ترمذي په څېر د اسلامي نړۍ د سترو عالمانو ټاټوبی ګڼل کېږي، «له اسلامه یوازې نوم پاتې دی».

حنفي همدارنګه ادعا کړې وه چې د دې وضعیت لامل دا دی چې د ازبکستان دیني عالمانو د دیني احکامو د پلي کولو مسوولیت حکومت ته سپارلی دی.

دا څرګندونې په داسې مهال شوې چې کابل او تاشکند، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، پراخې اقتصادي او سیاسي اړیکې جوړې کړې دي.

که څه هم ازبکستان لا هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی، خو د دواړو لورو ترمنځ سوداګریزې راکړې ورکړې د پام وړ زیاتې شوې او د راپورونو له مخې د کلنۍ سوداګرۍ کچه شاوخوا ۱،۷ میلیارد ډالرو ته رسېدلې ده.

سره له دې، امنیتي اندېښنې لا هم د دواړو لورو د اړیکو مهمه موضوع ده. ازبکستان تر دې وړاندې څو ځله د ازبکستان اسلامي غورځنګ او د داعش خراسان څانګې په څېر د وسله والو ډلو د فعالیتونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

د طالبانو یاد وزارت د پنجشنبې په ورځ وویل، چې د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د ځمکني ټرانسپورټ قوانینو او معاهداتو رییس یار محمد رمضان په مشرۍ پلاوي د ایران په مشهد کې د افغانستان، ایران او تاجکستان ترمنځ په درې اړخیزه غونډه کې د ګډون پرمهال د ځمکني ټرانسپورټ په برخه کې د همکاریو پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

طالبانو ویلي، چې د یادې غونډې پرمهال درې واړو هېوادونو هوکړه وکړه چې د افغانستان، ایران او تاجکستان ترمنځ د ځمکني ټرانسپورټ درې اړخیز دهلېز رامنځته شي.

طالبانو ویلي چې د هوکړې له‌مخې، ښايي د ایران او تاجکستان سوداګریز توکي د افغانستان له لارې نورو هېوادونو ته ټرانزیټ او ولېږدول شي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د کړکېچ له امله د دواړو هېوادونو سوداګري په ټپه دریدلې او طالبان کوښښ کوي چې د پاکستان پر ځای له نورو ګاونډیو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.

اندرابي د پنجشنبې په ورځ د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په اونیز خبري کنفرانس کې د یوې پوښتنې په ځواب کې هغه راپورونه رد کړل چې ګواکې پاکستان د شانګهای همکارۍ سازمان په چوکاټ کې د افغانستان د شاملېدو مخه نیسي.

هغه وویل: «زه له داسې کوم اقدام څخه خبر نه یم چې پاکستان دې د شانګهای همکارۍ سازمان کې د افغانستان د غړیتوب د مخنیوي لپاره کړی وي».

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند زیاته کړه، د شانګهای همکارۍ سازمان کې د افغانستان د غړیتوب موضوع باید د سازمان د غړو هېوادونو له ډیپلوماټیکو اړیکو سره وارزول شي.

د هغه په وینا، افغانستان د دې لپاره چې د شانګهای همکارۍ سازمان بشپړ غړی شي، باید لږ تر لږه د سازمان له غړو هېوادونو سره ډیپلوماټیکې اړیکې ولري.

د شانګهای همکارۍ سازمان غړیتوب د غړو هېوادونو د ګډې هوکړې او د سازمان د مقرراتو له مخې ترسره کېږي او افغانستان دا مهال د دغه سازمان بشپړ غړی نه دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي، د خطر څلورمه کچه په دې مانا ده چې امریکايي وګړي باید دغو هېوادونو ته له سفر کولو په کلکه ډډه وکړي.

د دغې ادارې په وینا، یاد هېوادونه د خرابو امنیتي شرایطو او هلته د امریکايي وګړو د مرستې لپاره د سفارتي امکاناتو د نشتوالي له امله خورا خطرناک دي.

په هغو هېوادونو کې چې امریکا ورته د سفر د بندیز (څلورمه کچه) خبرداری ورکړی، لومړی نوم د افغانستان دی او همدارنګه په ترتیب سره ایران، شمالي کوریا، روسیه، اوکراین، عراق، سوریه، یمن، بېلاروس، برما، هایتي، لیبیا، سومالیا، سوډان او د افریقا د وچې یو شمېر نور هېوادونه لکه مالي، نایجر، بورکینافاسو او د کانګو دیموکراتیک جمهوریت شامل دي.

عیني شاهدانو بېړنيو خدماتو ته زنګ وهلی او پولیسو ته یې ویلي چې یوه چاقو په لاس کس یو بل تن وهلی او له سیمې تښتېدلی دی.

ژغورونکو هڅه وکړه چې د محصل ژوند وژغوري او روغتون ته یې ولېږداوه، خو د سختو ټپونو له امله لږ وروسته ومړ.

پولیسو له پېښې لږ وروسته شکمن افغان کس نیولی دی. ویل شوي چې شکمن کس په ټریر کې ثبت شوی دی.

د جرمني رسنیو د رپوټ له مخې، د برید اصلي انګېزه تر اوسه روښانه نه ده. د قتل ځانګړې څانګه د پېښې د څرنګوالي، د برید د هدف او د کارول شوې وسلې په اړه پلټنې کوي.

له دې وړاندې د باویریا ایالت په روهپولډینګ ښار کې هم یو افغان چاقو را اېستلی و. همداراز په ډریسدن ښار کې یو ترکي وګړي د «الله اکبر» له ویلو وروسته پر پولیسو د ټوپک ډزې کړې وې.

د ټریر پوهنتون پر خپله وېبپاڼه د خواشینۍ پیغام خپور کړی او ویلي یې دي چې «په ډېرې خواشینۍ او ژور خپګان مو خبر ترلاسه کړ چې زموږ د پوهنتون یو محصل د ۲۰۲۶ کال د جولای په ۱۵مه د وژنې قرباني شوی دی. د هغه له لاسه ورکول زموږ په ټولنه کې دردناکه تشه رامنځته کوي».

د ټریر سي ډي یوګوند هم په ټولنیزو رسنیو کې د خواخوږۍ پیغام خپور کړی او ویلي یې دي، چې « په دې هېواد کې یو بل وحشیانه چاقو برید وشو چې هېڅ توجیه نه لري او دا د بیړنیو اقداماتو اړتیا ښيي».

په جرمني کې د چاقو بریدونو له امله، چې په ګڼو پېښو کې یې افغان تابعیت لرونکي ښکیل بلل شوي، د افغانانو په ټولنه کې اندېښنې پیدا کړې دي. له دې وړاندې شوي بریدونه په غونډو او انفرادي ډول افغان ټولنې او افغان کډوالو غندلي دي او له قربانیانو سره یې خپلې خواخوږۍ ښودلې دي.