سرچینې: د نورستان په مرکز پارون کې د سېلابونو له امله ۴۳ کسان مړه شوي

بل خوا د نورستان والي زین ‌العابدین عابد له رسنیو سره په خبرو کې منلې چې د پارون ښاروال او د لومړي کنډک قوماندان له خپلو همکارانو سره ورک شوي دي.

نوموړی وايي چې دوی په سیمه له خټو او خاورو څخه د جسدونو را ایستل پیل کړي او هڅه کوي چې دولتي کارکوونکي هم پېدا کړي.

د طالبانو د یاد وزرات د معلوماتو له مخې په وروستیو کلونو کې د افغانستان د کانونو په سکټور کې د پانګونې لپاره د کورنیو شرکتونو تر څنګ د سیمې د هېوادونو لېوالتیا هم زیاته شوې ده.

افغانستان د مسو، اوسپنې، سرو زرو، لیتیوم، کرومایټ، ډبرو سکرو او یو شمېر نورو قیمتي او صنعتي کانونو پراخې زېرمې لري.

په وروستیو کلونو کې د طالبانو حکومت د کانونو د استخراج لپاره له کورنیو او بهرنیو شرکتونو سره د تړونو د زیاتولو هڅې کړې او ویلي یې دي چې د کانونو سکټور د هېواد د اقتصادي ودې له مهمو سرچینو څخه دي.

خو په ورته مهال پر طالبانو دا تور دی، چې یاده ډله د قانونو د استخراج په برخه کې په خورا پراخ فساد کې ښکېل ده.

د طالبانو دفاع وزارت نن دوشنبه، د چنګاښ پر ۲۹مه په اېکس کې لیکلي، چې په دې کتنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ښه نیت او همکاریو پر لا ټینګښت ټینګار شوی دی.

په دغه لیدنه کې د طالبانو د دفاع وزارت د ستر درستیز د نظامي عملیاتو رییس مولوي نورالرحمن نصرت او په کابل کې د تاجکستان سفیر سعدي شریفي د دوه اړخیزو اړیکو او د سرحدي سیمو د وضعیت په اړه غږېدلي دي. د طالبانو دفاع وزارت ددې لیدني په اړه د نورو جزییاتو په اړه څه نه دي ویلي.

دا کتنه په داسې حال کې کېږي چې په وروستیو کې د افغانستان او تاجکستان په سرحدي سیمو کې د امنیتي مسایلو او د سرحد د کنټرول په اړه اندېښنې موجودې دي.

تر اوسه په کابل کې د تاجکستان سفارت د دغې کتنې او د مطرح شویو مسایلو په اړه رسنیو ته په رسمي توګه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده چې په روانه میاشت کې د ګډ امنیتي تړون سازمان (سي ايس پي او) ویلي و، چې د تاجکستان او افغانستان تر منځ پر ګډه پوله امنیتي وضعیت لا هم پېچلی دی او د افغانستان په شمالي سرحدي سیمو کې د وسله‌والو ډلو حضور د دې سازمان لپاره د مرکزي اسیا تر ټولو ستره امنیتي اندېښنه ده.

د ایرنا خبري اژانس د راپور له مخې، د تایباد ولسوال حسین جمشیدي ویلي، دغه مسیر په څلورو لینونو کې د ایراني او بهرنیو بار وړونکو موټرو لپاره جوړ شوی، چې صادراتي، ترانزیټي توکي او د نفتي محصولاتو بېلابېل ډولونه افغانستان ته لېږدوي.

نوموړي زیاته کړې د دې مسیر پرانیستل به د تمځایونو څخه د دوغارون ازادې سوداګریزې صنعتي سیمې د وتونکو لاریو شمېر زیات کړي.

هغه د افغانستان د هرات او اسلام کلا په ګمرکونو کې د ایراني تشو لاریو څو ورځني تم کېدو ته په اشارې وویل، اوس مهال له ۱۵۰۰ څخه ډېرې تشې ایراني لارۍ ایران ته د بېرته ننوتلو په تمه په نوبت کې ولاړې دي.

جمشیدي وویل، د ایران او افغانستان ترمنځ د دواړو لورو د انتظار د قطارونو ختمېدل د اسلام کلا او دوغارون د ګمرکونو د اړوندو ادارو همغږي او همکاري غواړي.

د هغه په وینا، د افغان لوري د امکاناتو کمښت د ایران او افغانستان د سوداګرو او پانګوالو ستونزې زیاتې کړې دي او په هرات او اسلام کلا کې د اړینو زیربناوو نشتون د دوغارون پر فعالیتونو منفي اغېز کړی دی.

هغه زیاته کړه، پرون له ایران او افغانستان ترمنځ په دواړو پولو کې له ۱۴۰۰ څخه ډېرو بار وړونکو موټرو تګ راتګ کړی دی.

ایرانا د جمشیدی له قوله لیکلي هغه ستونزې چې د هرات او اسلام کلا په ګمرکونو کې د صادراتو، ترانزیټ او مسافرو د تګ راتګ د چټکتیا مخه نیسي، باید د قانون له مخې د افغانستان اړوندو ادارو ته ورسول شي.

سیمه ییزو سرچینو د دوشنبې په ورځ افغانستان اینترنشنل ته وویل چې د نسي، شکي، جرم، شهربزرګ، کشم، ارګو، یفتل او څو نورو ولسوالیو په دولتي پوستونو کې بدلونونه راغلي دي.

دا بدلونونه د «سپاهي میهن» په نوم د یوې نوې جوړې شوې ډلې له ناڅاپي برید وروسته رامنځته شول؛ هغه برید چې د جمعې په سهار د دې لامل شو چې د یفتل ولسوالۍ د څو ساعتونو لپاره د طالبانو له کنټرول څخه ووځي.

سیمه ییزو سرچینو افغانستان اینترنشنل ته وویل چې د دوشنبې په ورځ د یادې ولسوالۍ لپاره د طالبانو نوی ولسوال او امنیه قوماندان معرفي کېږي.

مولوي قدیر غفوري د یفتل د نوي ولسوال او جهان‌خان نوري د یفتل د نوي امنیه قوماندان په توګه ټاکل شوي دي.

په شهربزرګ کې هم بدلونونه راغلي او عبدالوهاب فاروقي د نوي امنیه قوماندان په توګه ګمارل شوی دی.
کابل ته د فاتح له لېږدولو وروسته په نسي کې بدلونونه
وروسته له هغې چې طالبانو ناراضي قوماندان جمعه‌خان فاتح له نسي څخه کابل ته وغوښت، دې ډلې د نسي ولسوالۍ ولسوال او امنیه قوماندان له دندو ګوښه کړل او نوي کسان یې پر دندو وګومارل.

همدارنګه د جرم ولسوالۍ لپاره هم نوی امنیه قوماندان ټاکل شوی دی.

سمیع‌الله رسولي د نسي د ولسوال، حیات‌الله الماس د دې ولسوالۍ د امنیه قوماندان او شمس‌الله خالد د جرم ولسوالۍ د امنیه قوماندان په توګه ټاکل شوي او خپل کار یې پیل کړی دی.

دا بدلونونه وروسته له هغې وشول چې په وروستیو اونیو کې په نسي ولسوالۍ کې د طالبانو خپل منځي اختلافات زیات شول.

دا اختلافات هغه مهال اوج ته ورسېدل چې د طالبانو یو سیمه ییز قوماندان جمعه‌خان فاتح او د هغه تر امر لاندې ځواکونو د دې ډلې د جګپوړو چارواکو د امرونو له منلو سرغړونه وکړه.

جمعه‌خان فاتح په پای کې له څو اونیو خبرو اترو او د طالبانو د لوي درستیز په منځګړیتوب له بدخشان څخه کابل ته ولېږدول شو.