د ملګرو ملتونو محرم اسناد، د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (سي اې ای) او د نړۍ د بېلابېلو استخباراتي بنسټونو راپورونه د «اسلامي امارت» د واکمنۍ د جوړښت، پټ امنیتي سیستم او د مشرانو د ساتنې لپاره د میلیونونو ډالرو د لګښتونو په اړه مهم معلومات وړاندې کوي.
له ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د کابل له سقوط وروسته، افغانستان د داسې یوه مطلق دیني واکمنۍ د ازموینې پر ډګر بدل شو چې نه اساسي مدني قانون لري او نه هم د ولس له رایو مشروعیت اخلي، بلکې یوازې د دیني فرمانونو له لارې د هېواد پر جغرافیه او د خلکو پر برخلیک واک چلوي.
د ملګرو ملتونو، د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې، د روسیې د ملي امنیت شورا او نړیوالو څېړنیزو مرکزونو رسمي راپورونه ښيي چې د طالبانو د حکومتولۍ بڼه یوه متمرکزه، دیني او پوځي اداره ده.
سیاسي جوړښت او د حکومتولۍ بڼه
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا او د نړیوالو ستراتېژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ (IISS) د ارزونو له مخې، د «اسلامي امارت» جوړښت پر یوه مطلق او متمرکز دیني نظام ولاړ دی؛ داسې نظام چې ټول قانوني، دیني او پوځي واکونه د مشر په لاس کې راټول شوي دي.
په کندهار کې د واک تمرکز
د امریکا د دفاعي استخباراتو ادارې (DIA) راپورونه ټینګار کوي چې د عادي حکومتونو خلاف، چې د پرېکړو مرکز یې پلازمېنه وي، د طالبانو سترې ستراتېژیکې پرېکړې په کندهار کې کېږي؛ هغه ښار چې د طالبانو مشر پکې مېشت دی.
د علماوو د شورا رول
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی ماموریت (UNAMA) د شننو له مخې، د لویو پالیسيو په اړه پرېکړې، لکه ټولنیز او تعلیمي محدودیتونه، تر ډېره د طالبانو د مشر له نږدې دیني علماوو سره په مشورتي کړۍ کې نیول کېږي، او په کابل کې د کابینې وزیران یوازې د دغو پرېکړو د عملي کولو مسؤلیت لري.
اداري جوړښت
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو د څار ډلې د راپور له مخې، د طالبانو د مرکزي ادارې لوړپوړي چارواکي، چې وزیران، مرستیالان او د خپلواکو ادارو مشران پکې شامل دي، د ۱۵۰ او ۲۰۰ ترمنځ اټکل شوي دي.
د منځني ختیځ د څېړنیز مرکز او د رسمي فرمانونو د ثبت پر بنسټ، په ټول افغانستان کې د طالبانو د رسمي ګومارنو شمېر نږدې ۱۲۰۰ لوړپوړي او منځني چارواکي رانغاړي، چې والیان، امنیه قوماندانان، قاضیان او پوځي قوماندانان پکې شامل دي.
امنیتي تدابیر، د ساتونکو شمېر او د ساتنې تګلارې
د روسیې د فدرالي امنیتي خدمت (FSB) او د امریکا د استخباراتي ټولنې ارزونې ښيي چې طالبان د خپلو مشرانو د ساتنې لپاره د چریکي پټوالي تاکتیکونه او زغروال پوځي تجهیزات دواړه کاروي.
په کندهار کې د هبتالله اخوندزاده د ساتنې کړۍ
لومړۍ کړۍ – نږدې ساتونکي: د استخباراتي راپورونو له مخې، د «امیرالمؤمنین خاص ځواک» په نوم ځانګړې ډله، چې له ۱۰۰ تر ۱۴۰ پورې غوره او باوري ځواکونه لري، د هغه د فزیکي ساتنې مستقیم مسؤلیت پر غاړه لري.
دویمه کړۍ – چاپېریالي امنیت: د نړیوالو ستراتېژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ د ارزونو له مخې، یوه خپلواکه ځانګړې قطعه، چې له ۲۰۰۰ تر ۳۰۰۰پورې وفادار ځواکونه لري، د کندهار ولایت او د مشر د احتمالي استوګنځایونو امنیت تأمینوي.
مخابراتي امنیت: د امریکا د ملي امنیت ادارې (NSA) د راپور له مخې، د هوايي او برېښنايي څار د مخنیوي لپاره د طالبانو د مشر په شاوخوا کې د هوښیار مخابراتي وسایلو کارول منع دي، او ډېری فرمانونه د لیکلي پیغام رسوونکو له لارې لېږدول کېږي.
د مهمو وزیرانو او کابینې د غړو ساتنه
سراجالدین حقاني، د کورنیو چارو وزیر: د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د راپور له مخې، د هغه شخصي ساتنه د حقاني شبکې له ۱۰۰ تر ۱۵۰ پورې وفادارو ساتونکو کوي او د کابل د پولیسو ځانګړي ځواکونه یې ملاتړ کوي.
ملا یعقوب، د دفاع وزیر: د هغه ساتنه د دفاع وزارت د ځانګړو قطعاتو، لکه د «فاتح» قطعې، له ۵۰ تر ۱۰۰ پورې ځواکونه ترسره کوي.
د طالبانو په جوړښت کې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت، چې مشري یې خالد حنفي کوي، هم له هغو ادارو څخه ده چې تر سخت امنیتي ساتنې لاندې ده.
د کابینې د نورو غړو د ساتونکو شمېر یو شان نه دی او ځینې وزیران لږ شمېر وسلهوال ساتونکي لري.
د طالبانو د کډوالو چارو وزیر، خلیلالرحمن حقاني، د داعش په یوه برید کې ووژل شو.
د عمومي استخباراتو ریاست رول
د بریتانیا د بهرنۍ استخباراتي ادارې د ارزونو له مخې، د طالبانو د چارواکو پر وړاندې تر ټولو لوی امنیتي ګواښ د داعش خراسان ډلې هدفي بریدونه دي.
د طالبانو د استخباراتو اداره، چې شاوخوا ۵۰ زره عملیاتي ځواکونه او پراخه ښاري د مخبرانو شبکه لري، د ترور د احتمالي پلانونو د مخنیوي مسؤلیت پر غاړه لري.
د والیانو ساتنه
د طالبانو د والیانو د ساتنې د څرنګوالي په اړه، د موضوع د حساسیت او محرمیت له امله، کره معلومات نه دي خپاره شوي.
خو د راپورونو او شواهدو له مخې، د کندهار والي، چې د طالبانو د پرېکړو د مرکز استازیتوب کوي، تر ځانګړو امنیتي تدابیرو لاندې ساتل کېږي.
په بلخ کې د طالبانو هغه ځواکمن والي، چې د شمال د څو ولایتونو چارې هم تر خپل مدیریت لاندې لري، د کندهار د مشرتابه وفادارو ځانګړو ځواکونو له خوا ساتل کېږي.
د هغه د شخصي ساتونکو شمېر څو لسګونو کسانو ته رسېږي.
مالي لګښتونه او د بودجې سرچینې
د ملګرو ملتونو او نړیوالو استخباراتي بنسټونو د مالي ارزونو له مخې، د طالبانو د لوړپوړو مشرانو د مستقیمې ساتنې لپاره ټولټال له ۲۵۰۰ تر ۳۵۰۰پورې وسلهوال امنیتي ځواکونه ګومارل شوي دي.
دغه ځواکونه د هبتالله اخوندزاده، مهمو وزیرانو او لوړپوړو والیانو د ساتنې مسؤلیت لري.
د هر ساتونکي میاشتنی معاش او امتیازات د ۱۵۰ او ۲۵۰ ډالرو ترمنځ اټکل شوي، چې په کال کې یې ټول لګښت له ۵ څخه تر ۸ میلیون ډالرو پورې رسېږي.
دغه لګښتونه په مستقیم ډول د دفاع او کورنیو چارو وزارتونو له رسمي بودجې ورکول کېږي.
غیرمستقیم لګښتونه، لکه د لوېدیځو ځواکونو له پاتې زغروالو موټرو ساتنه، د ملاتړیزو کاروانونو د سون توکو برابرول او استخباراتي عملیات، هم د طالبانو د امنیتي ادارو د بودجې مهمه برخه جوړوي.
د نړیوالو بنسټونو او استخباراتي ادارو ګډې ارزونې ښيي چې طالبانو د یوه متمرکز جوړښت، د لوړپوړو چارواکو د ساتنې لپاره د څو میلیون ډالرو بودجې، د مخکیني استخباراتي شبکې او سخت دیني ـ پوځي انضباط په مټ توانېدلي چې پر افغانستان خپله واکمني وساتي.
