سرچینې: طالبان د وضعیت د کنټرول لپاره د هلمند والي امان الدین منصور د بدخشان والي ټاکي

پنیټا د تهران پر ضد وروستیو «درنو بریدونو» او د مقابل لوري بریدونو ته په اشارې وویل چې امریکا ډېری وخت داسې جګړو ته داخله شوې چې یوازې یې سرچینې کمزورې کړې دي.

هغه روان پوځي عملیات د عراق او افغانستان له جګړو سره پرتله کړل.

هغه له سي‌اېن‌اېن سره په مرکه کې وویل: «زما په اند موږ په داسې نه ګټل کېدونکې جګړه کې بند پاتې یو چې د نورو جګړو په څېر به دوام وکړي، پرته له دې چې کومه قناعت‌بښونکې پایله ولري».

پنیټا زیاته کړه: «په ۲۱مه پېړۍ کې امریکا بیا بیا ځان په داسې جګړو کې موندلی چې نه ګټل کېږي. که هغه عراق وي، افغانستان وي او که ایران. دا جګړې په پای کې امریکا ستړې کوي، اقتصاد ته زیان رسوي او تر ټولو مهمه دا چې د نړۍ په نظر کې یې کمزورې ښکاره کوي».

پنیټا، چې د پخواني ولسمشر بارک اوباما په اداره کې یې دنده ترسره کړې، په ۲۰۱۱ کال کې د القاعدې د مشر اسامه بن لادن د وژنې عملیاتو څارنه هم کړې وه.

هغه وویل، تاریخ ښيي چې امریکا باید په منځني ختیځ کې په یوې بلې بې پایلې او اوږدمهالې جګړې کې له ښکېلتیا ځان وساتي.

د امریکا د ده هېل رسنۍ په وینا، د ایران او امریکا روانه جګړه چې اوس یې شپږمه میاشت ده، د امریکا د حکومت لپاره ستونزې زیاتې کړې دي. د هرمز تنګي تړل کېدو، چې د نړۍ د تېلو د نږدې پنځمې برخې د لېږد مهمه لار ده، د انرژۍ بیې لوړې کړې دي.

د امریکا دفاع وزیر پیټ هېګسېت د روانې میاشتې په پیل کې قانون جوړونکو ته ویلي وو چې دې جګړې تر اوسه شاوخوا ۳۷،۵میلیارد ډالر لګښت درلود. د امریکا د پوځي زېرمو کمېدو هم اندېښنې راپورته کړې او تېره اونۍ د جګړې د لنډمهاله درولو لامل شوې وه.

خو په اردن کې پر یوه امریکايي اډه د ایران وروستي ناڅاپي برید بیا شخړه توده کړه، چې په ځواب کې امریکا پر ایران متقابل بریدونه وکړل.

ایران هم د پنجشنبې په ورځ ګواښ کړی چې د نویو بریدونو په تړاو به امریکا او په سیمه کې یې متحدین «مجازات» کړي.

باخبره سرچینو نن د جمعې پر ورځ د زمري پر ۹مه وویل، چې په دې ناسته کې د ګډون لپاره په ټولو ولایتونو کې سراج الدین حقاني ته نژدې چارواکي او د دوی نظامي قوماندانان پکتیا ته غوښتل شوي ول.

سرچینې زیاتوي، چې په دې ناسته کې د افغانستان د روان او راتلونکي احتمالي وضعیت په اړه خبرې شوې دي.

د رارسېدلو معلوماتو له مخې، غونډه د پکتیا ولایت په ګرده څېړۍ ولسوالۍ کې د سراج الدین حقاني د ناستې ولاړې په ځای کې شوې ده او ددې ناستې لپاره ځانګړي امنیتي تدابیر نیول شوي ول او د غونډې له ګډونوالو څخه ټیلیفونونه هم اخېستل شوي وو.

لاتر اوسه د طالبانو کورنیو چارو وزارت ددې غونډې په اړه څه نه دي ویلي.

په دې وروستیو کې د افغانستان په شمالي ولایتونو، په ځانګړې توګه په بدخشان کې پر طالبانو د دې ډلې د وسله والو مخالفانو بریدونه ډېر شوي دي.

دغه راز ویل کیږي چې د طالبانو وسله وال مخالفان د افغانستان په نورو ولایتونو کې هم د خپلې شبکې پر پراخولو کار کوي.

طالبان دغو بریدونو اندېښمن کړي او شک ښيي، چې ددغو بریدونو تر شا د پاکستاني کړیو لاس دی.

ددې ډلې لوی درستیز په بدخشان کې له بریدونو وروسته وویل، چې مخالفان یې له برید وروسته پاکستان ته تښتېدلي دي.

په ورته وخت کې سرچینې وايي، چې سراج الدین حقاني د طالبانو د مشر له سیاستونو هم ناراضه دی.

تېر کال سراج الدین حقاني ته نژدې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې نوموړی په دې باور دی، چې ملاهبت الله چې په کوم ډول حکومت پرمخ وړي، دا دوام نه کوي.

د طالبانو دوو معتبرو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته هغه وخت ویلي وو، چې حقاني د ملاهبت الله له کړنو ناراضه او د هغه له خپلسرو پرېکړو سره مخالف دی او پر ښځو او نجونو د ملاهبت الله له بندیزونو ناراضه دی.

دغه راز ویل کیږي چې نوموړی پر امنیتي ځواکونو، ځانګړو قطعاتو، وسلو او نورو تجهیزاتو د د هبت الله اخوندزاده ولکه او کندهار ته انتقال د قدرت د انحصارولو او د نورو د منزوي کولو هڅې ګڼي.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت ددې ناستې په اړه تراوسه معلومات نه دي ور کړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن جمعه په خپله اعلامیه کې د یادې پېښې له قربانیانو سره د همدردۍ څرګندولو ترڅنګ، هغوی ته د مغفرت او کورنیو ته یې د جمیل صبر غوښتنه کړې ده.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت په داسې حال کې پر دې پېښې خواشیني ښودلې چې په سیمه کې د ژغورنې عملیات لا هم روان دي او د لادرکه شویو کسانو د موندلو هڅې کېږي.

دغه پېښه د روان کال د زمري میاشتې په اتمه نېټه د کویټې ښار ته نږدې په سورینج سیمه کې د میتان ګاز د چاودنې له امله شوې ده. دغې چاودنې د ډبرو سکرو د کان یوه برخه ونړوله چې په لومړیو کې یې د ګڼو کارګرانو د بند پاتې کېدو او مړینې راپورونه ورکړل شوي وو.

د نورستان ولایت یو شمېر اوسېدونکي وايي، چې د نورستان د ترافیکو مدیر، داود ولد میاګل تورن دی چې د مستحقینو د پېژندنې په بهیر کې یې له خپل اداري موقف څخه ناسمه ګټه اخیستې ده.

په هغه لېست کې چې د مرستو د ترلاسه کوونکو په توګه چمتو شوی، د ترافیکو د مدیر د ورور ضیاءالحق، د زوی شاهدالله، د زوم سلیم او د دوو اوښیو احمد صابر او محمدهاشم نومونه شامل دي.

ځايي خلکو غوښتنه کړې چې دغه موضوع دې په مسلکي او بې‌پرې توګه وڅېړل شي او د دغه ډول اقداماتو له امله اصلي سیلاب ځپلې کورنۍ له خپلو حقونو بې‌برخې پاتې کېږي.

په دې موده کې قزاقستان ټولټال ۷۱۷ زره او ۲۰۰ څاروي او چرګان د ۷،۹ میلیونه ډالرو په ارزښت بهر ته صادر کړي دي.

له دې شمېر څخه ۶۴۵ زره کورني چرګان وو، چې صادرات یې دوه برابره شوي او ټول تاجکستان ته لېږدول شوي دي.

د پسونو صادرات ۳،۳ برابره زیات شوي او ۴۸ زره او ۷۰۰ پسونه ټول ازبکستان ته صادر شوي دي.

د اسونو صادرات هم ۴۲،۵ سلنه زیات شوي او ۱۷ زره او ۹۰۰ اسونه بهر ته استول شوي دي.

ازبکستان د قزاقستان د اسونو تر ټولو لوی پېرودونکی و او ۱۷ زره او ۶۰۰ اسونه یې اخیستي دي. همدارنګه ۱۲۹ اسونه چین، ۸۱ اسونه افغانستان او ۶۲ اسونه اذربایجان ته صادر شوي دي.