د نیمروز په دښتو کې د یوشمېر لادرکه شویو افغانانو مړي موندل شوي

په دغه خبري ناسته کې ملک اعظم سليمان خېل، سردار ملک متين، ملک حق‌داد او ملک کالاخان ويلي، پوليس د افغان کډوالو پرضد د عملياتو پرمهال د سليمان خېلو ځينې پاکستاني وګړي هم نيسي.
د دوی په وينا؛ که د کومې کورنۍ له غړي سره په هماغه وخت کې د پېژندنې کارت (شناختي کارت) نه وي، نو له پلټنې او تصديق پرته افغان ګڼل کېږي او افغانستان ته د لېږلو هڅه يې کېږي.

دغه قومي مشرانو ويلي، د دغه چلند له امله ګڼې کورنۍ له وېرې او ذهني فشار سره مخ دي. هغوی زياته کړه، د سليمان خېلو زرګونه کسان په پنجاب، بلوچستان او د پاکستان په نورو سيمو کې ژوند کوي؛ نو دغه ډول کړنې د پاکستاني وګړو لپاره هم ستونزې جوړوي.

دوی غوښتنه وکړه، که د کوم وګړي سره په هغه وخت کې شناختي کارت يا نور اسناد نه‌وي؛ نو د سليمان خېلو د پنځو معتبرو قومي مشرانو تصديق دې د لنډمهال لپاره د باور وړ وبلل شي، څو بې‌ګناه پاکستاني وګړي له نيولو او قانوني ستونزو وژغورل شي.

یادو قومي مشرانو له فدرالي او صوبايي حکومت، ځایي ادارې او د پوليسو له لوړپوړو چارواکو غوښتي، چې د دغه موضوع سملاسي جاج واخلي او د پاکستاني وګړو قانوني او بنسټیز حقونه خوندي کړي.

دوی خبرداری ورکړی، که د پاکستاني وګړو د بې‌ځايه نيولو او ځورولو لړۍ ونه درېږي؛ نو د سليمان خېلو قوم به پراخ احتجاجي غورځنګ پيل کړي، چې بشپړ مسووليت به يې د اړوندو ادارو پر غاړه وي.

د سرچینو په وینا؛ ناپېژاندو وسله‌والو له غره څخه د فصیح‌الدین د کور پر لور د پیکا په ګډون د سپکو او درنو وسلو ډزې کړې دي. سرچینې زیاتوي، چې د فصیح‌الدین د کور ساتونکو هم پر برید کوونکو ځوابي ډزې کړې او د دواړه خواوو ترمنځ نښته شوې ده.
د دوی په وینا؛ بریدګرو له ډزو وروسته سیمه پرېښې او تښتېدلي دي. لاتراوسه د دغه برید د احتمالي مرګ‌ژوبلې یا مالي زیان په اړه څه نه‌دي ویل شوي او هېڅ ډلې یې تراوسه مسوولیت نه‌دی منلی.

د راپور له مخې؛ فصیح‌الدین فطرت د بدخشان د وروستیو ناامنيو له امله دغه ولایت ته تللی، خو دا لا څرګنده نه‌ده چې د برید پرمهال په خپل کور کې و که نه. دغه برید داسې مهال شوی، چې د تېرې اوونۍ په ترڅ کې د طالبانو مخالفو جبهو «سپاهيان مېهن» او «ازادۍ» د بدخشان په یوشمېر ولسوالیو کې د طالبانو پر پوستو بریدونه کړي او د دواړه خواوو ترمنځ نښتې له هغه مهاله روانې دي.

همدارنګه په وروستیو ورځو کې په بدخشان کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رییس هم په یوه وسله‌وال برید کې وژل شوی. ځايي سرچینې وایي، په بدخشان کې امنیتي وضعیت ترینګلی دی او طالبانو سیمې ته نور پوځي ځواکونه هم لېږلي دي.

د مانسهرې پولیسو ویلي، چې درېیو پولیسو حوزو په بېلابېلو سیمو کې د عملیاتو پرمهال نږدې ۱۰۰ افغانان نیولي دي. د پولیسو په وینا؛ د بې‌اسناده بهرنیو وګړو پر ضد به د قانون له مخې عملیات په راتلونکې کې هم دوام ولري.

بل لور ته په پېښور کې هم د افغان کډوالو پر ضد د پلټنې عملیات روان دي. د بورډ بازار، صدر بازار، خېبر بازار، د پېښور پوهنتون شاوخوا، کارخانو مارکېټ، فقیراباد او د ښار په نورو سیمو کې د عملیاتو پر مهال ۱۰۵ افغانان نیول شوي دي.

ځایي پولیس چارواکو ویلي، نیول شوي کسان د قانوني پړاوونو تر بشپړېدو وروسته د تورخم له لارې افغانستان ته لېږدول شوي دي.

د دغه کمېسیون د کمېټو د ورځني راپور له مخې؛ د پنجشنبې په ورځ له پاکستان او ایران نه هېواد ته د راستنېدونکو کډوالو لپاره د ثبت، لېږد، مالي مرستو، روغتیايي خدمتونو او عامه پوهاوي په برخو کې اړین خدمتونه وړاندې شوي دي.

د راپور له مخې؛ له دې ډلې د ننګرهار د تورخم له لارې ۳۶۴ کورنۍ، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۴۸ کورنۍ، د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ۳۷ کورنۍ او د هرات د اسلام‌کلا له لارې هم ۸ کورنۍ بېرته هېواد ته ستنې شوې دي.

بلخوا د بشري حقونو سازمانونو په وار، وار خبرداری ورکړی، چې د افغان کډوالو پر وړاندې ناڅاپي او پراخ عملیات په ځانګړي ډول پر ښځو او ماشومانو سختې رواني، ټولنیزې او اقتصادي اغېزې پرېږدي.

د تورخم ترڅنګ د کډوالو په لنډمهاله پنډغالي کې مېشتو ښځو او ماشومانو هم د باران له امله سختې ستونزې ګاللې دي. د باران له امله په دغه پنډغالي کې شاوخوا اوبه ډنډ ولاړې دي او لنډمهاله استوګنځایونو ته تګ‌راتګ ستونزمن شوی دی.

100%

ګڼې کورنۍ هڅه کوي، چې خپل سامان له بارانه وساتي؛ خو ښځې او ماشومان اړ شوي چې ساعتونه له سرپناه پرته انتظار وباسي.

100%

افغان کډوال عطمت الله وايي: «موږ له څو ساعتونو راهيسې د سخت باران او سېلابي اوبو له امله په لاره کې بند پاتې يو. له موږ سره ښځې، کوچنيان او سپين ږېري هم دي او ډېرې ستونزې لري».

100%

نوموړي زیاته کړې: «زموږ ډېری سامان لوند شوی او خوراکي توکي هم زيانمن شوي دي. موږ کلونه په پاکستان کې ژوند وکړ؛ خو اوس خپل هېواد افغانستان ته ستنېږو. زموږ يوازېنۍ غوښتنه دا ده، چې په خوندي ډول له کرښې واوړو؛ څو له خپلې کورنۍ سره نوی ژوند پيل کړو»

100%

عطمت الله ته د خپل هېواد پر لور ستنېدل لا له وړاندې له ذهني او اقتصادي پلوه سخت وو؛ خو خرابې هوا د دوی ستونزې نورې هم زياتې کړې دي.

يو بل افغان کډوال مدثر خان وايي: «موږ کلونه په پاکستان کې اوسېدلي يو؛ خو اوس خپل هېواد ته روان يو. سخت باران او سېلابونو زموږ سفر نور هم سخت کړی دی. په ډېرو ځايونو کې د سړکونو پر سر اوبه ولاړې وې او موږ ساعتونه انتظار وکړ».
نوموړي زیاته کړې: «له موږ سره ښځې او ماشومان دي، چې د خوړو، پاکو اوبو، روغتیایي خدمتونو او خوندي سرپناه له کمښت سره مخ دي. زموږ ماشومانو ته د ناروغۍ ګواښ زيات شوی دی. موږ يوازې غواړو چې په خوندي ډول تر کرښې ورسېږو».

ځايي ټولنيز فعالان وايي، د اوسني خراب موسم له امله اړينه ده چې کډوالو ته لنډمهاله سرپناه، پاکې اوبه، روغتیایي مرستې او د ماشومانو لپاره لومړنۍ اسانتياوې برابرې شي؛ څو د بشري ناورين مخه ونيول شي.

100%

بلخوا د خيبر ځایي ادارې ويلي، له بارانونو وروسته ټول اغېزمن سړکونه پاک شوي او د پاکستان افغانستان لويه لار د هر ډول تګ راتګ لپاره پرانيستې ده. د یادې ادارې په وينا؛ د کډوالو په پنډغالو کې او د لارې په اوږدو کې اړوندې ادارې شته، چې افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو لپاره د امکان تر حده اسانتياوې برابروي.