په بګرام محبس کې د بندیانو یوشمېر کورنۍ وايي، له بندي خپلوانو سره د لیدنې لپاره له اوږده او پېچلي اداري بهیر، د اجازې له ستونزو، اوږد انتظار او سختو شرایطو سره مخ دي. دوی وايي، د خپلو بندیانو د لیدلو لپاره باید د نظامي محکمې اجازه ترلاسه کړي او د اجازې ترلاسه کول میاشتې وخت نیسي.
دغه زندانیان چې ګڼ شمېر یې پخواني نظامیان دي او تر ډېره د خپلو پخوانیو پوځي دندو له امله بندیان شوي، په زندان کې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي. د دغه زندانیانو کورنۍ وايي، له اوږده انتظار او لرو ولایتونو څخه د سفر سربېره په بګرام کې د خپلو زنداني خپلوانو سره د لیدو تر وخته مناسب انتظار ځای هم نهشته. محمد اکرم چې د بګرام د یوه بندي پایواز دی وايي، له بندیانو سره لیدنه په اسانۍ نه ترسره کېږي.
هغه وویل: «په بګرام کې د بندیانو کورنۍ له خپلو بندیانو سره په اسانۍ نهشي لیدلای، کله ناکله باید میاشتې میاشتې انتظار وکړو، له نظامي محکمې پرته بل داسې ادرس نهشته چې د لیدنې اجازه ترې واخیستل شي».
د نوموړي په خبره، کله چې محکمې د ملاقات اجازه ورکړي پایوازان بګرام ته ځي؛ خو هلته هم د لیدنې ترسره کېدو مخکې د ساعتونو لپاره انتظار کوي. حاجي سردارمحمد چې د خپل بندي زوی د لیدلو لپاره له کندهار نه کابل ته تللی وايي، شاوخوا یوه میاشت یې په کابل کې د اجازې ترلاسه کولو لپاره تېره کړې ده.
هغه زیاتوي: «زه سپین ږېری او ناروغ یم، له کندهاره کابل ته راغلی یم، تر میاشت ډېر وخت کېږي چې دلته مساپر یم له یوې ادارې بلې ته ځم پیسې مې هم خلاصې شوې، له سهاره تر ماښامه د اجازې لپاره انتظار کوم؛ خو واضح ځواب نه راکول کېږي».
د یادو کورنیو په وینا، په ځانګړي ډول په ګرمو او سړو موسمونو کې دغه وضعیت د سپین ږېرو، ښځو، ماشومانو او ناروغانو لپاره ستونزمن دی. د بندیانو ځینې پایوازان د ملاقات پرمهال د دوی د انتقال پر څرنګوالي هم نیوکه کوي.
دوی وايي، کله چې خپلو بندي دوستانو ته د ملاقات لپاره وروستل کېږي پر سر یې تورې کڅوړې اغوستل کېږي او له ټاکلي ځای څخه د ملاقات تر ساحې پورې په داسې حالت کې انتقالېږي چې څه نه ویني.
د یوه بندي پایواز بریالی وايي، د خپل کشر ورور د لیدلو پرمهال یې په سر کڅوړه واغوستل شوه او بیا تر ټاکلي ځایه وروستل شو. هغه وویل: «کله چې یې زما سر په کڅوړه وپوښلو ډېر سخت اغېزمن شوم، فکر مې کاوه چې یو لوی مجرم یم. موږ نه پوهېږو چې ولې له موږ سره داسې چلند کېږي».
د بندیانو کورنۍ همداراز وايي، د ملاقات پرمهال د دوی او بندیانو خبرې د امنیتي کسانو له لوري څارل کېږي. د د دوی به خبره، د امنیتي څارنې له امله دوی د خپلو بندیانو د روغتیا، د قضیې، د کورنۍ د ستونزو او نورو شخصي مسایلو په اړه په ازاد ډول خبرې نهشي کولای.
د بندیانو پایوازان زیاتوي، دوی د امنیتي تدابیرو له اړتیا سره مخالفت نهلري، خو غوښتنه کوي چې د ملاقات لپاره دې روښانه او منظم مېکانیزم جوړ شي، د اجازې بهیر دې لنډ شي او د اوږده انتظار لپاره دې مناسب ځای برابر شي.
دوی همداراز غواړي، چې د بندیانو د کورنیو لپاره د ملاقات وخت، اجازې، اسنادو او نورو شرایطو په اړه روښانه معلومات ورکړل شي؛ څو خلک د میاشتو لپاره له یوې ادارې څخه تر بلې ادارې پورې له تګراتګ څخه خلاص شي.
که څه هم د طالبانو په زندانونو کې د بندیانو تازه شمېرې تراوسه نهدي اعلان شوې؛ خو د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۴کال د اکتوبر تر میاشتې په څرخي پله زندان کې له پنځو زرو ډېر بندیان ساتل کېدل. د ۲۰۲۳کال په پیل کې د طالبانو یوه چارواکي ویلي و، چې په شاوخوا ۱۸ میاشتو کې تر ۲۹زره ډېر کسان په بېلابېلو تورونو نیول شوي دي.
